Doðrudur sayýn Selka. Faiz kur enflasyon sarmalýna girmiþ bir vaziyetteyiz. Bunlarýn yumuþak karýnlarý da kur 5 lira faiz ve enflasyon 20 civarlarý gibi duruyor. Þimdi býyýk sakal durumu var. 2001 IMF, 2008 FED ile kurtulduk. 94 te kendi kendimize kurtulduk. Kurtuldukta iþte o vakit parasal geniþleme seçildi dövizin önü açýldý ki 94 ten sonra dövizin nasýl bir yükseliþ sergilediði malum. Ama o vakit ne dýþ borcumuz bu kadardý ne de dýþ finansmana böyle baðýmlýydýk. Ýhracatýmýzda bile ithal girdi oraný yüzde 65-70 lerde. Oysaki 2000 yýlýnda yüzde 30 var yok.
Þimdi mühim olan ülkeyi yönetenler ne yapacak.
1 Bu faiz oranlarýyla ekonomi dönmüyor. Yaprak kýpýrdamýyor. Hanehalkýnýn tüketmesi bir yana üretici borç yenilerken, yeni yatýrým yaparken çok büyük bir faiz yükü altýna giriyor. Zaten mevcut borcu ödemekte zorlanýyor ki býrakýn yeni yatýrýmý. Bankalarýn birinci ve ikinci derece riskli kredileri 300 milyar liraya dayandýðý konuþuluyor. Sözün özü bu faiz oranlarýyla olmaz. Bu gemi yürümez.
2 Dediðiniz gibi fakirleþme. Hanehalkýnýn alým gücü kaybý son iki yýlda inanýlmaz azaldý.Üzerine hanehalký borçluluðu. 2000 yýlýnda hanehalký gelirinin yüzde 4.5 i borçluyken bu oran 2017 de yüzde 50 üzerinde. Bu yýl sonu itibariyle 60 a dayanacaktýr. Ana pazar, ana tüketici 85 milyon kiþidir. Bunlarýn alým gücünün olmadýðý yerde ekonominin düze çýkmasý, geliþmesi konuþulamaz
3 Dediðim gibi IMF olur, ya da þansýmýz yaver gider FED 180 derece politika deðiþikliðine gider.
Yoksa görüntü bu þekilde. IIF diyorki en önemli kurumdur bu konuda.
Grafik çok þey anlatýyor aslýnda. Kur 7.20 de dese yabancý yatýrýmcý gelmedi. Bu yýl 22.5 milyar dolar olan beklenti bile karþýlanmayacak ki ilk 9 ay 15 milyar dolar civarýydý. Ýçinde kurun en yüksek olduðu Aðustos ve Eylül aylarý da var.
Önümüzdeki yýl sadece 5 milyar dolar bekleniyor.
Durum benim penceremden bu. Kur faiz enflasyon sarmalýnýn içindeyiz. Bir taraf feda edilecek bir süre. Ama sorun kabul edilmeden iþi seçimlere de kadar bir þekilde götürme politikasý çok tehlikeli. Eðer böyle devam ederlerse ülkeyi yönetenler sarmalda çark tekrar dönecek. Bu kez elimizde daha yüksek kur faiz ve enflasyon olacak.
Yer Ýmleri