Sanat Mozaik

[Terraluna]

Olimpiyat Ilahisi'nin soz yazari Yunan sair Kostis Palamas'in dogum yildonumu (13 Ocak 1859)

Yildirim bu yil karakista
gencligimden uzak atesten yoksun
her an yikilacagimi sandim
karla kapli yollarda.
Ama dun Mart'in gulusuyle yureklendim
eski patikalarla bulusmaya gittim,
ve uzek bir gulden gelen hos kokuyla
yasardi gozlerim.



This year’s harsh winter brought me to my knees,
For it found me without youth and caught me without fire,
And time and again as I walked the snowy streets,
I felt I would fall and die.
But yesterday, as I was encouraged by the laugh of march,
And I went to find again the roads to the ancient sites,
The first fragrance of a distant rose in my path
Brought tears to my eyes.





Unutamadigim genclik yillarim
deniz kiyisinda gecti,
sig ve kimiltisiz denize yakin
genis ve buyuk denize yakin.

Ve cicek acan yasam
onumde belirince
deniz kiyisindaki genclik yillarimin
duslerini gorunce, fisiltisini duyunca

Yuregim ic gecirir hep ayni seslenisle:
Yeniden yasayabilseydim
sig ve kimiltisiz denize yakin
genis ve buyuk denize yakin.

Ana gibi alinyazim ana gibi sevincim
bir tek onu tanidim:
Icimde tatli serili gol gibi bir deniz
ve okyanus gibi acik ve buyuk.

Ve iste! dus onu yeniden tasidi
yanibasima uykumun icinde
sig ve kimiltisiz denizi
genis ve buyuk denizi.

Ama beni ne yazik bir aci
buyuk bir aci sariyor,
yuregimin ilk carpisi sevgili deniz kizim
sen bile dindiremedin bunu.

Neydi icimdeki firtina
neydi o carpici ruzgar
senin bile uyutamadigin dindiremedigin
buyulu goruntu, deniz kiyisinda?

Soylenmeyen anlatilamayan aci
buyuk acidir bu
sonmeyen, genclik yillarimin
cennetinde bile deniz kiyisinda.



My early unforgettable years I lived them
close to the sea,
there by the shallow and calm sea,
there by the open and boundless sea.

And every time that my budding, early life
comes back to me,
and I see the dreams and hear the voices
of my early life there by the sea,

you, oh my heart, feel the same old yearning:
if I could live again,
close to the shallow and calm sea,
there by the open and boundless sea.

Was it really my destiny, was it my fortune,
I haven’t met another
a sea within me as shallow as a lake,
and like an ocean boundless and big.

And, lo! In my sleep a dream brought her
close again to me,
the same there shallow and calm sea,
the same there boundless and open sea.

Yet, thrice be alas! A grief was poisoning me,
a powerful grief,
a grief that you did not lighten, my dream
of my great early love, my home by the sea.

What storm, I wonder, was raging in me,
and what whirlwind,
that couldn’t put it to rest, or lull it to sleep
my wonderful dream of my home by the sea.

A grief that is unspoken, an unexplained grief,
a powerful grief,
a grief not quenched even within the paradise
of our early life close to the boundless sea.

[Terraluna]

Ingiliz ressam Henry Meynell Rheam’in dogum yildonumu (13 Ocak 1859)

The Fairy Wood, 1903




Girl In Blue, 20th century

[Terraluna]

Alman besteci Richard Wagner, uc perdelik operasi Parsifal'i (kendisi bizzat Ein Bühnenweihfestspiel - Sahneyi kutsayan senlik oyunu demistir.), bestesini 13 Ocak 1882'de tamamladi. (26 Temmuz 1882'de sahnelendi.)

[Terraluna]

Norvecli oyun yazari Henrik Ibsen'in Bir Halk Dusmani (En Folkefiende - An Enemy of the People - Un nemico del popolo) oyunu ilk kez 13 Ocak 1883 tarihinde Oslo, Christiania Teater'da sahnelendi.

