Sanat Mozaik

[Terraluna]

Turk dostu Fransiz romanci (Louis Marie Julien Viaud) Pierre Loti'nin dogum yildonumu (14 Ocak 1850)



"Ah Istanbul! Beni buyuleyen isimlerden en cok buyuleyeni yine sensin."




16 Mayis 1876

"...Hos bir Mayis gunu, guzel bir gunes, bulutsuz bir gokyuzu... Yabancilarin kayiklari geldiginde, rihtimdaki cellatlar eserlerini son bir kez kontrol ediyordu: Asilan alti kisi kalabaligin onunde son korkunc cirpinislarini yasiyordu... Pencereler, catilar izleyicilerle doluydu, yakinlardaki bir balkonda, Turk yetkililer onlar icin alisilmis olan goruntuyu gulumseyerek seyrediyorlardi. Sultan'in hukumeti idam toreni icin fazla para harcamamisti. Daragaclari o kadar alcakti ki, mahkumlarin ciplak ayak parmaklari topraga degiyor, kasilip kivrilan tirnaklari kumlari kaziyordu.Idam sona erdiginde, askerler cekildi ve oluler gun batana kadar halkin seyrine birakildi. Ayaklari uzerine dikilmis gibi gorunen alti ceset, umursamadan gelip gecenler ve sessiz genc kadin gruplari arasinda, Turkiye'nin guzel gunesi altinda olumun dehset verici gulumseyisi gibi beklediler..."



16 mai 1876

"... Une belle journee de mai, un beau soleil, un ciel pur ... Quand les canots etrangers arriverent, les bourreaux, sur les quais, mettaient la derniere main a leur oeuvre: six pendus executaient en presence de la foule l'horrible contorsion finale ... Les fenetres, les toits etaient encombres de spectateurs; sur un balcon voisin, les autorites turques souriaient a ce spectacle familier. Le gouvernement du sultan avait fait peu de frais pour l'appareil du supplice; les potences etaient si basses que les pieds nus des condamnes touchaient la terre. Leurs ongles crispes grincaient sur le sable. L'execution terminee, les soldats se retirerent et les morts resterent jusqu'a la tombee du jour exposes aux yeux du peuple. Les six cadavres, debout sur leurs pieds, firent, jusqu'au soir, la hideuse grimace de la mort au beau soleil de Turquie, au milieu de promeneurs indifferents et de groupes silencieux de jeunes femmes..."

[Terraluna]

Fransiz Neoklasik ressam Jean Auguste Dominique Ingres'nin olum yildonumu (14 Ocak 1867)

Jupiter and Thetis, 1811




The Vow of Louis XIII 1824

[Terraluna]

1952 Nobel Baris Odulu sahibi Alman teolog, yazar, humanist, filozof ve doktor Ludwig Philipp Albert Schweitzer’in dogum yildonumu (14 Ocak 1875)



“Kimi vakit sonen hayat atesimiz ruzgar gibi bir baskasi tarafindan koruklenerek alevlenir; ve her birimiz bu atesi tekrar canlandiran dostlarimiza en icten tesekkurlerimizi borcluyuz.”




“Insanlar arasinda cok sogukluk var, cunku kendimizi aslinda oldugumuz kadar sicak kanli gostermiyoruz.”




“Insan ruhu olmedi. Gizlenerek yasamaya devam ediyor. Insan ahlakinin koku olmasi gereken merhametin, gercek genisligine ve derinligine, ancak kendini insan turuyle sinirlamayip butun yasayan canlilari kucaklamasi sayesinde ulasabilecegine inaniyorum.”

[Terraluna]

Alman ilahiyatci (Emil Gustav Friedrich) Martin Niemöller'in dogum yildonumu (14 Ocak 1892)

“Naziler komunistler icin geldiginde sesimi cikarmadim; cunku komunist degildim.

Sosyal demokratlari iceri tiktiklarinda sesimi cikarmadim; cunku sosyal demokrat degildim.

Sonra sendikacilar icin geldiler, bir sey soylemedim; cunku sendikaci degildim.

Sonra Yahudiler icin geldiler, sesimi cikarmadim, cunku Yahudi degildim.

Benim icin geldiklerinde, sesini cikaracak kimse kalmamisti!�



"Als die Nazis die Kommunisten holten, habe ich geschwiegen; ich war ja kein Kommunist.

Als sie die Sozialdemokraten einsperrten, habe ich geschwiegen; ich war ja kein Sozialdemokrat.

Als sie die Gewerkschafter holten, habe ich geschwiegen; ich war ja kein Gewerkschafter.

Als sie die Juden holten, habe ich geschwiegen; ich war ja kein Jude.

