Sanat Mozaik

[Terraluna]

Alman roman, deneme ve senaryo yazari, edebiyat elestirmen Christa Wolf’un dogum yildonumu ( 18 Mart 1929 )



" Yalnizca, ozenilmemis bir varolus taslagi oldugumuzun bilincine varabilmek-kim bilir, belki de firlatilip atilmak ya da yeniden ele alinmak icin. Hicbir payimiz yok bu olguda. Ve insanliga yakisan buna gulup gecmektir. Bir yara gibi acik ve ortada kalan bir yapita baglanip kalmak.

Neler soyluyorsunuz hala, yoksa dusunmeyi mi surduruyorsunuz ?

Biz cok sey biliyoruz. Kacik diyecekler bizim icin. Insanin, kendini gelistirmesi icin yaratildigina inanmak; yuzyillar boyu silip atamadigimiz bu dusunce ruhlarimizi boguyor. "



" Begreifen, daß wir ein Entwurf sind – vielleicht, um verworfen, vielleicht, um wieder aufgegriffen zu werden. Das zu belachen ist menschenwürdig. Gezeichnet zeichnend. Auf ein Werk verwiesen, das offen bleibt, offen wie eine Wunde.

Was reden sie noch, was denken sie ?

Wir wissen zuviel. Man wird uns für rasend halten. Unser unausrottbarer Glaube, der Mensch sei bestimmt, sich zu vervollkommen, der dem Geist aller Zeit strikt zuwiderläuft. "



“ Bu Roket ve bombalar, icinde yasadigimiz medeniyetin tesadufen urettigi urunler degildir.Kendi sonunu bu denli titizlikle planlayan ve bunun icin gerekli zemini hazirlayan bir medeniyet hastadir, buyuk bir ihtimalle beyninden rahatsizdir, belki de olumcul derecede hastadir. “ Kassandra



“ Diese Raketen, diese Bomben sind kein Zufallsprodukt dieser Zivilisation.Wenn diese Zivilisation imstande war, ihren eigenen Untergang derartig zu planen und vorzubereiten, sich die Mittel dafür zu beschaffen unter solch furchtbaren Opfern, dann ist sie krank, wahrscheinlich geisteskrank, vielleicht todkrank. ”

[Terraluna]

Amerikali roman ve oyku yazari, sair, sanat ve edebiyat elestirmeni John Hoyer Updike’in dogum yildonumu ( 18 Mart 1932 )



“ Guzel bir gundu. Gunesli. Butun Haziran ayi boyunca parlak gunes Maple’larin dramiyla dalga gecmisti sanki –isiktan gozleri kamasmis konusmalari, gunes isinlarinin dalga dalga aydinlattigi yesil tonlari ustunde kivrilarak ilerlemisti; miriltilarla cevrelenmis uzgun benlikleri Doga’daki yegane lekeler gibiydi. Genellikle yilin bu zamanlarinda coktan bronzlasmis olurlardi, ama bir yil Ingiltere’de kalan kizlarini havaalanindan almaya gittiklerinde neredeyse onun kadar solgundu yuzleri, ama Judith, kendini anavataninin zengin isigina kaptirdigindan bunu fark etmedi. Her seyi anlatarak eve donus sevincini kizlarinin kursaginda birakmak istemediler. Kapali pencerelerinin ardinda dunya onlardan habersiz her yil oldugu gibi kendini yenilerken, onlar kahve, alkollu kokteyller ya da Cointreau esliginde yaptiklari gri sohbetlerinin akisi icinde birkac gun beklemeyi, kizlarinin yol yorgunlugunu ustunden atmasina firsat vermeyi kararlastirmislardi. Richard Paskalya tatilinde evden ayrilmayi dusunmustu; Joan ise en azindan dort cocuklarinin da gelmesini beklemeleri gerektiginde israr etmisti. Cocuklar tum sinavlarini gecmis olacakti; bunu ailece kutlarlardi. ”



“ The day was fair. Brilliant. All that June the weather had mocked the Maples’ internal misery with solid sunlight – golden shafts and cascades of green in which their conversations had wormed unseeing, their sad murmuring selves the only stain in Nature. Usually by this time of the year they had acquired tans; but when they met their elder daughter’s plane on her return from a year in England they were almost as pale as she, though Judith was too dazzled by the sunny opulent jumble of her native land to notice. They did not spoil her homecoming by telling her immediately. Wait a few days, let her recover from jet lag, had been one of their formulations, in that string of gray dialogues - over coffee, over cocktails, over Cointreau – that had shaped the strategy of their dissolution, while the earth performed its annual stunt of renewal unnoticed beyond their closed windows. Richard had thought to leave at Easter; Joan had insisted they wait until the four children were at last assembled, with all exams passed and ceremonies attended. ”

