Küresel ponzi

[KýsaVade]

Elliott dalga etiketlerini yaygýn kabul gören þekilde yani klasik DJI datasýný log skalada açarak, kanallama ve almaþýklýk üzerinden giderek tanýmlamadým.

Üzerindeki kýsa olaylar tarihçesine uygun baþka bir mantýk geliþtirdim.

Kýsaca yaklaþýmým þu, enflasyon ne kadar düþük olursa olsun (ABD için) çok uzun yýllar katlanarak bileþik etki yarattýðýnda kümülatif olarak çok yüksek olmakta ve piyasa/-lar, bizler bunu ihmal etme eðilimindeyiz. Bunu ben genelde bu forumda da ifade ettim, bir insan ömrü nispetinde düþünme eðilimine dayandýrýyorum.

Bir insan ömrü ortalama 70 yýl olsa, öðrenimi sonrasý borsayla tanýþana ve iþ aile hayatýnýna atýlana kadar 30 yýl geçse, 30 lu yaþlarda tasarruf edebilmeye baþlasa (emeklilik anlamýnda), borsada parasýný deðerlendirme süresi maksimum 20-30 yýl olacaktýr.(Yurt dýþý için)

Bu durumda uzun süren düzeltme dönemlerine, düþüþe, dipten kalkýþa veya non-stop bir ralliye 'denk' gelen yatýrýmcý, 20-30 yýlda yatýrýmýnýn karþýlýðýný almak isteyecek, bu 20 yýllýk enflasyonu ihmal etme eðiliminde olacak, ve getirisini genel olarak, altýn ve faizle karþýlaþtýrma eðiliminde olacaktýr.

Oysa ki, 40-50 yýllýk dönemlerde, hele ki, þu an olduðu gibi yüksek enflasyon dönemlerinde daha kýsa sürede, fiyat getirilerini etkileyen en önemli ve hesaba dahil edilmesi gereken þey enflasyon.

Tabi ülkemiz yüksek enflasyon yaþadýðý için geçmiþinde, bizdeki yatýrýmcý bu konuya karþý daha hassas ve bir AB ABD vatandaþý gibi deðil algýsý. Ama bizde de yaygýn olan þey, dolar ve euro bazlý bakmak. Yani bizde de en büyük yaklaþým yanlýþý bu noktada, sanki dolarýn enflasyonu yokmuþ gibi, dolar bir tür sabitmiþ gibi yaklaþma eðilimindeyiz.

Gelelim ikinci grafiðe, Bist-100 e dolar veya euro bazlý bakmayacaksak ne bazlý bakacaðýz meselesine....

Bir süredir þu þekilde bakýyordum, deðiþik varyasyonlarýný forumda defalarca paylaþtým, ama artýk buna ben katýlamýyorum, nedenine geleceðim. Konu daha da daðýlmadan grafiði yollayalým.

Maalesef teyid edemiyorum bu arada bu grafiðin doðruluðunu, zira yok yani bunu yapan veya paylaþan, veya ben bir türlü denk gelemedim, buradan birileri (grafik konularýndan iyi/yatkýn olan) teyid ederse doðruluðunu sevinirim.

Bu grafiðe þu an katýlmasam da, sayýmýna deðil, komple büyük supercycle' daki yerine açacaðým bu konuyu, en dikkat çekici þey ne?

2000 zirvesi...dolar bazýnda orasý daha küçük sanki 2013 de sonlanan yapýnýn baþlangýç dalgasý gibi görünüyor, ama öyle deðil. 1986 dan bu yana datasýna ve yüzdesel katlanma oranlarýna bakarsanýz o kýsým bambaþka bir üst dalga...(bence)

Reel anlamda o zirve bir daha hiç görülememiþ. Bitmek bilmeyen bir düzeltme dalgasýndayýz. Grafiðin sað yarýsý zaten dolar bazlýya benziyor, ama farklýlýklar da var.