[Terraluna]

Italyan aktor, oyun ve senaryo yazari, besteci Ettore (Pasquale Antonio) Petrolini'nin dogum yildonumu (13 Ocak 1884)

[Terraluna]

Amerikali sair, ressam ve yazar Clark Ashton Smith'in dogum yildonumu (13 Ocak 1893)





Egil onumde: cunku ben dusler imparatoru'yum;
Kendimi bir milyon renkli gunesiyle taclandiririm
Akil almaz gizemli dunyalarin ve alirim
Suruklenen goklerini cuppe niyetine; suzulurum
Gokkubbenin dorugundaki tahtimda ve isitirim
Ufuklari uzayda sonsuzluga giden.



Inchinatevi: Io sono l’Imperatore dei Sogni.
Mi incorono con i milioni di astri colorati di mondi segreti
e incredibili, e prendo i
Loro perduranti cieli come mie vesti regali.
E allorché mi innalzo sul Trono dove il vertice ascende,
illumino l’orizzonte che s’espande nell’universo infinito

[Terraluna]

Irlandali roman ve oyun yazari Oscar Wilde’in sosyete, is alemi ve siyasetin girift ve zaman zaman kirli iliskilerini konu edinen (An Ideal Husband - Un Marito Ideale) Ideal Bir Koca oyunu 13 Ocak 1895'te Londra'da sahnelenedi.

“Ah, Londra sosyetesini seviyorum!... Son derece gelismis oldugunu dusunuyorum. Guzel salaklardan ve akilli catlaklardan olusuyor. Tam da sosyetenin olmasi gerektigi gibi.”



"Oh, I love London Society! ... It is entirely composed now of beautiful idiots and brilliant lunatics. Just what Society should be. / Oh, adoro la società londinese!... È interamente composta di bellissimi idioti e brillanti lunatici. Proprio come che dovrebbe essere la società."

[Terraluna]

Fransiz yazar Emile (Francois) Zola, Dreyfus davasinda yapilan haksizligi dile getirmek icin Fransa Cumhurbaskani Felix Faure’ya acik mektup seklindeki yazdigi makalesi Sucluyorum’u (J’Accuse), 13 Ocak 1898 tarihinde L’aurore Gazetesi’nde yayimladi.



“Burada bunalim dolu bir dakika yasanmis olmali. Dusunun ki General Billot hicbir kirli ise bulasmamisti, tertemiz gelmisti goreve, gercegi ortaya koyabilirdi. Hic kuskusuz kamuoyunun verecegi tepkinin dehseti icinde, gene hic kuskusuz tum Genelkurmayi, General Boisdeffre’i, General Gonse’u, daha alt duzeydeki gorevlileri ele vermek korkusu icinde, bunu goze alamadi. Sonrasi, vicdaniyla ordunun cikari oldugunu sandigi sey arasinda bir catisşma dakikasi olarak kaldi. Bu dakika gectikten sonra, cok gec olmustu bile. Baglanmisti artik, ise bulasmisti. Bu andan sonra, sorumlulugu yalnizca agirlasti, baskalarinin sucunu kendi ustune aldi, digerleri kadar suclu o da, hatta onlardan daha suclu cunku adaleti yerine getirmek elindeydi ama hicbir sey yapmadi. Bunu anliyor musunuz! Bir yildir General Billot, General Boisdeffre ve General Gonse Dreyfus’un sucsuz oldugunu biliyorlar ve bu tuyler urpertici seyi kendilerine sakliyorlar. Ustelik bu insanlar uyuyabiliyorlar, esleri ve cocuklari var, onlari seviyorlar!...”



“Remarquez que le général Billot n’était compromis dans rien, il arrivait tout frais, il pouvait faire la vérité. Il n’osa pas, dans la terreur sans doute de l’opinion publique, certainement aussi dans la crainte de livrer tout l’état-major, le général de Boisdeffre, le général Gonse, sans compter les sous-ordres. Puis, ce ne fut là qu’une minute de combat entre sa conscience et ce qu’il croyait être l’intérêt militaire. Quand cette minute fut passée, il était déjà trop tard. Il s’était engagé, il était compromis. Et, depuis lors, sa responsabilité n’a fait que grandir, il a pris à sa charge le crime des autres, il est aussi coupable que les autres, il est plus coupable qu’eux, car il a été le maître de faire justice, et il n’a rien fait. Comprenez-vous cela ! Voici un an que le général Billot, que les généraux de Boisdeffre et Gonse savent que Dreyfus est innocent, et ils ont gardé pour eux cette effroyable chose ! Et ces gens-là dorment, et ils ont des femmes et des enfants qu’ils aiment!...”