Sanat Mozaik

[Terraluna]

Isvicreli oyun yazari Friedrich Durrenmatt'in ekonomik degisimin yol actigi toplumsal donusumu anlatan 3 perdelik Yasli Kadinin Ziyareti (Der Besuch der alten Dame) oyunu ilk kez 29 Ocak 1956 tarihinde Zurich,Schauspielhaus'da sahnelendi


CLAIRE ZACHANASSIAN: Soyleyeyim: Ben size bir milyar verecegim, karsiliginda da sizden adalet satin alacagim… Biri Alfred Ill’i oldururse, Gullen’e bir milyar verecegim.”

BASKAN: Bayan Zachanassian, Burasi Avrupa ve biz barbar degiliz. Gullen sehri adina, insanlik adina teklifinizi siddetle reddediyorum. Elimizi kana bulamaktansa, yoksul kalmayi tercih ederiz.



CLAIRE ZACHANASSIAN: Ich will die Bedingung nennen. Ich gebe euch eine Milliarde und kaufe mir dafür die Gerechtigkeit… Eine Milliarde für Güllen, wenn jemand Alfred Ill tötet.

DER BÜRGERMEISTER: Frau Zachanassian: Noch sind wir in Europa, noch sind wir keine Heiden. Ich lehne im Namen der Stadt Güllen das Angebot ab. Im Namen der Menschlichkeit. Lieber bleiben wir arm denn blutbefleckt.

[Terraluna]

Alman asilli Amerikali gazeteci, denemeci, dergi editoru, yazar ve kultur elestirmeni Henry Louis Mencken’in olum yildonumu (29 Ocak 1956)



"Vicdan, ziyaretinin ardi arkasi kesilmeyen bir kayinvalidedir. / La coscienza è una suocera le cui visite non finiscono mai."



“Kalin kafali insan her zaman emin bir insandir ve her seyden emin bir insan her zaman icin kalin kafalidir. / È l'uomo noioso che è sempre sicuro, e l'uomo sicuro che è sempre noioso.”



“Filozof, karanlik bir odada, olmayan bir kara kediyi arayan kor bir adamdir; teolog ise o kediyi bulan adamdir. / Un filosofo è un uomo cieco, in una stanza buia, che cerca un gatto nero che non c'è. Un teologo è l'uomo che riesce a trovare quel gatto.”

[Terraluna]

Turk sair ve yazar Ziya Osman Saba'nin olum yildonumu (29 Ocak 1957)

Bu garip dunyada ben yadirgadim yerimi
Yillardan sonra bir gun gorup cektiklerimi,
Tanrim, bir melegine emredecek: -Yetisir!
Gozlerimi o saat sessiz kapayacagim.



I am a stranger in this strangest world
Lord, seeing my griefs, years after
Shall order one of his angels, "It's time!"
And shall be closed the eyes of mine.



Yasamak icin dunyaya gelmisim, kabul.
Kabul, ellerimin beyazi, gozlerimin rengi,
Kadin, erkek, evli, bekar, dul,
Toprak ustunde yurumek: kabul.
Toprak altinda curumek: kabul.
Yasamak her cesidinden ... Kem yuz, aci dil
Ac, sefil.
Insanlara kole,
Allah' a kul.
Ey, kitalar, denizler, gok kubbe dolusu:-
Kabul, kabul, kabul!



I accept the life for which I came into the world.
I accept my white hands and the tint my eyes;
Man and woman, married or bachelor or widowed;
Above ground I accept rojing around
And death and decay in the ground
I accept all forms of life:
The face that frowns and the tongue that is angry,
I accept the miserable and the hungry.
Chattel to men
And serf to God.
Continents and oceans, domeful of skies:
I accept I accept I accept.

[Terraluna]

Efsanevi Uyuyan Guzel (Sleeping Beauty - La Bella Addormentata Nel Bosco) masalinin Disney studyolari tarafindan animasyon olarak uretilen uyarlamasi 29 Ocak 1959'da Los Angeles, California'da gosterime girdi.

[Terraluna]

2018 yilinda Nobel Edebiyat Odulunu kazanan Polonyali sair ve yazar Olga Nawoja Tokarczuk'un dogum gunu (29 Ocak 1962)

"Sallan, hareket et, ancak bu bicimde onu atlatirsin. Dunyayi yonetenin hareket uzerinde hukmu yok ve biliyor ki bedenlerimiz hareket icinde kutsaldir ancak hareket edersen ondan kacabilirsin. Cunku o hareketsizler ve olmusler uzerinde egemendir, etkin olmayanlar ve iktidarsizlar uzerinde egemendir. Demek ki hareket edeceksin; sallan, yuvarlan, yuru, kou, kac, eger unuturda durursan onun kocaman elleri seni yakalar kuklaya cevirir ve gaz duman, kent coplugu kokan nefesiyle seni sarar.