Enflasyon aylýk bir data olduðundan, Bist datasýný da aylýk kullanmak gerekiyor, bu da iç sayýmlarý imkansýz kýlýyor. Soldaki mavi 2 nin iç sayýmý zigzag da olabilir, veya itki de. Ýtki ise sonrasýndaki komple karmaþýk yapý üçgen olabilir, burada etiketleri daha da karmaþýklaþmasýn diye yok þu an. Flat B ler üçgen olamadýðýndan zigzag B üçgense, C dalgasý üçgenden dolayý epey kýsalacak olsa da (bence) derin bir düþüþ gerektiriyor saðdaki mavi 2 ye kadar. Bu konu literatürde ilginç biraz, üçgen B dalgasý zigzag C dalgasýný A nýn %10 una kadar düþürebiliyor. (Yeni kaynaklar, yeni formasyon çeþitleri Nelly olmalý)

Hayýrlý olsun topiðiniz sayýn Achiles.
Deðiþik bir bakýþ açýsý getirmiþsiniz.

Merakýmdan ben de aradým...
XU100/TÜFE bazlý bir grafik oluþturacak bir veri terminali bulamadým.
Varmak istediðiniz nokta veya teorinize katkýsý olur mu bilemedim ama...
XU100/Enflasyon grafiði ise TW' de þöyle görünüyor:



Meseleye yanlýþ anlamadý isem...
Asýl benim merak ettiðim ise þu:
Bu veriyi,
"bakalým endeks enflasyon karþýsýndan yatýrýmcýsýný güldürmüþ mü? Aðlatmýþ mý?"
türünde bir kýyas için mi kullanmayý düþünüyorsunuz?

Veya grafiðin üzerine eklediðiniz EW sayýmý, trend/kanal çizgilerine bakarsak teknik analiz için mi?
Teknik analiz için ise çok ilginç bir yaklaþým eminim.
Çünkü içeriði ve içeriktekilerin aðýrlýðýnýn deðiþtiði bir sepetin enflasyonu TÜFE , özellikle son 15-20 yýldýr oldukça sýk deðiþti.

Hatta TUIK sorumluluðundaki bu veri için Merkez Bankasý þöyle demiþ:



Yani atýyorum:
2000 de 1 kilo un, 1 kilo peynir, 1 kwh elektrik, 1 litre benzin iken,
2005 de 0.5 kilo un, 0.7 kg peynir, 1 kilo reçel, 1 kilo margarin,
...
2020 da 1 metre don lastiði, 1 adet pinpon topu, 230 gr ekmek, 1 demet roka...
Ýçerik deðiþirken, hesabýn da tartýþýlýr olduðunu hatýrtatýrým.

Yine de bir istatistik olarak bakmak istersek XU100/TÜFE verisi bir grafik oluþturabilir.
EW sayýmý, trend/kanal çizgilerini veya baþka gösterge ve indikatörleri atýp,
XU100/USDTRY veya XU100/EURTRY ye alternatif teknik analiz yapacaðým veya yapabiliriz diyorsanýz...
Ýlgiyle takip ediyorum.
Yeniden hayýrlý olsun topiðiniz.

[Achiles]

Sn KýsaVade,

Katkýnýz için teþekkürler.

Tradinview'de yok Türkiye enflasyon endeks verisi (Turkey Inflatýon CPI), oran verisi var, yani 'Rate', dolayýsýyla oranla rasyo yapmak doðru deðil, endeks haline getirilmeli kümülatif olmalý, bileþik hali yani.

Ama tradinview'e daha önce baktýðýmda göremediðim þeyleri keþfettim bu arada, mesela TR GDP per capita, yoktu eskiden, sürekli database' lerini geliþtiriyorlar. Mesela XU100 datasý 98 e kadardý eskiden 86 ya kadar vermeye baþladýlar, tabi üyelik olmadýðýndan datasýný veya TR GDP datasýný mesela indiremiyoruz, Metastock'a aktaramýyoruz, genelde bu iþler için parça parça veriyi bulup, excel ortamýnda üretip, aktarma yolunu seçiyorum.

Alternatif teknik analiz, EWP veya baþka bir maksatla demeyelim de, daha temel bir sorun için, 'ne oluyor ne bitiyoru' anlayabilmek için diyelim Sn KýsaVade.

Yani, kýsaca, endeks þu an 2000, bugünden itibaren bu sene %50 getirdi diyelim, seneye 3000 puan oldu, bu sene enflasyon %50 artarsa, aslýnda hiç artmamýþ, %100 artarsa %50 deðer kaybetmiþ olacak. 2000 puandan 3000 puana giderken %50 para kaybetmek yani.

