Sanat Mozaik

[Terraluna]

Bireysel psikoloji ekolunun kurucusu, Avusturyali psikiyatrist Alfred Adler'in dogum yildonumu (7 Subat 1870)

"Romali yazar 'Mulier est hominis confusio' der. Bircok ruhaniler meclisinde kadinin bir ruhu bulunup bulunmadigi hararetle tartisilmis, kisaca bir insan sayilip sayilmayacagi konusunda cesitli bilginlerce cesitli yazilar kaleme alinmistir. Yuzyillar boyunca etkinligini surduren cadi hezeyani ve cadilarin ateste yakilmasi, bu sorunla ilgili olarak bir zamanlar icine dusulen yanilgilari, o muthis bocalamalari ve saskinligi hazin sekilde belgelemektedir. Kadin, SIK SIK butun bela ve musibetlerin nedeni olarak gosterilir. Ornegin, Tevrat’ta insanlarin cennetten kovulmalarina yol actigi anlatilir. Homeros’un 'Iliada'sinda ise bir yigin ulusu felaketin kucagina bir tek kadinin surukledigi hikaye edilir. Her cagin destan ve masallarinda kadinin ahlaksal yetersizligine, rezilligine, hainligine, iki yuzlulugune, bir kararda durmayisina ve guvenilemeyecek karakterine deginildigi gorulur. Hatta 'Kadinlara ozgu bir hafifmesreplik' deyimi yasalarda bile yer almistir. Ve yine kadin, becerikliligi ve calisma yetenegi bakimindan asagilanmalara konu edilir. Her ulusun anekdotlarinda, atasozlerinde ve nuktelerinde yukaridan bakilarak yerilir kadin, gecimsiz, titiz, kus beyinli ve aptal (saci uzun, akli kisa!)diye gosterilir. Butun bir zeka gucu seferber edilerek kadinin yetersizligi kanitlanmaya calisilir. Ornegin Strindberg, Moebius, Schopenhauer, Weininger gibi yazarlar, kadin karsisinda boyle bir tutum sergiler. Ustelik bu kisilere azimsanmayacak sayida kadinin da katildigi gorulur; ilgili kadinlar, boyunlarini bukerek durumu kabullenip kadinin yetersizligi ve onun yasamda ancak ikincil derecede bir rol ustlenebilecegi gorusunu paylasir. Kadinlara calisma hayatinda odenen ucret de, erkeklere odenen ucretten cok daha dusuk tutulmakta, bu da yine kadinin pek onemsenmedigini aciga cikarmaktadir." Insani Tanima Sanati / Insan Dogasini Anlamak



"So sagt ein römischer Schriftsteller: 'Mulier est hominis confusio'. Auf geistlichen Konzilien wurde lebhaft die Frage besprochen, ob die Frau eine Seele habe, es wurden gelehrte Abhandlungen über die Frage geschrieben, ob sie überhaupt ein Mensch sei. Die jahrhundertelange Dauer des Hexenwahns mit seinen Hexenverbrennungen legen ein trauriges Zeugnis ab von den Irrtümern, von der gewaltigen Unsicherheit und Verwirrung jener Zeit in dieser Frage. Oft wird die Frau als Ursache alles Unheils in der Welt hingestellt, so in der biblischen Darstellung der Erbsünde oder in der Iliade Homers, in der erzählt wird, wie das Wesen einer Frau genügt hat, um ganze Völker ins Unglück zu stürzen. Sagen und Märchen aller Zeiten enthalten Hinweise auf die moralische Minderwertigkeit der Frau, auf ihre Verworfenheit, Bosheit, Falschheit, Unbeständigkeit und Unverläßlichkeit. 'Weiblicher Leichtsinn' wird sogar als Argument in Gesetzesbegründungen angeführt. Ebenso wird die Frau bezüglich ihrer Tüchtigkeit, ihrer Leistungsfähigkeit herabgesetzt. Redensarten, Anekdoten, Sprichwörter und Witze aller Völker sind voll herabsetzender Kritik der Frau, der Streitsucht, Unpünktlichkeit, Kleinlichkeit, Dummheit (Lange Röcke, kurzer Sinn) vorgeworfen wird. Ein ungeheurer Scharfsinn wird aufgebracht, um den Beweis der Minderwertigkeit des Weibes zu führen, und die Reihe dieser Menschen — man denke an Strindberg, Moebius, Schopenhauer, Weininger — wird sogar durch eine nicht unbeträchtliche Anzahl von Frauen vermehrt, die in ihrer Resignation dazu gelangten, die Auffassung von der Minderwertigkeit der Frau und der ihr zukommenden untergeordneten Rolle zu teilen. Auch in der Bezahlung der Frauenarbeit, die, unbekümmert darum, ob sie mit Männerarbeit gleichwertig ist oder nicht, weit niedriger gehalten ist als Männerarbeit, kommt die Geringschätzung der Frau zum Ausdruck."

[Terraluna]

Flaman ressam Pieter Franciscus Dierckx’in dogum yildonumu (7 Subat 1871)

Frugal meal, 20th century




Soup dispensation, 20th century

[Terraluna]

Irlandali Gotik hikayeler ve gizemli romanlar yazari J. Sheridan Le Fanu'nun olum yildonumu (7 Subat 1873)



“Ask kurban almak ister kendine. Kan olmadan kurban olmaz. / Love will have its sacrifices. No sacrifice without blood.”



