Sanat Mozaik

[Terraluna]

Angolali sair António Jacinto’nun (do Amaral Martins) dogum yildonumu (28 Eylul 1924)

Bu koca ciftlikte ekinleri yagmur degil
alin terim sular
Bu koca ciftlikte olgun kahve
kirmizi kiraz var
kanim damla damla besledi ozsularini.
Kahve kavuracak
ezilip, ogutulecek
kararacak, kararacak; irgatin kara
rengini alacak
Irgatin kara rengini!
Sakiyan kuslara sor
tasasiz, kivrilip akan irmaklara
ve icerden icerden esen ruzgara:
kim kalkar erkenden? kim yollanir tarlaya?
Kim tasir aganin tahterevanini uzun yollarda?
Urunu devsiren kimdir, parasini alan kim?
Kim yasar kokmus misir, kokmus balik ve asagilanmayla
pacavralar icin 50 anglores gundelikle
ya kim yer sopayi karsi cikinca?



On that big estate there is no rain
it’s the sweat of my brow that waters the crops:
On that big estate there is coffee ripe
and that cherry-redness
is drops of my blood turned sap.
The coffee will be roasted,
ground, and crushed,
will turn black, black with the colour of the contratado
Black with the colour of the contratado
Ask the birds that sing,
the streams in carefree wandering
and the high wind from inland:
Who gets up early? Who goes to toil?
Who is it carries on the long road
the hammock or bunch of kernels?
Who reaps and for pay gets scorn
rotten maize, rotten fish,
ragged clothes, filthy angolares
beating for fighting back?

[Terraluna]

Amerikali sosyolog, tarihsel sosyoloji alaninda bilim adami ve dunya sistemler analisti Immanuel Maurice Wallerstein'in dogum yildonumu (28 Eylul 1930)

"Kapitalizm kar amaciyla pazarda satis yapan uretici bireyler ya da firmalarin varligindan ibaret degildir. Bu turden kisiler ya da firmalar dunyanin her yaninda binlerce yildir zaten vardi. Ucret icin calisan insanlarin varligi da bir tanimlama icin yeterli degildir. Kapitalist bir sistemde oldugumuzu, ancak sistem sermayenin sonsuz birikimine oncelik verdiginde soyleyebiliriz. Boyle bir tanimlama kullandigimizda, sadece modern dunya-sistemin kapitalist bir sistem oldugu ortaya cikar. Sonsuz sermaye birikimi oldukca basit bir kavramdir: Insanlarin ve firmalarin daha da cok sermaye biriktirmek icin sermaye biriktirdikleri ve bunun surekli ve sonsuz bir surec oldugu anlamina gelir. Bir sistemin boyle sonsuz bir birikime 'oncelik verdigini' soylerken sunu kast ediyoruz: Yapisal mekanizmalar vardir ve baska gerekcelerle hareket edenler bir sekilde bu mekanizmalar tarafindan cezalandirilir; nihayetinde toplumsal sahneden silinirler. Diger yandan, uygun gerekcelerle hareket edenler odullendirilir ve basarili olurlarsa zenginlestirilir."



"Capitalism is not the mere existence of persons or firms producing for sale on themarket with the intention of obtaining a profit. Such persons or firms have existed for thousands of years all across the world. Nor is the existence of persons working forwages sufficient as a definition. Wage-labor has also been known for thousands ofyears. We are in a capitalist system only when the system gives priority to the endlessaccumulation of capital. Using such a definition, only the modern world-system hasbeen a capitalist system. Endless accumulation is a quite simple concept: it means thatpeople and firms are accumulating capital in order to accumulate still more capital, aprocess that is continual and endless. If we say that a system “gives priority” to suchendless accumulation, it means that there exist structural mechanisms by which thosewho act with other motivations are penalized in some way, and are eventually elimi-nated from the social scene, whereas those who act with the appropriate motivationsare rewarded and, if successful, enriched."

[Terraluna]

Fransiz aktris, manken, sarkici Brigitte (Anne-Marie) Bardot'nun dogum gunu (28 Eylul 1934)

[Terraluna]

Hisli Duygular (Emmanuelle) filminin Emmanuelle'i Hollandali aktris Sylvia (Maria) Kristel'in dogum gunu (28 Eylul 1952)

[Terraluna]

Franco-Ingiliz roman yazari Tatiana de Rosnay'in dogum gunu (28 Eylul 1961)

“Ne kadar zamandir buradaydilar? Kiz bunu hatirlamiyordu. Uyusmus, hissizlesmis gibiydi. Geceler gunduzlere karismisti. Hastalanmisti, safra cikariyordu, acilar icinde inliyordu. Babasinin elini uzerinde hissetti, onu teselli ediyordu. Aklindaki tek sey ise erkek kardesiydi. Onu dusunmekten kendini alamiyordu. Cebinden anahtari cikarip onun kirmizi yanaklarini, bukleli saclarini opuyormus gibi hararetle optu.

