Artistlerimiz ne kazanýr, ne harcar?
Türk sinemasýnda belli bir iþleme tabi olmayan þeylerin biri de «oyuncu ücretleri» dir. Hep bir aðýzdan «arz ve talep meselesi» denip, ücretler tutturabildiðine arttýrýlýr. Birbirini tutmayan bu artýþlar bir uçuruma doðru gittikleri halde, birçok prodüktör ses çýkaramaz. Ama, saðda-solda dert yandýklarý görülür.
Türk film piyasasýnda çalýþanlarýn çoðu, batýdaki meslektaþlarýnýn aksine tutumludur. Daima yarýnýn kaygýsý ve bir gün yerlerini alabilecek yeni tiplerin çýkacaðý düþüncesi ile yaþarlar. Çoðunun emeli baþlarýný sokabilecek bir apartman katý, bir de otomobil satýn almaktýr.
Bir filmine 125-150.000 lira alan Zeki Müren'in dýþýnda bugün en büyük parayý alan oyuncu Zeynep Deðirmencloðlu'dur. «Ayþecik» in ücreti, film baþýna 125.000 liradýr. Kendisini idare edebilecek bir yaþa gelmediðinden parasýný sarfetme yetkisi babasý Hamdi Deðirmencioðlu'ndadýr. Kazandýðý paralar içinden Zeynep'e Küçükyalý'da 70.000 liraya villa, Teþvikiye'de 156.000 liraya bir kat ve 40.000 liraya da bir araba almýþtýr.
Birinci sýnýf aktörler arasýnda yalnýz Ayhan Iþýk 60.000 lira alýr. Lüks bir arabasý ve 220.000 liraya aldýðý bir katý vardýr. Eþi ve çocuðunun masraflarý yanýsýra, hayranlarýna gönderdiði fotoðraflarýnýn yýllýk ücreti binlerce lira tutar.
Bir süre sonra kaþesini 60.000'e çýkaracaðýný söyleyen Türkan Þoray bugünlerde 40.000 lira alýyor. Türkan Þoray, günlük masraflarý dýþýnda, parasýný en çok giyimine harcar. «Billur Köþk» filminde kullanmak üzere aldýðý, boncuk iþlemeli bir elbisesine 4.700 lira ödedi. 4.000 lirayý geçen aylýk masraflarýna, kýz kardeþi Nazan'ýn okul taksiti ve annesinin bakýmý da dahildir. Topaðacýnda 185.000 liraya aldýðý altý odalý kattan sonra þimdi devamlý gelir saðlayacak bir apartman yaptýrmayý da düþünüyor.
Orhan Günþiray, film baþýna 25-30.000 lira arasý ücret almasýna karþýlýk, yerli sinema oyuncularý içinde yasamasýný en iyi bilen artisttir. Birçok jönün hasis denecek kadar «hesaplý» olmasýný göz önüne alýrsak Günþiray'a cömert, hatta müsrif demek kabildir. Amerikalý sinema yýldýzlarý gibi, kotrasý, villasý, atlarý ve köpekleri vardýr. Günþiray, çoðunlukla yazýhanesine ve þirketine para harcar. Annesi ve çocuklarýnýn masrafý ayrýdýr.
Fatma Girik, Hülya Koçyiðit, Pervin Par'la Semra Sar'ýn kaþeleri 10.000 liraya yeni çýkmýþtýr. Her iki yýldýzýn da kendilerinin satýn aldýðý evleri yoktur. Kazandýklarý paralarý giyimlerine harcarlar. Pervin Par bu yakýnlarda, 10.000 liraya bir yemek odasý takýmý, Semra Sar da bir çamaþýr makinesi almýþtýr.
Fatma Girik de yeni kat alanlardan... Topaðacý'ndaki 100.000 liralýk katýnýn duvarlarý için ayrýca 25.000 lira sarfetmiþtir. Fatma iki eve birden bakar. Çünkü annesi ve babasý ayrý evlerde yaþar. Fatma Girik bir filmi 35.000 liraya çevirir.