Bizim gibi geçmiþte, veya þu an olduðu gibi, enflasyonu yüksek yaþayan ülkeler 'bile' bunu hissetmekte/anlamakta zorlanýyorlar. Kaldý ki ABD de baþka bir þekilde bu sorun, geçmiþte hep düþük enflasyon oraný ama, çok uzun yýllar boyunca kümülatif etkisine bakýldýðýnda, inanýlmaz bir deðer kaybý var.

Ve bunu, ABD' de sýkça dile getiren, reel getiri üzerinden izah etmeye çalýþan, siteler, raporlar var. Enflasyon bir tür halüsinasyon yaratýyor.

Enflasyon hesaplamasý konusunda haklýsýnýz, o çok daha derin bir tartýþma, ama bu enflasyon verisini doðru kabul etmek durumundayýz. Alternatif baz deðer mesela Kiþi Baþý Düþen USD bazýnda GSYÝH olabilir. Bahsettim, onda bile farklý hesaplama yöntemleri var, ben Maddison Grubu denen bir veriyi esas aldým, okuduðum bir araþtýrma raporunda onu kullanmýþlar, o yüzden, bir de verisi excel ortamýnda eriþilebilir idi. Gerçi ben bu veriyi rasyoya baz veri olarak almadým, daha çok ekonomik, sosyal bir dalga resmi görebilmek için kullanmaya çalýþýyorum. Son dönem Osmanlýdan itibaren (1800 ler) baþlayan ve Modern Türkiye' nin içinde bulunduðu bir dalga var. Bunu anlamaya çalýþýyorum, maalesef ülkemizde bu konuda çok büyük boþluk var, modelleme eksikliði var.

Endekse dolar bazlý bakmak doðru deðil, dolarýn enflasyonunu yok saymak demek bu çünkü. Amiyane olarak; ben size 1986 yýlýnda 1000 dolar borç verseydim, reel olarak bugün bana 2565 dolar ödemeniz gerekecekti. Bunun içinde faiz yok, ekstra bir getiri yok, sadece 1986 yýlýnýn 1000 dolarý þu anýn 2565 dolarý demek. Dolayýsýyla; endeks 2000 gümüþ para, ama 1986 dan bu yana gümüþ paranýn içindeki gümüþ oraný %60 azalmýþ durumda.(Tarihte yaþananlara atfen)

Þuradan bakýlabilir, tradinview de CPIAU þeklinde baþlayan dataya bakýlabilir, (USA CPI)
https://data.bls.gov/cgi-bin/cpicalc...1&year2=202201

Dediðim gibi, ne oluyor ne bitiyor gerçekte bunu arýyorum, bir tür halüsinasyon yaþýyoruz, daha doðrusu yaþatýyorlar.

2000 zirvesinden mal (1 br Endeks) alýp taþýyanlar, reel anlamda hala zarardalar. Tabi Bist-100 bir fiyat grafiði olduðundan bunu söylemek ne derece doðru o da tartýþýlýr, Bist-100 Getiri Grafiðine bakýlmalý, onun da 2000 e uzanan verisi yok. Hani dediniz ya, TÜFE hesabý deðiþiyor sürekli diye, endeks veya çeþitleri de öyle.

Aslýna bakarsanýz, saydýðým 3 kýlçýða 2 daha ilave edilmeli, Bist-100 fiyat endeksi neyi temsil ediyor, piyasanýn ruhunu yansýtmasý açýsýndan þu an Bist-100 e bakmak ne derecek doðru,

Diðeri de bomba bir konu, USDTRY neden 1960 yýlýndan 2008 yýlýna kadar reel anlamda enflasyon karþýsýnda deðer kaybetmiþ, tamam bunun bir kýsmý ABD enflasyonuyla izah edilebilir ama deðer kaybýnýn tamamý edilemez, hani kur enflasyon farklarýndan kaynaklanýyordu, bu durumda ABD enflasyonunu ile izah mükerrer olmaz mý, veya 2008 den itibaren USDTRY ne oldu da, enflasyon karþýsýnda reel anlamda deðer kazanmaya baþladý? Muhtemelen sýcak para akýntýlarý ile, finansal anlamda iklim deðiþiklikleri yaþanýyor, geçici/bir döneme mahsus deðerlemeler oluþuyor.

