BASINI BÝLGÝLENDÝRME NOTU
ÇIKAN KANUNUN HUKUKÝ , YASAL ZEMÝNÝ VE SÜRECÝ
1- MECLÝS ARAÞTIRMA KOMÝSYONUN KURULMASI
1990 lý yýllarda Anadolu Holdingleri ve sonrasý yaþanan sorunlar nedeniyle
Türkiye Büyük Millet Meclisinde, teklif sahipleri arasýnda Sayýn Kýlýçdaroðlu’
nun da bulunduðu, Ak Parti ve CHP li milletvekilleri tarafýndan araþtýrma
komisyonu kurulmasý talep edilmiþtir. Bu talep oy birliði ile kabul edilerek, 2005
yýlýnda ‘Ýzinsiz halka arz edilen holdingleri, yaþanan maðduriyetleri ve bu
konuda SPK nýn sorumluluðunu araþtýran’ aþaðýdaki isim altýnda bir
komisyon kurulmuþtur.
‘Bazý giriþimcilerle holding adý altýnda gerçekleþtirilen izinsiz halka arz yoluyla
tasarruf sahiplerinin maðduriyetine yol açýlmasýnýn neden ve sonuçlarýyla bu
süreçte SPK’nýn sorumluluðunun araþtýrýlarak alýnmasý gereken önlemlerin
belirlenmesi amacýyla anayasanýn 98 inci, içtüzüðün 104 ve 105 inci maddeleri
uyarýnca bir Meclis Araþtýrmasý açýlmasýna iliþkin önergeleri ve (10/16, 262)
esas numaralý Meclis Araþtýrma Komisyonu.’
Bu komisyon hazýrladýðý raporun Sonuç ve Öneriler içeren 247 inci
sayfasýnda Faaliyeti Olmayan Þirketlerin Tasfiyesi baþlýðý altýnda þu ifadeler ile
SPK ve TBMM göreve çaðýrýlmýþtýr:
‘Kanuni yükümlülüklerini yerine getiremeyen ve faaliyetini sürdüremeyen
þirketlerin tasfiyesini kolaylaþtýrýcý düzenlemelerin yapýlmasý gerekmektedir.
Faaliyeti devam eden, kaynak sýkýntýsý olmayan Kanuni yükümlülüklerini
yerine getiren holdinglerin istihdama, ticari hayata, ekonomiye katkýlarý da
dikkate alýnmalýdýr’.
SPK bu öneri doðrultusunda, komisyonda araþtýrýlan 78 holdingden 74 ünü
zaman içerisinde tasfiye etmiþ, kanuni yükümlülüklerini yerine getiren ve geriye
kalan 4 holdingin borsaya açýlmasý için gerekli düzenlemeleri yapmýþtýr. SPK
2005 yýlý itibariyle holding hissedarlarýný ortak statüsüne almýþ ve Merkezi Kayýt
Kuruluþuna kaydýný yaptýrmýþtýr. Herkes yasal olarak hissesi oranýnda ortaklýk
statüsüne kavuþmuþtur. Bu holdinglerden aralarýnda Kombassan’ýnda bulunduðu
üç holding SPK denetiminde yeniden yapýlandýrýlmýþtýr. Bu kapsamda bu üç
holding gerekli þartlarý yerine getirerek borsaya açýlmýþtýr. Bu çerçeve de
Kombassan da 2012 yýlýnda Ýstanbul Menkul Kýymetler Piyasasýnda (BIST)
iþlem görmeye baþlamýþtýr.
