Sanat Mozaik

[Terraluna]

Avusturyali oyun ve roman yazari Arthur Schnitzler’in olum yildonumu (21 Ekim 1931)



—Nereye ?

— Nereye mi ? O gece babamin parayi gomdugu yere.

—Demek gommus!

—Evet, ya... yerini unutmus.

—Unutmus mu ?

—Evet , unutmus . Yirmi sene parasinin nerede oldugunu bilmeyen zengin biri olarak yasamis. Harika, degil mi ? Ancak olum doseginde hatirladi.

—Nasil? Ne bicim bir masal bu ?

—Hayir , gercek bay Kont! Sonra yine ayni hayat! Bitmeyen istirap... Zengin olup ihtiyac icinde kivranmak ... Sonra ben ! Sonra birden benim elime gecti. Artik ben, bagimsiz biriyim...



—Wohin ?

—Wohin? Dorthin, wo mein Vater an jenem Abend das Geld vergraben hatte.

—Also doch vergraben!

—Ja... und er vergaß die Stelle.

—Vergaß ?

—Ja – vergaß sie. Zwanzig Jahre lebte er so hin, als ein reicher Mann, der nur nicht wußte, wo er sein Geld liegen hatte. Köstlich, nicht ? Und auf dem Totenbette fiel es ihm ein.

—Wie? Was ist das für ein Märchen ?

—Nein, Wahrheit, Herr Graf! Und dieses Leben! Die ewige Qual... als reicher Mann darben zu müssen... Und ich! Plötzlich fiel es mir zu! Und ich stand da als ein Unabhängiger...




“ Insan vasiyetinde elle tutulan, gozle gorulen ve kendinden sonra gunun birinde yok olup gitmeye mahkum olacak seylerden soz etmemeliydi. Vasiyeti bir siir olmaliydi; gecip gittigi dunyaya, sakin ve mutebessim bir veda. ”



“ Auch sollte dieses Schriftstück nicht über Dinge handeln, die man greifen und sehen kann, und die schließlich doch irgend einmal nach ihm zugrunde gehen mußten: sein letzter Wille sollte ein Gedicht sein, ein stiller, lächelnder Abschied von der Welt, die er überwunden. ”

[Terraluna]

Amerikali roman, hikaye yazari ve gazeteci Ernest Hemingway, Canlar Kimin Icin Caliyor ( For Whom the Bell Tolls - Per chi suona la campana ) romanini 21 Ekim 1940 tarihinde Charles Scr****r's Sons araciligiyla yayimladi.





" Pablo onun sozunu keserek, ' Sarhostum, ' dedi. 'Simdi de...'

Pablo, ' Sarhos degilim, ' diye onun sozunu kesti. ' Fikrimi degistirdim. '

Agustin, ' Isteyen inanabilir, ben inanmiyorum, ' dedi.

Pablo, ' Canin isterse...' dedi. ' Seni Gredos'a benden baskasi goturemez. '

' Gredos'a mi ? '

' Kopru isinden sonra gidecegimiz tek yer orasi. ' "



Hic kimse bir ada degildir.
Ne de butunuyle kendisi,
Her insan kitanin bir parcasidir,
Govdenin bir bolumu;
Bir toprak parcasi deniz tarafindan alip goturulse,
Avrupa azalir.
Tipki haritadaki burun gibi,
Tipki senin veya bir arkadasinin sahip oldugu mulk gibi;
Bir insanin olumu de beni azaltir,
Cunku ben insanligin kendisinde icerigim,
Oyleyse asla haber gonderip sordurma
Canlar kimin icin caliyor diye;
Onlar senin icin caliyor.



“ Ama yasamak, bir tepenin yamacinda ruzgarla salinan bir bugday tarlasiydi. Yasamak, gokyuzunde dolanan bir atmacaydi. Tahilin savruldugu, samanlarin ucustugu harman yerinde, tozlar icinde duran toprak testideki suydu yasamak. Bacaklarinin arasindaki bir atti yasamak; bir bacaginin altindaki karabinaydi, bir tepeydi, bir koyakti, bir dereydi kenarinda, vadinin uzak kiyisinda, tepelerin otesindeki agaclarin uzandigi. ”



“ Ma vivere era l'immagine di un campo di grano che ondeggia al vento sul fianco di una collina. Vivere era un falco nel cielo. Vivere era una giarra di terra piena d'acqua nella polvere della trebbiatura, col grano lanciato in aria e la pula che vola. Vivere era un cavallo tra le cosce e un fucile sotto una gamba e una collina e una valle e un fiume fiancheggiato d'alberi sulle rive, e l'estremo della valle e le colline al di là. ”

[Terraluna]

Pakistan asilli Ingiliz yazar, gazeteci, tarihci, yonetmen ve siyasal aktivist Tarik Ali’nin dogum gunu ( 21 Ekim 1943 )