[Terraluna]

Meksikali yazar, tercuman ve diplomat Sergio Pitol Deméneghi'nin dogum yildonumu ( 18 Mart 1933 )



“ Balzac'in Evliligin Fizyolojisi adli kitabindan tesadufen birkac sayfa okudugunda, kadinlarin cogunun, evliligin ilk yillarinda, son derece keyfi bicimde kendilerine uygulanan zorbaligin tipik bir sonucu olarak, kocalarina sadece yogun bir nefret, neredeyse mutlak bir tiksinti duyduklarina hukmetti. Mavi deftere ilk kaydettigi alinti, Fransiz yazarin kategorik bir iddiası oldu: ‘ Evlilik hayatinin tamami yatak temeli uzerine kuruludur.’ Cumleyi uc dort unlem isaretiyle noktaladi; sonra ofkeye kapilarak cumleyi ve dolayisiyla ekledigi unlem isaretlerini karaladı. “



La lectura hecha al azar de unas cuantas páginas de la Fisiología del matrimonio, de Balzac, la llevó a la conclusión de que la mayoría de las mujeres a los pocos años de casadas sólo experimentan hacia sus maridos una profunda aversión, una repulsión casi absoluta, resultado típico de la tiranía a la que con tanta arbitrariedad han sido sometidas. Lo primero que copió en el cuaderno azul fue una rotunda afirmación del escrito francés: ‘ Toda la vida matrimonial descansa en la cama.’ Marcó esa frase con tres o cuatro signos de admiración, y luego tachó en un rapto de cólera la frase, y, por consiguiente, los signos de admiración que había añadido.



" Bir seyleri paylasmayi o kadar cok isterdim ki... cocuklugumuzda, genclgimizde yapamadik, kor olasi yoksulluk firsat tanimadi bize… Karamazov Kardesler'i, Donusum'u, Avingon'lu Genc Kizlar'i, unlu Picasso'yu paylasabilseydik keske! " Evlilik



" ¡Cómo me gustaría que nosotras comenzáramos a departir… no pudimos hacerlo cuando éramos más óvenes, la maldita miseria nos robó esa oportunidad… sobre Los Karamazov, La metamorfosis, o Las señoritas de Avignon, del célebre Picasso! "

[Terraluna]

Kanadali roman yazari Joy Fielding’in dogum gunu ( 18 Mart 1945 )



“ Kendimi yeniden tam anlamiyla normal hissetmemin ne kadar surecegine, bir daha normal hissedip hissetmeyecegime, bir erkegin dokunusundan haz almaya baslamamin, diger insanlara guven duymamin ne kadar surecegine dair hicbir fikrim yok. Katetmem gereken uzun bir yol oldugunu biliyorum. Elizabeth Gordon ve ben bunun uzerinde calismaya devam edecegiz. ”



“ I have no idea how long it will be before I feel truly normal again, if ever, before I'll be able to experience pleasure at a man's touch, to trust others. I know I have a long way to go. Elizabeth Gordon and I will keep working on it. ”




“ Ruyamda gozlerden uzakta cicek acmis fundalarla cevrili zumrut yesili bir goletin icinde ciplak yuzuyordum. Basimi arkaya dogru kaldirmistim, gunesin sicakligini yuzumde hissediyordum, temiz su boynuma soguk soguk vuruyordu. ”



“ In my dream, I'm skinny-dipping in a secluded emerald green pond surrounded by flowering shrubs.I put my head back, feel the sun warm on my face, the fresh water cold against my neck. ”

[Terraluna]

Avusturya dogumlu Amerikali sair Franz Wright'in dogum yildonumu ( 18 Mart 1953 )





Otobustesin yine
Ilerliyorsun oyuk acarak yolun karanligina
Yegane yolcu

Tepe isigi acik
Ve seninleyim ben de.
Goremedigin bitmez tukenmez tarlalarim ben,

Uzaktaki sonuk isigim
( icinde yasadigimiz odalardan birinde )
Ve yagmurum ben.

Tum digerleri
Cevreleyen seni; taptigin o yalnizlik
Ve evren ki belki ozellikle seven seni

Felaket habercisi safak,
Teninde surunen nikotin
Ve basladiginda oksurmeye

Yuzumu ortmeyecegim
Kusarsan bu kez sarilacagim sana:
Her sey iyi olacak

Fisildayacagim,
Her zaman boyle olmayacak.
Ve sandvic alacagim sana.

