Vergi terimlerine hâkim olanlar, baþlýktaki matrah farkýný yakalamýþ ve “Üstad bir yazým hatasý yapmýþ” demiþlerdir sanýrým.

Sevgili dostlar hata bana ait deðil.

Bilerek bu baþlýðý seçtim.

Zira Türkiye’nin önde gelen bir Yatýrým Menkul Deðerler A.Þ.’nin internet sitesinde yer alan bir iletiþim duyurusunun baþlýðý bu þekilde.

Hatanýn ne olduðunu vergiyle içli dýþlý olmayan dostlar için hemen açýklayayým.

Stopaj (Fransýzca), tevkifat (Arapça) ve kesinti (Türkçe) ayný anlama karþýlýk gelen kelimelerdir.

Kesinti; bir ödeme yaparken, vergi kanunlarý uyarýnca ödenen paranýn bir kýsmýný kesilerek ödeme yapanlarca vergi dairesine yatýrýlmasýdýr.

Öte yandan vergi uygulamasýnda kesinti, ödemeyi hak eden gerçek veya tüzel kiþinin gelecekte ödeyeceði gelir veya kurumlar vergisine istinaden yapýlan peþin vergilendirmedir.

FX iþlemleri 1 Ocak 2021’de kesinti kapsamýna alýndý
11 Kasým 2020’de Resmi Gazete’de yayýmlanan 7256 sayýlý Kanun’un 19. maddesi ile kaldýraçlý alým satým iþlemlerinden (Foreks) elde edilen kazançlar Gelir Vergisi Kanunu’nun Geçici 67. maddesi uyarýnca yapýlan gelir vergisi kesintisi yapýlan unsurlar kapsamýna alýndý.

Yapýlan düzenleme sonucunda Foreks iþlemleri, “diðer sermaye piyasasý aracý” olarak tanýmlandý.

Böylece 1 Ocak 2021 tarihinden itibaren kaldýraçlý alým satým iþlemlerinden elde edilen gelirlerden %10 gelir vergisi kesintisi yapýlmasý zorunlu hale geldi. (GVK Geçici 67. Md. 13. bent, 2. Paragraf)

Foreks iþlemlerinde stopaj hatalý uygulanýyor
Bu yýlýn baþýndan beri Foreks iþlemlerinden elde edilen kazançlar kesintiye tabi. Ancak konuyu yakýndan incelediðimizde uygulanan kesintinin Foreks iþlemi yapanlarýn aleyhine gerçekleþtirildiðini görüyoruz.

Ýlgili Kanun maddesinde açýkça “diðer sermaye piyasasý aracýnýn yabancý para cinsinden ihraç edilmiþ olmasý halinde tevkifat matrahýnýn tespitinde kur farký dikkate alýnmaz” denilmiþ olsa da bazý aracý kurumlarca kur farký üzerinden de kesinti yapýlýyor.

Bir baþka yanlýþ uygulama ise; yine Geçici 67. maddede yazýlý olmasýna raðmen ayný türden menkul kýymet veya diðer sermaye piyasasý aracý alým satýmýndan doðan zararlarýn takvim yýlý aþýlmamak kaydýyla izleyen dönemlerin tevkifat matrahýndan mahsup edilmemesidir.

Daha açýk ifade edecek olursak Foreks iþlemlerinin bazýlarýndan kâr bazýlarýndan da zarar edilmiþ olmasý halinde kârlar zararlardan mahsup edilmesi gerekirken sadece kârlarý dikkate alýp bunlarýn üzerinden kesinti yapýlýyor.

Dolayýsýyla da aracý kurumlarýn yanlýþ uygulamalarý nedeniyle Foreks yatýrýmcýlarý hem kur farký geliri hem de Foreks zararlarý üzerinden kesintiye maruz kalmýþ oluyorlar.

Bir vergi kesintisi örneði*
1.000 USD teminat ile ve 1 e 10 kaldýraçla 1.25 fiyatýndan 10.000 EUR/USD alýþ pozisyonu açýlsýn. Bu anda USD/TRY kuru 5 ₺’dir

Ýleriki bir tarihte 1.20 den EUR/USD pozisyonu kapatýlsýn. Pozisyonun kapanýþ anýnda USD/TRY kuru 8 ₺’dir.

Bu durumda pozisyon zararý 500 $ olarak gerçekleþmiþtir. ((1.25-1.20)*10.000= - 500$)

Stopaj matrahý ise (10.000*1.20*8) - (10.000*1.25*5) = 33.500 TL olacaktýr.

33.500*0.1/8 = 418,75 $ ise uygulanacak stopaj tutarý olacaktýr.

*(Garanti Yatýrým Menkul Kýymetler A.Þ. internet sitesinden alýnmýþtýr.)

Þu anki uygulamaya göre; bu örnekte Foreks yatýrýmcýsý 418,75 $’nin ₺ karþýlýðý olan 3.350 ₺ kesintiye muhatap olmaktadýr.

Oysaki Foreks yatýrýmcýsý $ bazýnda bu iþlemden zarar gördüðü için GVK Geçici 67. madde uyarýnca bir kesinti yapýlmamasý gerekiyor. Ayný zamanda yine adý geçen madde uyarýnca kur farký geliri üzerinden de kesinti yapýlmamasý gerekiyor.

2 sebeple de kesinti yapýlmamasý gereken bir iþlemden kesinti yapýlmasý yatýrýmcý adýna yasayla uzaktan yakýndan ilgisi olmayan bir duruma iþaret ediyor.

Ne olmalý?
Aracý kurumlarýn, ulusal kurumlarda hizmet veren uzmanlarýn da görüþünü alarak uygulamasýný gözden geçirmesi gerektiði kanýsýndayýz.

Zira ideal vergi uygulamasý “ne bir kuruþ fazla ne de bir kuruþ eksik vergi verilmesine neden olan” uygulamadýr.

06 Mayýs 2021
Nazmi KARYAÐDI

https://vergialgi.net/fxte-stopaj-ke...u-yapiliyor-mu