Aslýna bakarsanýz kýlçýklar bir bütün, ama uzun sürecek her birini ayrý ayrý irdelemek, o yüzden ana konuyu çözmeye odaklanmalý, DJI-SPX-NDX majör borsalarda ne oluyor, ne olacak bunu anlamaya bunun üzerinden ABD ekonomisi nereye varmaya çalýþýyor, buna yoðunlaþýlmalý, en nihayetinde büyük balýðýn iskeletine bir bütün halinde ulaþabiliriz kýlçýklarý tek tek toplayarak.

Katkýnýzý beklerim, tek taraflý dediðim gibi zor oluyor/olacak, umarým motivasyonumu kaybetmem. Forum zaten uzun yazýlarý sevmez evvelden beridir. 3-5 kiþi de olsa burada etkileþebilirsek güzel olur.

Saygýlar.

[Achiles]

Mevzuya en kritik ve meþhur yerden girelim iyisi mi.

Uzun uzun EWP yi anlatmayacaðým, kýsaca R.N.Elliott' tan sonra teoriyi bugünkü haliyle çok büyük oranda ortaya koyan Robert Prechter, 1987 yýlýna dair 'keskin' bir tahminde bulunur. 5 nci dalga 3 ncü dalganýn 0.618 katýnda sona erecek ve derin uzun süren bir düzeltme yaþanacaktýr.

Belki de sýrf bu yüzden 1987 de bu keskin düþüþ yaþanýr, ama devam eden dalga sonlanmaz, devam eder.

Bu grafikte 1987 deki özgün halini bulamadým, onun yerine 1995 de update edilmiþ halini ekledim. Amiyane tabirle, 1987 de çövdüren Prechter, 1995 de de, 1998 de de çövdürdü, belki de bu yüzden EWP ye dair çok ciddi þüpheler oluþtu.

O halde hata neredeydi, uzatma mesafeleri kusursuz, kanallar kusursuz, neden analizler tutmadý.

Bence, kýsa vadelerde düþük enflasyon oranlarýnda 10-20 yýllýk döngülerde kusursuz çalýþan teori, ya da gözlemlenen kusursuz fraktal, daha üst dereceli dalgalarda, 40-50-100 yýllýk döngülerde baþka bir þeyi hesaba katýyordu; enflasyon...

Tekraren orijinal 1987 öngörüsünü bulamadým arþivimde, onun yerine 1995 update versiyonu; 5=3 mü?

[KýsaVade]

Günaydýn.

Sn KýsaVade,

Tradinview'de yok Türkiye enflasyon endeks verisi (Turkey Inflatýon CPI), oran verisi var, yani 'Rate', dolayýsýyla oranla rasyo yapmak doðru deðil, endeks haline getirilmeli kümülatif olmalý, bileþik hali yani.


-Türkiye için 1966 dan bu güne, ABD için 1915 den itibaren veri mevcut TW' de.
Ve bir iki basit kodla kümülatif veriye dönüþtürmek mümkün.

Alternatif teknik analiz, EWP veya baþka bir maksatla demeyelim de, daha temel bir sorun için, 'ne oluyor ne bitiyoru' anlayabilmek için diyelim Sn KýsaVade.


Yani, kýsaca, endeks þu an 2000, bugünden itibaren bu sene %50 getirdi diyelim, seneye 3000 puan oldu, bu sene enflasyon %50 artarsa, aslýnda hiç artmamýþ, %100 artarsa %50 deðer kaybetmiþ olacak. 2000 puandan 3000 puana giderken %50 para kaybetmek yani.
Enflasyon hesaplamasý konusunda haklýsýnýz, o çok daha derin bir tartýþma, ama bu enflasyon verisini doðru kabul etmek durumundayýz.

Endekse dolar bazlý bakmak doðru deðil, dolarýn enflasyonunu yok saymak demek bu çünkü. Amiyane olarak; ben size 1986 yýlýnda 1000 dolar borç verseydim, reel olarak bugün bana 2565 dolar ödemeniz gerekecekti. Bunun içinde faiz yok, ekstra bir getiri yok, sadece 1986 yýlýnýn 1000 dolarý þu anýn 2565 dolarý demek. Dolayýsýyla; endeks 2000 gümüþ para, ama 1986 dan bu yana gümüþ paranýn içindeki gümüþ oraný %60 azalmýþ durumda.(Tarihte yaþananlara atfen)


-Elinize, çabanýza saðlýk. Farklý bir yaklaþým zor bir çaba.