[Terraluna]

Almanya dogumlu Amerikali psikanalist, sosyolog ve filozof Erich Fromm'un olum yildonumu ( 18 Mart 1980 )



" Hic bir sey bilmeyen, hic bir seyi sevemez. Hic bir sey yapamayan, hic bir sey anlamaz, Hic bir sey anlamayan, degersizdir. Oysa anlayan kisi ayni zamanda sever farkina varir, gorur... Bir seyin aslinda, ne kadar bilgi varsa daha fazla sevgi vardir... Tum yemislerin bogurtlenlerle ayni zamanda olgunlastigini dusleyen kisi, uzumlere iliskin bir sey bilmiyor demektir. "



"Wer nichts weiß, liebt nichts. Wer nichts tun kann, versteht nichts. Wer nichts versteht, ist nichts wert. Aber wer versteht, der liebt, bemerkt und sieht auch …Je mehr Erkenntnis einem Ding innewohnt, desto größer ist die Liebe … Wer meint, alle Früchte würden gleichzeitig mit den Erdbeeren reif, versteht nichts von den Trauben."


“ Bireyin icinde kayboldugu kentlerin buyuklugu, daglar kadar yuksek olan binalar, radyodan gelen surekli ses bombardimani, gunde uc kez degisen ve insana neyin onemli oldugu konusunda karar verme firsati tanimayan gazete baslikları, bireyi ortadan kaldirmak icin saat gibi sasmaz bir tempoyla yeteneklerini sergileyen, puruzsuz calisan guclu bir makine gibi hareket eden yuz kizin rol aldigi gosteriler, cazin bangir bangir kafalara inen ritmi - butun bunlar ve daha bircok ayrinti, denetlenemez boyutlarıyla bireyi icine aldiginda, ona bu butunun minicik bir zerresiymis duygusunu veren bir yildizlar kumesini andirir. Bireyin elinden gelen tek sey, taburda bir asker ya da fabrikada yuruyen bantin basinda gorevli bir isci gibi, olan bitene ayak uydurmaktir. Edimde bulunabilir, ama bagimsizlik, onemlilik duygulari cekip gitmistir. Amerika'da ortalama bireyin bu korku ve onemsizlik duygusuyla ne olcude doldurulmus oldugu, en carpici anlatimini, Mickey Mouse filmlerinin herkes tarafindan sevildigi olgusunda bulmaktadir. Bu filmlerde -pek cok cesitlemeyle- su tema işleniyor: Kucuk bir sey kendisini oldurme ya da yutmakla tehdit eden, yenilmez olcude guclu bir sey tarafindan kovalaniyor. Kucuk sey kaciyor ve sonunda dusmanina zarar vermeyi bile basararak kurtuluyor. Kendi coskusal yasamlarinda buna cok yakin bir seye dokunmasaydi, insanlar, bu tek temanin bin bir ceşitlemesini surekli olarak izlemeye hazir olamazlardi. Bu durumda guclu dusman tarafindan korkutulan kucuk sey, izleyicinin ta kendisi olsa gerektir; o boyle hissediyor, kendi konumunu bu durumla ozdeslestiriyor demektir. Ama elbet, mutlu son olmazsa, film, surekli cekici olmayacaktir. Izleyici, film boyunca kendi korku ve kucukluk duygularini yasamakta, sonunda her seye karsin kurtuldugu hatta, gucluyu alt ettigi duygusuyla rahatlamaktadir. Ne var ki birey kurtulusu cogu kez kacmakta ve canavarin kendisini yakalamasini olanaksiz kilan rastlantilarda bulacaktir - iste mutlu sonun en onemli ve en acikli bolumu de budur. “ Ozgurlukten Kacis