“... ve Carmilla, hatiralarimda birbirinden farkli bicimlerde yer aliyor: kimi zaman sakaci, halsiz guzel genc kiz, kimi zaman ise yikik dokuk kilisede gordugum acidan kivranan dusman; cogu zaman dalip gittigimde oturma odasindan Carmilla’nin hafif ayak seslerini duydugumu dusunuyorum..”



"...and to this hour the image of Carmilla returns to mind with ambiguous alterations--sometimes the playful, languid, beautiful girl; sometimes the writhing fiend I saw in the ruined church; and often from a reverie I have started, fancying I heard the light step of Carmilla at the drawing room door."



“Ama ruyalar, tas duvarlarin arasindan iceri suzulebilir, karanlik odalari aydinlatip aydinlik odalari karanliga gomebilir ve ruyalara ait insanlar arzu ettikleri gibi iceri girip cikabilir, bunu yaparken de cilingirlere gulup gecerler."

[Terraluna]

Asal Sayi Teorisi'ndeki bircok sorunu cozume kavusturan Ingiliz matematikci Godfrey Harold Hardy'nin dogum yildonumu (7 Subat 1877)

"Bu yirmi iki yilda bazi yonlerden gelistim, bazi yonlerden de geriledim. Fakat ne edebiyat elestirmeni olacak kadar gelistim, ne de oyle oldugumu hayal edecek kadar geriledim."



"In these twenty-two years I have improved in some respects and deteriorated in others, but I have not so much improved as to become a literary critic, nor so much deteriorated as to fancy that I have become one."

[Terraluna]

Belcikali ressam Édouard De Bièfve’nin olum yildonumu (7 Subat 1882)

Compromise of the nobles, 1849




Portrait of Alexandra of Denmark, 19th century

[Terraluna]

1930 yilinda Nobel Edebiyat Odulunu kazanan Amerikali roman, kisa oyku ve oyun yazari (Harry) Sinclair Lewis’in dogum yildonumu (7 Subat 1885)

"Dunyada heyecanlarin hicbiri, ne savasin serefi, ne dinin tantanasi, ne tac, ne taht, ne saray ne sancak, hicbiri erkeklerle kadinlar arasindaki ask kadar heyecanli olamaz."



“None of the spectacles of the world, not the pride of war nor the pomp of religion nor thrones and towers and banners, was so exalted or so tragic as that love between men and women which had been greeted always with trivial welcome or with shameful jesting.”



“Bu kavgalar kari-koca kavgalaridir; tanktan toptan daha yakip yikici, daha sacmadir. Bu savaslarda sevgi en kotu arkadan vurucudur, karsindakini yenmek de en aci yenilme.”



“Which are the wars of matrimony, more destructive and senseless than tanks and cannon, wars in which affection is the worst traitor and the most ignoble defeat is victory.”

[Terraluna]

Turk sair, ogretmen, siyasetci Arif Nihat Asya'nin dogum yildonumu (7 Subat 1904)



The white and scarlet ornament for blue skies...
The bridal gown for a sister, the Iast cover for a martyr,
Glimmering and glittering, undulating with wind, my flag,
I've read your legend, I'll write your Iegend.
I'll dig the grave for him
Who doesn't look at you with my eyes.
I'll ruin the nest of the bird
Which flies away without greeting you.
Wherever you undulate, there is no fear, no sorrow...
Give me, give me a place under your shadow.
Who cares if it is not morning, if days don't break,
The light of your star and crescent is enough for the country.
When war led us to snow-capped mountains
We warmed in your redness;
When war led us from mountains to deserts,
We took shelter in your shade.
You, now languid, waving with winds;
The pigeon of peace, the eagle of war...
My flower that blooms in lofty places
I was born beneath you,
I'll die underneath you.
My history, my honour, my poetry, my all;
Choose in the world anywhere:
Wherever you want to be fixed on,
Tell me that I may plant you here!

[Terraluna]

Fransiz filozof ve yazar Paul Nizan’in dogum yildonumu (7 Subat 1905)

"Atesler icinde yanan bir kedi gibi, deniz tutmus bir keci gibi saskin bir mutsuzluk icindeyiz. Acimiz nereden, yasamimizin hangi kismindan kaynaklaniyor, bilmiyoruz. Tek bildigimiz su: insanlar, insana yarasir sekilde yasamiyor." Aden Arabistan



"Maladroitement, malheureux comme les chats qui ont la fièvre, les chèvres qui souffrent du mal de mer. Où était placé notre mal ? dans quelle partie de notre vie ? Voici ce que nous savons : les hommes ne vivent pas comme un homme devrait vivre."



“Hepsi de, tehlikeli cag dedigimiz yirmi-yirmi dort yaslariinda bes delikanli; kendilerini bekleyen gelecek, seraplar, tuzaklar ve sonsuz yalnizliklarla dolu bir col gibiydi.” Fesat



“C’étaient cinq jeunes gens qui avaient tous le mauvais âge, entre vingt et vingt-quatre ans ; l’avenir qui les attendait était brouillé comme un désert plein de mirages, de pièges et de vastes solitudes.”