Bir kac gun icinde birileri olmustu. Kiz da hepsini gormustu bogucu ve pis kokan sicakta deliye donen ve dayak yiyip sedyelere baglanan kadinlari ve adamlari gormustu. Kalp krizleri, intiharlar ve yuksek atesli hastaliklar gormustu. Cesetlerin disariya tasinisini seyretmisti. Daha once boyle bir vahset gormemisti. Annesi uysal bir hayvana donusmustu. Cok az konusuyordu. Sessizce agliyor. Dua ediyordu.” Sarah’nin Anahtari



“How long had they been here? The girl could not remember. She felt deadened, numbed. The days had mingled with the nights. At one point she had been sick, bringing up bile, moaning in pain. She had felt her father’s hand upon her, comforting her. The only thing she had in mind was her brother. She could not stop thinking about him. She would take the key from her pocket and kiss it feverishly, as if kissing his plump little cheeks, his curly hair.

Some people had died here during the past days, and the girl had seen it all. She had seen women and men go mad in the stifling, stinking heat and be beaten down and tied to stretchers. She had seen heart attacks, and suicides, and high fever. The girl had watched the bodies being carried out. She had never seen such horror. Her mother had become a meek animal. She hardly spoke. She cried silently. She prayed.”

[Terraluna]

Amerikali komedyen, aktor, mime sanatcisi ve muzisyen Arthur 'Harpo' Marx'in olu yildonumu (28 Eylul 1964)

[Terraluna]

Gercekustuculugun babasi Fransiz yazar, sair, ve gercekustucu kuramci André Breton'un olum yildonumu (28 Eylul 1966)

"Buyuk cizgileriyle taniyorum umutsuzlugu. Kanatsiz, aksam vakti, deniz kiyisinda bir tarasada, kaldirmis bir sofrada kalmak diye bir sorunu yok onun.Umutsuzluk,ortalik kararir kararmaz bir kariktan kalkip oburune konan tohumlara benzeyen, o bir suru kucuk kucuk olaylarin donusu degil bu. Bir tasin ustundeki kopuk ya da su bardagi degil o. Kardan elenmis bir gemi o , ya da dusmus kuslara benzetebilirsiniz, ama kanlari yok gibidir.Buyuk cizgileriyle taniyorum umutsuzlugu…"�



“Je connais le désespoir dans ses grandes lignes. Le désespoir n'a pas d'ailes, il ne se tient pas nécessairement à une table desservie sur une terrasse, le soir, au bord de la mer. C'est le désespoir et ce n'est pas le retour d'une quantité de petits faits comme des graines qui quittent à la nuit tombante un sillon pour un autre. Ce n'est pas la mousse sur une pierre ou le verre à boire. C'est un bateau criblé de neige, si vous voulez, comme les oiseaux qui tombent et leur sang n'a pas la moindre épaisseur…”



Orman atesi sacli karim
Isi simsegi dusunceli
Kaplan agzinda susamuru bel'li karim
En iri yildizlar demeti agizli kokart agizli karim
Ak toprak uzerinde ak sican izi disli karim
Amber dilli perdahlanmis cam dilli
Kesilmis kurban dilli karim
Gozlerini acip kapayan bebek dilli
Inanilmaz tas dilli karim
Cocuk el yazisi elif kirpikli karim
Kirlangic yuvasi kenari kasli
Kis bahcesi tavani sakakli arduvaz sakakli karim
Cam bugusu sakakli
Sampanya omuzlu karim
Buz altinda kalmis yunus basli cesme omuzlu karim
Kibrit bilekli
Rastlanti parmakli kupa beyi parmakli karim
Kesilmis saman parmakli
Zerdeva koltuklu karim
Saint-Jean gecesi ve kurtbagri koltukaltli karim
Deniz kopugu ve bolme kollu karim
Degirmen ve bugday karisimi kollu
Fuze bacakli karim
Umutsuzluk ve saat makinesi devinimli karim
Murver agaci iligi baldirli
Bas harf ayakli karim
Anahtar demeti ayakli su icen gemi iscisi ayakli karim
Incili arpa boyunlu karim
Val d'or bogazi boyunlu
Sel yataginin ta icinde sozlesmek boyunlu karim
Gece goguslu
Deniz tepecigi goguslu
Yakut potasi goguslu karim
Cig altinda gul goruntusu goguslu
Gunlerin acilan yelpazesi karinli karim
Dev pence karinli
Dikey ucan kus sirtli karim
Civa sirtli
Isik sirtli karim
Yuvalanmis dovulmus tas ve islanmis tebesir enseli
Ve biraz once icilen bir bardagin dususu enseli karim
Tekne kalcali
Avize ve ok tuyu kalcali karim
Ak tavuskusu tuyu sapi kalcali
Duyulmaz dengeli
Kumtasi ve amyant kaba etli karim
Kugu sirti kaba etli
Bahar kaba etli karim
Glayol kasikli
Altin damari ornitorenk kasikli karim
Yillanmis bonbon ve yosun kasikli karim
Ayna kasikli
Islak gozlu karim
Menekse zirh takimi ve miknatisli igne karim
Ucsuz bucaksiz cayir gozlu
Hapishanede icilecek su gozlu
Hep balta altinda kalan odun gozlu
Su duzeyi gozlu hava toprak ve ates duzeyli gozlu karim

[Terraluna]

Akademi ve Golden Globe Odullu Amerikali aktris Mira Katherine Sorvino'nun dogum gunu (28 Eylul 1967)