“ Vastness of cities in which the individual is lost, buildings that are as high as mountains, constant acoustic bombardment by the radio, big headlines changing three times a day and leaving one no choice to decide what is important, shows in which one hundred girls demonstrate their ability with clocklike precision to eliminate the individual and act like a powerful though smooth machine, the beating rhythm of jazz - these and many other details are expressions of a constellation in which the individual is confronted by uncontrollable dimensions in comparison with which he is a small particle. All he can do is fail in step like a marching soldier or a worker on the endless belt. He can act; but the sense o f independence, significance, has göne. The extent to which the average person in America isfilled with the same sense of fear and insignificance seemsto find a telling expression in the fact of the popularity ofthe Mickey Mouse pictures. There the one theme-in somany variations-is always this: something little is per-secuted and endangered by something overwhelminglyI strong, which threatens to kill or swallow the little thing. The little thing runs away and eventually succeeds inescaping or even in harming the enemy. People would notbe ready to look continually at the many variations of thisone theme unless it touched upon something very close totheir own emotional life. Apparently the little thing threat-ened by a powerful, hostile enemy is the spectator himself; that is how he feels and that is the situation with whichhe can identify himself. But of course, unless there were ahappy ending there would be no continuous attraction. Asit is, the spectator lives through all his own fears and feel-ings of smallness and at the end gets the comforting feel-ing that, in spite of all, he will be saved and will evenconquer the strong one. However-and this is the signif-icant and sad part of this "happy end" -his salvation liesmostly in his ability to run away and in the unforeseenaccidents which make it impossible for the monster tocatch him. “



" Bir insan baska birine ne verir? Kendisinden verir; sahip oldugu en degerli seyden, yasamindan verir. Bu, o kisinin yasamini diger insan icin feda ettigi anlamina gelmez aksine kendi icinde yasattiklarindan veriyordur; Sevinclerinden, ilgi duydugu seylerden, anlayisindan, bilgisinden, mizahindan, uzuntusunden- icinde canli olan her seyden.Ve bazen bir seyler vermek icin bir bakis bile yetebilir. " Sevme Sanati



" Was gibt ein Mensch dem anderen? Er gibt etwas von sich selbst, vom Kostbarsten, was er besitzt, er gibt etwas von seinem Leben. Das bedeutet nicht unbedingt, dass er sein Leben für den Anderen opfert, sondern dass er ihm etwas von dem gibt, was in ihm lebendig ist. Er gibt ihm etwas von seiner Freude, von seinem Interesse, von seinem Verständnis, von seinem Wissen, von seinem Humor, von seiner Traurigkeit – von allem, was in ihm lebendig ist. "

[Terraluna]

Amerikali roman ve kisa oyku yazari Bernard Malamud’un olum yildonumu ( 18 Mart 1986 )



“ Gece sona ermis olmasina karsin Kasim ayinin ilk gunlerindeki cadde karanlikti; ote yandan ruzgar, bakkali sasirtan bir bicimde pencesini sallamaya baslamisti bile. Adam kaldirim kenarindaki iki sut kasasina egilirken ruzgar onlugunu yuzune ucurdu. Morris Bober nefes nefese bir halde agir kutulari kapiya dogru surukledi. Esikte sert kabuklu ekmeklerle dolu buyuk, kahverengi bir kesekagidi duruyordu, yaninda da bir tane ekmek isteyen eksi suratli, kir sacli Poilisheh (Yiddis dilinde Polonyali) buzulmustu.

‘Niye bu kadar gec kaldin?’

‘Altiyi on geciyor,’ dedi bakkal.

Kadin, ‘Soguk,’ diye sikayet etti.

Bakkal anahtari kilitte dondurerek kadini iceri aldi.Genellikle once sutu iceri tasir ve gazli radyatorleri yakardi ama Polonyali kadin sabirsizdi. Morris ekmek torbasini tezgahtaki tel sepete bosaltti, kadina susamsiz bir tane buldu. Ikiye kesip beyaz dukkan kagidina sardi. Kadin ekmegi pazar filesine koyup tezgaha uc peni birakti.Bakkal, satisi eski, gurultucu yazarkasaya isledi, ekmeklerin geldigi kesekagidini duzleyip kaldirdi, sutu iceri alma isini halletti, siseleri buzdolabinin alt katina dizdi. Dukkanin onundeki gazli radyatoru yakti, arkadakini de yakmak uzere arka tarafa gitti.

Kararmis emaye demlikte kahve kaynatti, yudumlayarak icti, bir yandan da ekmeklerden birini tadini almadan kemiriyordu. Ortaligi temizledikten sonra bekledi; ust kattaki kiraciyi, mahalledeki bir oto tamirhanesinde calisan genc tamirci Nick Fuso'yu bekliyordu. Nick her sabah yedi civarinda yirmi sentlik jambonla bir somun ekmek almaya gelirdi. ”



“ The early November street was dark though night had ended, but the wind, to the grocer's surprise, already clawed. It flung his apron into his face as he bent for the two milk cases at the curb. Morris Bober dragged the heavy boxes to the door, panting. A large brown bag of hard rolls stood in the doorway along with the sour-faced, gray-haired Poilisheh huddled there, who wanted one.

‘What's the matter so late?’

‘Ten after six,’ said the grocer.

‘Is cold,’ she complained.