Senin renkli ruhunu, kagittan, gazeteden kesilmis kucuk, dumduz bir ruhcuga donusturur, seni atesler, hastalikla, savasla tehdit eder; oyle ki zaman gelir sakinligini yitirir, uyumayi falan birakirsin. Seni etiketler, kayitlar, bu yenginin belgesini de eline tutusturur. Aklini onemsiz seylerle mesgul eder; ne alayim, ne satayim, nerede ucuz, nerede pahali gibi. Artik bundan sonra ufak tefek seyler yuzunden endiselenir olursun-benzin fiyatlari ve bunun kredi odemeni nasil etkileyecegi gibi. Artik bundan sonra, her gunun sanki cezaliymissin gibi aci icinde gecer ama kim bir suc islemis, nasil bir suc islemis, ne zaman olmus, bunu asla ogrenemezsin." Kosucular



"Sway, go on, move. That's the only way to get away from him. He who rules the world has no power over movement and knows that our body in motion is holy, and only then can you escape him, once you've taken off. He reigns over all that is still and frozen, everything that’s passive and inert. So go, away, walk, run, take flight, because the second you forget and stand still, his massive hands will seize you and turn you into a puppet, you’ll be enveloped in his breath, stinking of smoke and fumes and the big trash dumps outside town.

He will turn your brightly colored soul into a tiny flat one, cut out of paper, of newspaper, and he will threaten you with fire, disease, and war, he will scare you so you lose your peace of mind and cease to sleep. He will mark you and record you in his records, provide you with the documentation of your fall. He’ll occupy your thoughts with unimportant things, what to buy, and what to sell, where things are cheaper and where they’re more expensive. From then on you will worry over trifles – the price of petrol and how that will affect the payments on our loans. You will live every day in pain, as though your life were a sentence. But for what crime? Committed when and by whom? You’ll never know."

[Terraluna]

Pulitzer ve Bollingen Siir Odulu, Kongre Altin Madalyasi sahibi Amerikali sair Robert (Lee) Frost’in olum yildonumu (29 Ocak 1963)





Doganin ilk yesili altindir,
En zor renk tonu onun elde tutmak icin.
Onun onceki yapragi bir cicektir;
Fakat yalniz oyle kalir bir saat icin.
Sonra coker yaprak yapragin dibine.
Cennet boyle batti kedere,
Safak boyle soker gune.
Altin hicbir sey kalmaz geriye.



Sari bir ormanda ikiye ayrildi yolum,
ikisinden birden gidemedigim ve yazik ki
tek yolcu oldugum icin uzgun, uzun uzun
baktim gorene kadar birinci yolun
otlar calilar arasinda kivrildigi yeri;

sonra oburune gittim, o kadar iyiydi o da,
ve belki cimenlik oldugu, asinmak istediginden
gidilmeye daha cok hakki vardi; oysa
oradan gelip gecenler iki yolu da
es olcude asindirmisti hemen hemen,

ve o sabah ikisi de uzaniyordu birbiri gibi
hicbir adimin karartmadigi yapraklar icinde,
ah, baska bir gune sakladim yollarin ilkini!
ama bilerek her yolun yeni bir yol getirdigini,
merak ettim geri gelecek miyim diye.

ic gecirerek anlatacagim bunu ben,
nice yaslar nice caglar sonra bir yerde:
bir ormanda yol ikiye ayrildi, ve ben
ben gittim daha az gecilmisinden,
ve butun farki yaratan bu oldu iste.



"Ask, karsi konulmaz bir sekilde arzulanmak icin duyulan karsi konulmaz bir arzudur. / L'amore è un desiderio irresistibile di essere irresistibilmente desiderati."

[Terraluna]

Stanley Kubrick’in yonettigi, Peter Sellers, George C. Scott ve Sterling Hayden’in basrollerini paylastigi komedi Garip Doktor (Dr. Strangelove or: How I Learned to Stop Worrying and Love the Bomb - Il dottor Stranamore - Ovvero: come ho imparato a non preoccuparmi e ad amare la bomba) 29 Ocak 1964’de Amerika ve Ingiltere’de vizyona girdi.



"Doktor siz bir erkege on kadin gibi bir orandan bahsettiniz. Biz bu yolla tek esli seksi ortadan kaldirmis olmayacak miyiz? Konuya erkekler acisindan bakacak olursak? / Doctor, you mentioned the ratio of ten women to each man. Now, wouldn't that necessitate the abandonment of the so-called monogamous sexual relationship, I mean, as far as men were concerned?" General "Buck" Turgidson

[Terraluna]

Truman Show'un 1. gunu (29 Ocak 1967. Seahaven Island City - The Truman Show filmi)



https://www.youtube.com/watch?v=qmA5EVrEk44