2000 zirvesinden mal (1 br Endeks) alýp taþýyanlar, reel anlamda hala zarardalar. Tabi Bist-100 bir fiyat grafiði olduðundan bunu söylemek ne derece doðru o da tartýþýlýr, Bist-100 Getiri Grafiðine bakýlmalý, onun da 2000 e uzanan verisi yok. Hani dediniz ya, TÜFE hesabý deðiþiyor sürekli diye, endeks veya çeþitleri de öyle.

Aslýna bakarsanýz, saydýðým 3 kýlçýða 2 daha ilave edilmeli, Bist-100 fiyat endeksi neyi temsil ediyor, piyasanýn ruhunu yansýtmasý açýsýndan þu an Bist-100 e bakmak ne derecek doðru,

Diðeri de bomba bir konu, USDTRY neden 1960 yýlýndan 2008 yýlýna kadar reel anlamda enflasyon karþýsýnda deðer kaybetmiþ, tamam bunun bir kýsmý ABD enflasyonuyla izah edilebilir ama deðer kaybýnýn tamamý edilemez, hani kur enflasyon farklarýndan kaynaklanýyordu, bu durumda ABD enflasyonunu ile izah mükerrer olmaz mý, veya 2008 den itibaren USDTRY ne oldu da, enflasyon karþýsýnda reel anlamda deðer kazanmaya baþladý? Muhtemelen sýcak para akýntýlarý ile, finansal anlamda iklim deðiþiklikleri yaþanýyor, geçici/bir döneme mahsus deðerlemeler oluþuyor.


Vurgu yapmak istediðim þey tam da buydu.
Bist deðiþken bir sepet, enflasyon ha keza.

Eskiler;
-"Her þeyin bir fiyatý vardýr, paranýn fiyatýný da enflasyon belirler" derlerdi.
Tabi bu da geneli anlatma çabasýnda, bir parça eksik bir ifade.

Yani teorik olarak, (bu yaklaþýmla kendi enflasyonu da hesaba katýlmasý gereken) USD veya diðer para birimleri karþýsýnda TL' nin deðerini yerel enflasyonun belirleyeceði ön görülür teorik olarak.

"En tepede de dünya çapýndaki risk algýsý tümünün enflasyonunu belirler" gibi,
siyasi, politik, ekonomik risk algýlarýnýn kýsa-orta-uzun vade izdüþümünü yok sayan,
primitif bir yaklaþým özünde.

Eðer ifade tek baþýna doðru olsa,
2008-2012 arasý USD/TRY kurunu nasýl açýklardýk?

Özetle

Her biri bütünü "temsil etmek" iddiasýnda veriler olan,
BIST/USDTRY/USIRYY(Kümülatife çevrilmiþ hali) þeklinde bir gösterge de oluþtursak.
Tavþanýn suyunun, suyuna dönüþmeyecek mi iþ?

Bir endiþem de:
Bir pazarda, bir emtia veya deðerde, alýcý/satýcýlarýn göz önünde bulundurmadýðý bir veri,
onun hakkýnda projeksiyon, teknik analiz vb yapmak için bize ne oranda katký saðlayabilir?

Zor bir iþe giriþmiþsiniz vesselam.
Saygýlarýmla.

[KýsaVade]

Mevzuya en kritik ve meþhur yerden girelim iyisi mi.

Uzun uzun EWP yi anlatmayacaðým, kýsaca R.N.Elliott' tan sonra teoriyi bugünkü haliyle çok büyük oranda ortaya koyan Robert Prechter, 1987 yýlýna dair 'keskin' bir tahminde bulunur. 5 nci dalga 3 ncü dalganýn 0.618 katýnda sona erecek ve derin uzun süren bir düzeltme yaþanacaktýr.

Belki de sýrf bu yüzden 1987 de bu keskin düþüþ yaþanýr, ama devam eden dalga sonlanmaz, devam eder.