Turning the key in the lock he let her in. Usually he lugged in the milk and lit the gas radiators, but the Polish woman was impatient. Morris poured the bag of rolls into a wire basket on the counter and found an unseeded one for her. Slicing it in halves, he wrapped it in white store paper. She tucked the roll into her cord market bag and left three pennies on the counter. He rang up the sale on an old noisy cash register, smoothed and put away the bag the rolls had come in, finished pulling in the milk, and stored the bottles at the bottom of the refrigerator. He lit the gas radiator at the front of the store and went into the back to light the one there.

He boiled up coffee in a blackened enamel pot and sippedit, chewing on a roll, not tasting what he was eating. After he had cleaned up he waited; he waited for Nick Fuso, the upstairs tenant, a young mechanic who worked in a garage in the neighborhood. Nick came in every morning around seven for twenty cents' worth of ham and a loaf of bread. ”

[Terraluna]

Sosyolojinin ve iktisatin onculerinden, 14. yuzyil dusunuru, devlet adami ve tarihci Tunuslu Ibn-i Haldun'un olum yildonumu ( 19 Mart 1406 )

“ Aslinda akil dogru bir terazidir hukumleri de kesindir ve asla hatali degildir. Ancak bu terazi Tanri’nin birligi, ahiret, nubuvvet gercegi, ilahi sifatlarin mahiyetleri gibi kendi seviyesinin ustunde kalan problemleri tartmada kullanilmamalidir. Cunku bu, muhal olani istemek demektir. Bunun misali, altin tartmada kullanilan bir sarraf terazisi goren ve onunla dagi tartmaya tamah eden kisinin misalidir ( ki bu terazi o sikleti cekmez ). Bu hal, verdigi hukumler itibariyle terazinin dogru olmadigina delil teskil etmez. Ama aklin ve fikrin bir siniri vardir, orada durur, kendine ait tavrin ( ve sahanin ) otesine gecmez. Onun icin de Allah’i ve sifatlarini ihata edemez. Hic suphe yok ki, akil Allah’tan husule gelen varliga ait zerrelerden sadece bir zerredir. Bu ve benzeri meselelerde akli nakilden onde tutanlarin icine dustukleri hataya, anlayislarindaki eksiklige ve reylerindeki sakatliga dikkat ediniz. “



“ The intellect ( mind ), indeed, is a correct scale. Its indications are completely certain and in no way wrong. However, the intellect should not be used to weigh such matters as the oneness of God, the other world, the truth of prophecy, the real character of the divine attributes, or anything else that lies beyond the level of the intellect. That would mean to desire the impossible. One might compare it with a man who sees a scale in which gold is being weighed, and wants to weigh mountains in it. The ( fact that this is impossible ) does not prove that the indications of the scale are not true (when it is used for its proper purpose). However, there is a limit at which the intellect must stop. It cannot go beyond its own level. Thus, it cannot comprehend God and His attributes. It is but one of the atoms of the world of existence which results from ( God ). This shows that those who give the intellect preference over ( Traditional ) information in such matters are wrong, deficient in understanding, and faulty in reasoning. This, then, explains the true situation in this respect. “



" Medeniyetin artmasi ve gelismesiyle birlikte, is ve emek de artacak, ihtiyaclarin artmasi sonucu yeni meslek ve sanat dallari ortaya cikacaktir. Ancak ortaya cikan bu yeni meslek dallari, zorunlu ihtiyaclari karsilamaktan cok luks ihtiyaclari karsilamaya yonelik oldugundan, emegin degeri de buna paralel olarak artacaktir. Bu nedenle sehirlerdeki kar ve kazanc da artmis olacaktir. Sehirlerdeki emegin degerinin, ikinci ve ucuncu artisi da bu sekilde olacaktir. Cunku gecime tahsis edilen esas emegin aksine artik emek tumu ile refaha ve zenginlige hizmet eder. "



" Quando la civilizzazione aumenta, la mano d'opera disponibile aumenta a sua volta. Parimenti aumenta anche il lusso, in corrispondenza degli aumentati guadagni, e l'abitudine e la necessità del lusso aumentano anche loro. Le attività artigianali nascono per ottenere prodotti di lusso. Il valore da loro creato aumenta e, come risultato, i guadagni nella città si moltiplicano. Vi è un fiorire di prodotti sempre più che nel passato. E così si procede con un secondo ed un terzo incremento. Tutte le attività di lavoro aggiuntive sono al servizio del lusso e del benessere, in contrasto con le attività lavorative originali, che erano al servizio delle esigenze della vita quotidiana. "