Ekonomi eðitimi almadým, bazý þeyleri yanlýþ ifade edebilirim ancak bence þöyle, kabaca, uzatmadan;Originally Posted by Patrick Bateman
Birincisi ayný malýn kaça üretildiði meselesi var, satýn alma paritesi ile formülarize ediliyor. Üretim teknolojisi, alt yapýsý etkin, misal tarým. Genetik mühendisliði ile tarým teknolojisi ile (topraksýz tarým gibi) ve miras hukuku bile etkili arazinin kuþaklar boyu bölüne bölüne küçülmemesi, ülkenin tarým optimizasyon politikalarý ile, ucuza üretiyor. Burayý iyice açmak mümkün.
Karþýlýðýnda, sayýlanlarý yapmayanlar, pahalý üretiyor. Ýthalatla birlikte sistem daha da büyüyerek zarar görüyor, iþte son durumlar mýsýr ithal ediyorsunuz, hayvancýlýk et, süt, ve mamülleri üretimi de zincirleme etkileniyor, misal peynir fiyatlarý, ya da küçükbaþ hayvan üretiminde 20 yýlda yaþananlar eskiden koyun eti dana etinin yarý fiyatýndaydý, uzar da uzar.
Bir de satýn alma paritesine hiç girmeyenler var, yani ortak üretilmeyen mal. Buradan da çok büyük bir ticaret açýðý oluþuyor. En önemlisi petrol, doðalgaz, tamamen dýþarýdan alýnan ve açýðý yaratan kalem, burasý da uzar da uzar. Diðerleri de uçak otomotiv, elektronik diye devam eden kalemler. Hala yerli otomobil yapmaya çalýþýyoruz, cari açýk daha da artmasýn diye ÖTV yi %2XX dünyada en çok arttýran ülkeymiþiz. Arttýrmasa, mevcut ticaret açýðýna katký bu kalemden belki 3 katý olacak.
Bunlar dýþýnda bir de ticaret hacmi var, deniz yollarýna hükmetme, malý bütün dünyaya daðýtma, kýsaca logistik.
En geride de, büyük bir ordu beslemek, siyaseten ve diplomasiyle hükmetmek var. Somut örnekler iþte petrol bölgelerinde dönen savaþlar, bitmeyen hükümranlýk gösterileri, ya da ABD ile Çin arasýnda güney Çin denizinde yaþananlar, Çin yemiyor içmiyor uçak gemisi yapýyor. Çin eski Ýpek Yolunu canlandýrmak için çok çok büyük rakamlarla yatýrýmlar yapýyor, limanlar, otoyollarý, deniz gücüyle de bunu koruyacak.
Aslýnda tarih boyunca ayný hikaye, sadece küreselleþme etkileri farklý, Apple gidiyor Çin'de üretiyor herkesin deli gibi sahip olmak ve sürekli güncellemek istediði Ýphone' u. 2 sene önce 35 milyar dolar mý ne kar ettiler, karýþtýrýyor da olabilirim ABD trilyon dolarý milyon dolar gibi yaptý, havada uçuþuyor rakamlar.
Benim kýsýtlý iktisat bilgisiyle yakalayabildiðim perspektif bu, herkesin kaça ürettiði, ürettiðini daðýtýp daðýtamadýðý, korunma yasalarýna takýlýp takýlmayacaðý, siyasi ve diplomasi gereði ayrýcalýk verilip verilmediði önemli, herkes pazar. Misal Venezuela petrol ve altýn cenneti ama son saydýklarýma aykýrý gidince neler geldi baþýna. Saygýlar
Yer Ýmleri