1- TBMM 2012 YILINDA 6362 SAYILI SPK KANUNUN
13. MADDESÝNÝN 4. FIKRASINDA AÞAÐIDAKÝ DÜZENLEMEYÝ
YAPMIÞTIR;
TBMM, Borsaya açýlan Holdingleri faaliyetlerini sorunsuz devam ettirmeleri ve
eski hisse senedi olanlarýn borsaya kayýt yaptýrmalarý doðrultusunda 2005 yýlýnda
SPK tarafýndan ortak statüsüne alýnan hissedarlar için aþaðýdaki düzenlemeyi
getirmiþtir. SPK kanununun 13. Maddesi nin 4. Fýkrasýyla getirilen düzenleme
aþaðýdaki þekildedir:
Niþantaþ Mah. Dr. M. Hulusi Baybal Cd. No: 12
Bera Ýþ Merkezi Selçuklu / KONYA
Tel: 0.332. 221 20 00 Fax: 0.332. 236 43 40
www.beraholding.com.tr - beraholding@beraholding.com.tr
“Kaydileþtirilmesine karar verilen sermaye piyasasý araçlarýnýn Kurulca
belirlenen esaslar çerçevesinde teslimi zorunludur. Teslim edilen sermaye
piyasasý araçlarý kendiliðinden hükümsüz hâle gelir. Teslim edilmeyen
sermaye piyasasý araçlarý ise kaydileþtirilme kararýndan sonra borsada iþlem
göremez, aracý kurumlarca bu sermaye piyasasý araçlarýnýn alým satýmýna
aracýlýk edilemez ve katýlma belgelerinin geri alýmý yapýlamaz. Kayden
izlenmeye baþladýðý tarihi izleyen yedinci yýlýn sonuna kadar teslim edilmeyen
sermaye piyasasý araçlarý YTM’ye intikal eder. Bunlarýn üzerindeki sýnýrlý ve
ayni haklar kendiliðinden sona ermiþ sayýlýr. Bunlar YTM’nin hesabýna
geçmesinden itibaren üç ay içinde satýlýr.
Bu düzenleme borsaya açýlmýþ ve açýlacak Anadolu holdinglerinin on binlerce
kurucu ortaðýnýn eski hisse senetlerini teslim etmelerini ve kaydileþtirme
yaptýrmalarýný zorunlu hale getirilmiþ ve yedi yýllýk bir süre tanýnmýþtýr. Bu kanun
deðiþikliði ile borsaya açýlan bütün holdinglerde hýzlý bir kaydileþtirme süreci
yaþanmýþtýr. Bu kapsamda da Kombassan da %54 lük bir kaydileþtirme
saðlamýþtýr.
3-ANAYASA MAHKEMSÝNÝN SPK KANUNUN 13. MADDESÝNÝN
4. FIKRASININ BAZI BÖLÜMLERÝNÝ ÝPTAL ETMESÝ
2012 yýlýnda kabul edilen SPK Kanunun 13. Maddesinin 4. Fýkrasýnda
kanun yazým tekniðinden kaynaklanan hata nedeni ile yeni maðduriyetler
doðmuþtur. Bu maðduriyetleri göz önüne alan Anayasa Mahkemesi, mülkiyet
hakkýný korumak için haklý bir gerekçe ile bu fýkranýn bazý ifadelerini iptal yoluna
gitmiþtir. Þöyleki;
13. Maddenin 4. Fýkrasýndaki ‘Kayden izlenmeye baþladýðý tarihi izleyen yedi
yýlýn sonuna kadar’ ifadesi ile 1990 lý ve 2000 li yýllarda kayden izlenmeye
baþlanan ve kanun deðiþikliðinin yapýldýðý 2012 yýlýna kadar kaydileþtirme
yapmamýþ olanlar için sýkýntý yaratmýþtýr. Kýsaca ifade edersek, elinde 1990 lý ve
2000 li yýllarda alýnmýþ ve kaydileþtirilmemiþ yatýrým fonu hissesi olanlarýn
hisseleri için yedi yýllýk süre otomatikman dolduðu için bu hisseler kendiliðinden
Yatýrým Tazmin Merkezine intikal ettirilerek Devlete devredilmiþtir.
Kanun metninde ‘Kayden izlenmeye baþladýðý tarihi izleyen yedi yýlýn sonuna
kadar’ ifadesi yerine ‘Kanunun yürürlüðe girdiði tarihi izleyen yedi yýlýn
sonuna kadar’ ifadesi olmuþ olsa idi, hem eski yatýrým fonu hissedarlarý için bir
maðduriyet doðmayacak hem de borsada iþlem gören Anadolu holdingleri için
kaydileþtirme ile ilgili hukuki süreç tamamlanmýþ olacak ve bugünkü sorunlar
yaþanmayacaktý. Dolayýsý ile AYM eski yatýrým fonu senetlerinin doðrudan
Yatýrým Tazmin Fonu na devredilmesini saðlayan bu ifadeleri mülkiyet hakkýnýn
ihlali gibi haklý nedenle iptal etmiþtir. Ancak bu iptal kararý sonucu TBMM’ince
2015 yýlýndan sonra yeni düzenleme yapýlmamasý nedeniyle, daha önce SPK ve
TBMM düzenlemeleri ile borsaya açýlan, holdingler ve yatýrýmcýlarý maðduriyet
yaþamýþ ve yasal bir boþluk oluþmuþtur. Doðan yasal boþluk holdinglere karþý
haksýz yere dava açýlmasýnda önemli rol oynamýþtýr.