“ Kasvetli bir bosluk icinde yasiyoruz ve bu yuzyil neredeyse sona ermek uzere. Yuzyilin tutkusunu da soguklugunu da yasadim ben. Donmus tundralarin otesinde gunesin battigini gordum. Gerci kaderime lanet etmemeye calisiyorum ama bunda cogunlukla basarili olamadigim acik. Ne dusundugunu biliyorum Karl. Sen tarihin bana verdigi cezayi hak ettigime inaniyorsun. Cagin, bu soykirimci utopyalar caginin sona erdigine; iste bu cagin, bireyi tuglaya ve calige, devasa hidroelektrik projelerine, cilgin kollektiflestirme planlarina ve cok daha beterlerine tabi kildigina inaniyorsun sen. Insanlarin ahlaki yapilarini cucelestirecek ve kollektif ruhlarini ezmek icin kullanilacak sosyal mimariye inaniyorsun. Cok da haksiz degilsin,ama butun gercek de bundan ibaret degil. ” Ayna Korkusu



“ We live in a dreary void and this century is almost over. I have experienced both its passion and its chill. I have watched the sun set across the frozen tundra. I try not to begrudge my fate, but often without success. I know what you’re thinking, Karl. You’re thinking that I deserve the punishment history has inflicted on me. You believe that the epoch that is now over, an epoch of genocidal utopias, subordinated the individual to bricks and steel, to gigantic hydro-electric projects, to crazed collectivization schemas and worse. Social architecture used to dwarf the moral stature of human beings and to crush their collective spirit. You’re not far wrong, but that isn’t the whole story. ”

[Terraluna]

Bette Davis, Joseph Cotten, David Brian'in basrollerini paylastigi Olduren Ask ( Beyond the Forest ) 21 Ekim 1949'da vizyona girdi.

[Terraluna]

Ingiliz yazar Aldous Huxley, vatandasi George Orwell'in meshur distopyasi 1984 yayinlandiktan birkac ay sonra 21 Ekim 1949'da yakin arkadasina tesekkur ve tebrik icin bir mektup gonderdi.





" Sevgili Bay Orwell,

Yayinevine kitabini bana gondermelerini soylemen cok kibar bir davranis. Kitabin bana ulastiginda, cok fazla okuma ve alinti yapmami gerektiren bir isle ugrasiyordum. Bu yuzden 1984'u okumaya baslamam epey gec oldu.


Kitapta yaptigin tum onemli ve iyi elestirilere katildigimi soylememe gerek yok sanirim. Oncelikle kitabin ulasmaya calistigi nihai devrimden bahsedebilir miyim? Politika ve ekonominin otesine uzanan, bireyin psikolojik ve fizyolojik yikimini amaclayan bu devrim, kendisini Babeuf ve Robespierre'in tamamlayicisi ve halefi olarak goren Marquis de Sade'de yer alir. 1984'teki yoneten azinligin felsefesi, cinselligi asan ve onu reddeden anlayisiyla mantikli bir sonuca giden bir sadizmdir. Bence yoneten oligarsi, yonetimi ve guc icin ihtiyaci olan arzusunu tatmin edecek daha az zor ve daha az zararli bir yol bulacaktir, bu yol benim Cesur Yeni Dunya'da tanimladigima benzer bir yoldur. Son zamanlarda canli manyetizmasi ve hipnotizmasinin tarihiyle ilgilenme firsati buldum ve 150 yildir dunyanin Mesmer, Braid, Esdaile ve digerlerinin kesiflerini idrak etmeyi reddettigini gordum. "

[Terraluna]

Amerikali aktris, senarist ve yazar Carrie Frances Fisher'in dogum gunu ( 21 Ekim 1956 )



" Dunya erkeklere ait ve sov dunyasi erkekler icin hazirlanmis bir yemek. Kadinlar ise bu yemegin uzerine bolca serpistirilmis, gereginden fazla kaliteli bir baharat. "



“ It’s a man’s world and show business is a man’s meal, with women generously sprinkled through it like overqualified spice. / Es un mundo de hombres, y el espectáculo también es un menú para hombres, con mujeres generosamente esparcidas a través de él como una especia sobrecualificada. ”

[Terraluna]

Ispanyol ressam Laureano Barrau’nun olum yildonumu ( 21 Ekim 1957 )

Maternidad ( Maternity ), 1932




Mujer en un interior ( Woman in an interior ), siglo XX

[Terraluna]

Kanadali roman yazari ve profesor Gaétan Soucy’nin dogum gunu ( 21 Ekim 1958 )



" Benim icin yeni bir varolusun, guz ortasinda belki bir baharin baslayacagini duyuyorum, oysa kendimi asla hayallere kaptirmamaliydim cunku hayal kurmak kirilgan dengem icin tehlikeli. ” Kibritleri Cok Seven Kucuk Kiz



“ J’entends qu’une nouvelle existence pour moi, un printemps en plein automne va peut-être commencer, ce que je ne devrais jamais me laisser aller à faire tant c’est dangereux pour mon aplomb, qui est fragile, de rêver. ”




" Geceyi subayla gecirmek, onun yemegini paylasmak, havadan sudan konusmak, hatta kendisinden bahsetmek eziyetine katlanmak fikri, Louis Bapaume'da kendini asma istegi uyandiriyordu. ”



“ La perspective de passer la soirée avec l'officier, de partager son repas, de subir le supplice de parler de choses etd'autres, peut-être même de lui-même, donnait à Louis Bapaume l'envie d'aller se pendre. ”