Bu grafikte 1987 deki özgün halini bulamadým, onun yerine 1995 de update edilmiþ halini ekledim. Amiyane tabirle, 1987 de çövdüren Prechter, 1995 de de, 1998 de de çövdürdü, belki de bu yüzden EWP ye dair çok ciddi þüpheler oluþtu.

O halde hata neredeydi, uzatma mesafeleri kusursuz, kanallar kusursuz, neden analizler tutmadý.

Bence, kýsa vadelerde düþük enflasyon oranlarýnda 10-20 yýllýk döngülerde kusursuz çalýþan teori, ya da gözlemlenen kusursuz fraktal, daha üst dereceli dalgalarda, 40-50-100 yýllýk döngülerde baþka bir þeyi hesaba katýyordu; enflasyon...

Tekraren orijinal 1987 öngörüsünü bulamadým arþivimde, onun yerine 1995 update versiyonu; 5=3 mü?

Gereksiz bir muhalefet durumuna dönüþsün,
veya EW tartýþmasý ile topiði kirletmek istemem.

Ancak EW konusunun da sýkýntýlý olduðu inancýndayým.
Verdiðiniz örnekte ise bence 2 katmanlý bir sorun söz konusu.

Yine bence;
1-Teknik analizde kullanýlan araç-gereç vb.nin tümü özünde davranýþsal psikolojiye dayanan,
alýcý-satýcýlarýn belirli koþullarda belirli davranýþlar sergileyeceðini ön gören,
meþrebine göre çeþitli verileri göz önünde bulunduran araçlardýr.
Alýcý-satýcýlarýn psikolojisini, dengesini gözetmeyen araçlarýn pek de baþarýlý öngörüler saðladýðýna þahsen inanmýyorum.

Örneðin yukarýda(enflasyon, kur vb) olduðu gibi,
hem iç dinamikleri(hesaplanma biçimi vb.), hem birbiri arasýndaki iliþkileri þüpheli veriler üzerine,
bir de dýþsal etkenleri yok sayan EW atýnca(ki sayým konusu da ayrý bir mesele)...

2-Hele bir de bunu enflasyon gibi bir verinin üzerine atýnca...
Uçta örnek olsun diye söylüyorum, ayrýca sözüm meclisten dýþarý,

Diyelim ki,
Dünyadaki dinazor popülasyonu veya tarihsel Güney Kore enflasyonu için EW ile projeksiyon oluþturmak...
Bunlar alýcý-satýcý psikoloji ile deðil, kendi çeþitli dinamikleri ile oluþan,
ve deðiþkenlerin belirleyici olduðu veriler.

Özetle naçizane fikrim;
her þeyin döngü ve dalgalardan ibaret olmadýðý.

"Faiz sebep, enflasyon sonuç" diyen bir yaklaþým sonucunda,
enflasyon son döneme göre arþa çýktý.
Sýrf bu söylemden vazgeçmek ciddi bir gerilemeye neden olacakken,

-"Hadi bu da bir veridir!" diyerek bir tepe alýp,
EW sayýmýna göre
-"Bir sonraki tepe þurada olabilir, olacaktýr!" demek...

Yeniden baþarý dileklerim, saygýlarýmla.
Bol kazançlar.

[Achiles]

Sn KýsaVade,

Dediðiniz gibi, EW tartýþmasýna girmeyelim, enflasyonun hesaplanmasýndaki, Bist-Endeks verilerinin de hesaplanmasýndaki (temsiliyet açýsýndan) þüpheleri kenara býrakalým.

Tradinview'den enflasyon oraný kodla çekilerek dediðiniz gibi endeks yaratýlabilir, bunda bir sýkýntý var, ondalýklý kýsýmdaki çok küçük hesap hatalarý çok büyük veri kaymalarýna neden olabiliyor bileþik etki yüzünden, o yüzden genelde kurumsal bir enflasyon endeks verisi kullanmayý tercih ediyorum. Onu da bir þekilde elde ettik zaten.

Dediðim gibi, elimizdekilerle ilerlemek en iyisi, enflasyonu (hem ABD hem Türkiye) olduðu gibi kabul ediyorum, en kapsamlý donanýmlý teknik analiz türevi olarak da elliott dalga teorisini kullanacaðým, çünkü baþka bildiðim bir analiz yöntemi yok.