Als sie mich holten, gab es keinen mehr, der protestieren konnte."



"Quando i nazisti presero i comunisti, io non dissi nulla, perché non ero comunista.

Quando rinchiusero i socialdemocratici, io non dissi nulla, perché non ero socialdemocratico.

Quando presero i sindacalisti, io non dissi nulla, perché non ero sindacalista.

Poi presero gli ebrei, e io non dissi nulla, perché non ero ebreo.

Poi vennero a prendere me. E non era rimasto più nessuno che potesse dire qualcosa."

[Terraluna]

Portekiz asilli Amerikali roman ve oyun yazari, sair ve ressam John Roderigo Dos Passos’un olum yildonumu (14 Ocak 1896)

"Siz Avrupalilar, hepiniz ikiyuzlusunuz. Turk askerleri yoldan cikip bir kac Ermeni casusla haini oldurse katliam var diye bagirirsiniz ama Yunanlilar savunmasiz koyleri yaktiginda, yoksul balikcilari oldurdugunde, bunun adi dunyayi demokrasi icin daha guvenli bir yer yapmak oluyor."



“You Europeans are all hypocrites. When Turkish soldiers get out of hand and kill a few Armenians who are spies and traitors, you roll your eyes and cry massacre, but when the Greeks burn defenseless villages and murder poor fishermen it's making the world safe for democracy.”



"Seyit, Dogu'nun kendi sorunlarini kendisinin halletmesi gerektigini soyluyor. Dunya Muslumanlari kadercilik uykusundan uyanmali, onlari somuren yabancilari puskurtmeli, kendi milletlerini kendileri yonetmeli. Cok guzel seyler soyluyor ama pejmurde cocuklarin, kucuk, cirkin, sis gobekli, iri gozlu minik iskeletlerin nasil doyurulacagini ya da gelecek sonbahara tarlalara ekecek tahilin nereden bulunacagini soylemiyor."



“The Sayyid is saying that the East must settle its own problems, that the Mohammedans of the world must wake from their stupor of acceptance, that they must drive out the foreigners who exploit them, and organize their nations themselves. He says many fine things, but he does not say how the little ragged children, tiny wideeyed skeletons with hideous swollen bellies, shall be fed, or how the grain shall be bought for the autumn sowing.”

[Terraluna]

Italyan ressam (Natalino Bentivoglio Scarpa) Cagnaccio di San Pietro'nun dogum yildonumu (14 Ocak 1897)

I Naufraghi, unknown date




L'Alzana, 1926

[Terraluna]

Ingiliz yazar, matematikci, fotografci, ve Alice Harikalar Ulkesinde ile taninan (Charles Lutwidge Dodgson) Lewis Carroll'in olum yildonumu (14 Ocak 1898)

"Gelen, Beyaz Tavsan'di; agir agir Alice'e dogru yuruyor, bir yandan da bir sey yitirmis gibi cevreyi kolacan ediyordu; Alice, onun kendi kendine, ''Ah Duses! Dusesim! Vah benim sevgili patilerim! Vaah benim kurkum, vah biyiklarim! Boynumu vurduracak. Sansar ne kadar sansarsa ben de o kadar eminim bundan! Acaba nerede dusurdum ki onlari?'' dedigini duydu. Alice, onun yelpazeyle beyaz eldivenleri aradigini hemen anlamisti; bir iyilik yapmak istegiyle o da aranmaya basladi, ama ortalikta hicbirinden iz yoktu. Golcukte yuzdugunden bu yana her sey degismise benziyordu; cam masa, kucuk kapili kocaman dehlizde butun butune silinmisti."� Alice Harikalar Ulkesinde



"Era il Coniglio bianco che tornava trotterellando bel bello e guardandosi ansiosamente intorno, come avesse smarrito qualche cosa, e mormorando tra sè: «Oh la duchessa! la duchessa! Oh zampe care! pelle e baffi miei, siete accomodati per le feste ora! Ella mi farà ghigliottinare, quant'è vero che le donnole sono donnole! Ma dove li ho perduti?»Alice indovinò subito ch'egli andava in traccia del ventaglio e del paio di guanti bianchi, e, buona e servizievole com'era, si diede un gran da fare per ritrovarli. Ma invano. Tutto sembrava trasformato dal momento che era caduta nello stagno; e la gran sala col tavolino di cristallo, e la porticina erano interamente svanite."�

[Terraluna]

Italyanca liberetosunu Luigi Illica ve Giuseppe Giacosa tarafindan yazilan, Giacomo Puccini'nin Tosca operasi ilk kez 14 Ocak 1900’de Roma, Teatro dell'Opera’da sahnelendi.





Kollarimin arasina dusuyordu
Ah tatli opusler, ince dokunuslar