Niþantaþ Mah. Dr. M. Hulusi Baybal Cd. No: 12
Bera Ýþ Merkezi Selçuklu / KONYA
Tel: 0.332. 221 20 00 Fax: 0.332. 236 43 40
www.beraholding.com.tr - beraholding@beraholding.com.tr
4-ORTAK OLUNMADIÐI ÝDDÝASI ÝLE AÇILAN DAVALAR
72.000 ortaktan, zaman içerisinde, 940 kiþi avukatlarýnýn yönlendirmesi
doðrultusunda ortak olmadýklarýný, yüksek faiz ve gelir vereceklerini vaat
ettikleri için þirkete borç verdiklerini iddia etmiþlerdir. Uzun süren yargýlamalar
sonucunda Yargýtay 2017 yýlý sonunda borsaya girmemiþ olanlarýn ortak
olmadýklarýna hükmetmiþ ve holdingde bunlara paralarýný ödemiþtir. Yargýtay
kararý emsal teþkil ettiði için 2018 ve 2019 yýlýnda toplam 2.500 ün üzerinde dava
açýlmýþtýr. Bu davalardan yerel mahkeme süreci tamamlanmýþ fakat Yargýtay
itiraz süreci devam eden davalar için Konya Ýcrasýna 155 milyon TL rehin olarak
býrakýlmýþtýr. Yargýtay süreci tamamlananlar parasýný icradan çekmektedir.
Ancak gelinen nokta itibariyle Holdingin binlerce dava için ödeyeceði nakdi
olmadýðýndan kýsa sürede tasfiyesi gündeme geleceði için konu hükümet ve
yetkililer nezdinde sorun dile getirilmiþtir. Bu holdingler SPK ve Meclis
düzenlemeleri ile borsaya açýlmýþ ve kayýt altýna alýnmýþtýr. Getirilen yasal
düzenleme ile çoðunluðu Konya da istihdam edilen sadece Kombassan da 4600
kiþinin iþini kaybetmesi önlenmiþ, 3.000 davacý ve avukatlarýný holdingin tüm
varlýðýna el koymasý ve zenginleþmesinin önüne geçilmiþ ve dava açan 3.000 kiþi
dahil 72.000 ortaðýn hakký korunmuþtur. Ülkemiz için stratejik kurumlarýn varlýðý
korunmuþtur. Diðer üç holdingde dâhil edilirse 9.500 çalýþanýn 100.000 kurucu
ortaðýn hakký muhafaza edilmiþtir. Bu yasa kapsamýnda 2005 yýlýnda SPK
tarafýndan ortak statüsüne alýnan hissedarlarýn, borsaya girmiþ veya girmemiþ,
tamamý eþit olarak ortak statüsüne alýnmýþtýr. Borsada yeni hisse senedi alan yerli
ve yabancý hissedarlarýn hakký da korunmuþtur. Bu kanun belirsizliklere neden
olan yasal boþluðu ortadan kaldýran bir kanundur. AYM nin iptal kararý sonrasý
Meclis 2015 yýlýnda yapmasý gereken yasal düzenlemeyi dört yýl gecikme ile
2019 yýlýnda yapmýþtýr.
Yapýlan düzenleme ile hissedarlar TTK 480 maddesine göre ortak olduklarý için
ortak koyduðu sermayeyi çekemez hükmü gereðince açýlan davalar yasal olarak
düþürülmüþtür. Dava açan hissedarlarýmýzýn avukatlara ödemek zorunda
olduklarý maktu ücret yasa ile holding üzerine býrakýlmýþ ve davacýlarýn
avukatlara ödeyeceði maddi yük ortadan kaldýrýlmýþtýr.
Kamuoyuna saygý ile duyurulur.
Bera Holding Yönetim Kurulu