Konuyu deþerek devam ediyorum, beni bu þekilde düþünmeye iten nirengi noktalarý, emareler silsilesi.

1966-1982 düzeltmesinin enflasyondan arýndýrýldýðýndaki görüntüsü çok ilginç, ve 1995 te baþlayan þey, ilginç bir emare.

Eþ zamanlý olarak ilgili zaman kesitlerindeki USA CPI' daki açýsal deðiþikler dikkat çekici, bu enflasyonun malum arttýðý dönemler.

Çoðu þeyi, þunu da ekleyeyim, bunu da derken grafik üzerine kaydetmiþ bulundum, tekrarlamayayým, grafikler uçmaz inþallah uzun süre.

Saygýlar

[Achiles]

Özetle

Her biri bütünü "temsil etmek" iddiasýnda veriler olan,
BIST/USDTRY/USIRYY(Kümülatife çevrilmiþ hali) þeklinde bir gösterge de oluþtursak.
Tavþanýn suyunun, suyuna dönüþmeyecek mi iþ?

Bir endiþem de:
Bir pazarda, bir emtia veya deðerde, alýcý/satýcýlarýn göz önünde bulundurmadýðý bir veri,
onun hakkýnda projeksiyon, teknik analiz vb yapmak için bize ne oranda katký saðlayabilir?

Sn KýsaVade,

Sabah çok zamaným yoktu, bazý gönderilerinize dair cevap veremedim.

Teknik analiz deðil maksadým, daha temel bir mevzu 'ne oluyor ne bitiyoru' anlamaya çalýþmak demiþtim yukarýda. Yani tuhaflýklar var. Tuhaflýklar EWP ile gözlemlenebiliyor/yakalanabiliyor, bir anomali var.

XU100 ve XBANA endeksini mesela üst üste koyup bakýn.

Muhtemelen bu anomali, endeksin hesaplama þeklinde deðiþiklik yapýlmasýndan ve bankacýlýk endeksinin aþýrý düþük kalmasýndan kaynaklanýyor.

Enflasyon bazýnda bakarsak, tuhaf, dolar bazýnda bakarsak tuhaf, USDTRY ye Türkiye TÜFE' si bazýnda bakarsak tuhaf. Bir sorun var.

Endeks hesaplama þekilleri farklý dünyada. Bist-100 toplam piyasa deðeri üzerinden hesaplanýyor, yalnýz formülüne 'döviz kuru' ne ara girdi bunu hatýrlamýyorum, çok eskiden excel ortamýnda endeksi hesaplamýþtým, küçük küçük girdilerle nasýl deðiþtiðini v.s. gözlemliyordum, o dönem böyle bir þey hatýrlamýyorum. Formülünde döviz kuru üzerinden piyasa deðeri deðiþiklikleri ölçülen bir endekse tekrar döviz kuru bazýnda bakýlabilir mi? Ya da bu endeks verisinin 2015 ten öncesi farklý, sonrasý farklý hesaplanýyor, bu da bir anomali yaratýyor.

Þirketler enflasyon oranýnda TEFE diye biliyorum, düzeltme yapmak durumundalar, peki bu teorik olarak kusursuz yapýlabilse, bu durumda endekse enflasyon bazýnda bakýlabilir mi? Yani þirketlerin piyasa deðeri teorik olarak bir yýl boyunca hiç deðiþmese, %20 yýllýk enflasyon yaþansa, ve bu þirketler bilançolarýný sermayelerini enflasyon oranýnda kusursuz ve eþit bir þekilde düzeltebilseler, bu durumda endeks verisi 100 birimden 120 birime yükselse, iþte o zaman reel getiriyi enflasyondan arýndýrarak görebilecektik.

Ama çok derin bir konu, nasýl ki enflasyon farklý gelir seviyesine sahip insanlar için görece bir deðerse, þirketler için de görece. TL likidite aðýrlýklý çalýþan bir þirket enflasyondan daha çok etkilenebilecekken, mal emtia, misal demir çelik, kömür, altýn hatta konut gibi varlýklarý mala dayalý þirketler daha az etkilenecek hatta bunlarýn içinde düþük stokla çalýþma modeli olanla, yüksek mal stoðuyla çalýþma modeli olan bile farklý etkilenecek, o halde bu þirketlerin hangisi neye göre enflasyon düzeltmesi yapacak.