Çocuk yýldýzlardan Parla Þenol ise 25-30.000 lira arasýnda ücret alanlardandýr.
Muhterem Nur'un en son aldýðý ücret 15.000 liradýr. Her gün Alyon Sokaðý'ndaki kuaförüne taþýnýr. En son masrafý, sabýk eþi Iþýn Kaan'ýn elbiseleri için ödediði 1.800 liradýr. «Masa altýndan gizlice para vermekten býktýðýný» söyleyen Muhterem Nur, artýk bir ev almak için kazandýðýný biriktirmektedir.
Yakýnda çekimine baþlanacak olan «Atçalý Kel Mehmet»ten Fikret Hakan'ýn aldýðý para 30.000 lira. Ama bundan sonra 40.000 istemeye kararlý. «Peþin verirlerse 35.000'e de oynarým» diyor. Fikret Hakan'ýn eli oldukça açýktýr. Valikonaðý Caddesi'ndeki katýný satýp, yenisini aiacakmýþ.
Tamer Yiðit de 25.000 alan oyunculardan. Gece hayatý yoktur. Bütün düþüncesi baþýný sokabilecek bir kata sahip olabilmek. Düþüncesini bir an önce gerçekleþtirmek için para biriktirmektedir.
Erol Taþ, «Duvarlarýn Ötesi»nde 15.000,
Ýzzet Günay «Tabancamýn Sapýný Gülle Donatacaðým»da 20.000 almýþtýr.
Þimdiye kadar aldýklarý en yüksek ücret bunlardýr. Her iki oyuncu evlidir. Gece hayatlarý yoktur, Ýzzet, para biriktirir ve kitap masrafý epeyce tutar.
Bir film þirketinden 7.500 lira aylýk alan Öztürk Serengil, baþka firmalarla çalýþtýðý takdirde daha fazlasýný alýr. Osmanbey'de açtýðý kulübüne 112.000 lira harcamýþtýr. Biriktirdiði parayla kat almayý düþünür.
Hülya Koçyiðit, Vakko'dan giyinir. Son olarak 910 liraya bir gece elbisesi yaptýran Hülya Koçyiðit'in son aldýðý ücret 25.000 liradýr ve bu fiyat süratle artmaktadýr.
Ediz Hun ile Sadri Alýþýk'ýn ellerine film baþýna 15.000 lira geçer. Son filminde Ediz Hun, 10.000 liraya oynamaktadýr. Ýkisinin de gece hayasý, lüzumsuz masraflarý yoktur. Sadri Alýþýk, geçenlerde bir otomobil almýþtýr.
Hüseyin Baradan, her ay annesine para gönderir. Ev kirasý 450, oðlu Levent'in okul taksiti 2.400 liradýr. Filmlerinde aldýðý ücret, en son 7.500 liraya yükselmiþtir.
Belgin Doruk, eþinin þirketinde çalýþýp, serbest piyasaya çýkmadýðý için gerçek ücreti þimdiye kadar belli deðildi. «Duvarlarýn Ötesi»nde aldýðý ücret, gerçekte 35.000 liradýr ve bu ücretle Türkan Soray'a yaklaþmýþ sayýlýr.
Türk sinemasýnda oyuncu ücretleri 2.500 lira ile 150.000 lira arasýnda deðiþir. Böylesine düzensiz, böylesine baþýbozukluk içinde bulunan bir ücret sistemi dünyanýn baþka bir sinemasýnda yoktur. «30.000 liraya oynarým», diye haber üstüne haber yollayanlarýn, aldýktan ücreti 60.000 diye göstermelerine ve «Ben þahikaya çýktým» diye yaygara koparmalarýna da ancak Yeþilçam'da rastlanýr...
Ses Dergisi/4 Nisan 1964
36
Yer Ýmleri