Dolayýsýyla bu iþin içinden çýkamayýz, hatta temel analiz, iþletme ve muhasebe bilgilerimiz bu iþe giriþmeye bile yetmeyecek düzeyde. Ama bu konularda yazýlan raporlarý, yaklaþýmlarý araþtýrmalarý okuyup anlayabiliriz. Malumunuz, anlama düzeyinde bilmek, kavrama düzeyinde bilmek, uygulama düzeyinde bilmek, ve akademik olarak mevzuya katký geliþim saðlayabilecek düzeyde ileri düzeyde bilmek þeklinde, bilme meselesi kademelendirilebilir.

Tekrar baþa dönersek, ne oluyor, borsa dip yaptý mý, yýllardýr yaþanan bu düzeltme dalgasý neyin düzeltmesi, yeni 1986 da baþlayan 2000 lerde ardýndan 2013 te zirve yapan borsamýzýn 2 nci dalgasý mý, yoksa dünyada emsallerinin yaþadýðý dalgayý mý yaþýyor, yani 1923 den itibaren kiþi baþý düþen GSYÝH ya baktýðýmýzda da görülen bir 4 ncü dalga mý yaþýyoruz?

Yani, 1980 lerden bu yana yaþanan geliþim, (1923 ten bu yana, 1960 lardan bu yana) atýlým nereye gitti, reel efektif kur (TCMB) 1994 ün bile altýna indi, bu ne anlama geliyor, gerçekten 90 lý yýllardan daha mý kötüyüz? Bu arada siyasi deðil bakýþ açým, tamamen akademik diyelim, siyasete girince olmuyor, girmeden olmuyor, ekonomi siyasetsiz deðerlendirilemiyor her þey onunla ilgili, ama en azýndan bu topikte, siyasete bulaþmadan ilerleme niyetindeyim, o yüzden baþarabildiðim ölçüde gýyaben, üstü kapalý, dolaylý dilde bahsetmek istiyorum.

Teknik analizden ziyade, atýlým geliþim dalgalarý anlamýnda diyelim, neredeyiz, dip yaptýk mý, yeni bir büyük uzun yukarý dalga baþlayacak mý, maksadým bu, bunun için evet, hem dolar bazýnda, hem de dolarýn enflasyonundan arýndýrmak reel büyümeyi resmetmek için gerekliyse yapýlabilir tabi. TR TÜFE si+dolar bazlý deðil de, (XU100/USDTRY)/ABD TÜFE olabilir mesela (tradingview de CPIAU diye baþlayan endeks verisi)

Ya da Kiþi Baþý Düþen GSYÝH bazýnda olabilir, hatta bu dolar bazýndaki veri de ABD TÜFE sinden arýndýrýlýp reel hale getirilebilir, dediðim gibi 1960 yýlýndaki 1000 dolar Kiþi Baþý GSYÝH þu anki 1000 dolarla alakasý yok, maksat tamamen reel büyüme, atýlým, geliþim dalgasýný resmedebilmekle ilgili. (Altýn bazýnda olabilir, Sanayi Endeksi/deðerli emtia sepeti bazýnda olabilir, malumunuz hamburger fiyatý bazýnda bile yapýlýyor, çünkü ülkeler arasý görece durum mukayeseyi aþýrý zorlaþtýrýldýðýndan yöntemler aranýyor. Bizde asgari ücret=kaç kilo et+ekmek+gýda sepeti+kira+benzin+saðlýk sepeti, Almanya'daki asgari ücret=oradaki kaç kilo et+ekmek+gýda sepeti+kira+saðlýk sepeti meselesi, vatandaþýn anlamakta kavramakta en çok zorlandýðý mukayese)

Saygýlar

[Achiles]

Bist-100 ün Bist-30 un piyasayý, piyasa ruhunu temsil kaabiliyetleri doðru mu?

Bist Ana, Sýnai, 30, Banka endekslerinin dolar bazlý mukayesesi. Bist Ana, ve Sýnai dünya borsalarýyla korole olmaya çalýþýrken, Bist-30 ve Banka endeksinde bitmek bilmeyen bir dip arayýþý, tüm bunlar ne anlama geliyor?