İBN-İ SİNÂ VEHIFZIS SIHHA Vücuttaki Dört Sıvıların Fazlalığı ve Tedavisi;
Bu bölümdeki dört sıvının (Kan, safra, balgam, kara safra)fazlalığı halindeki belirtiler ve bu durumda ne gösterilebileceği bildirilir.
İnsan bakımında sarı safra elementinin baskınsa; yüzde sarımsı renk, özellikle mide boşken baş dönmesi, ağızda acı tat, kuruluştan kaynaklanan seçenekler, seçenekler, boğazdan gelen duman şeklinde geğirme, harf başlama, ilgi başlangıcı, aşırı su-sama ve aşırı ağız kuruluğu şeklindedir.Bu belirtilerin gücü ve zayıflığı, sarı safra elementinin çokluğu ve az-yoğunluğudur. Yukarıdaki veriler olduğunda ve ayrıca bu belirtilerin oranları ve yoğunluğu arttığında veya aşağıda anlatılacak ilaç pişirip ondan bir yudum içmelidir.

Sarıhalile otu 10 dirhem kadar, belile otu ve bektaşı üzümü her birinden 3 dirhem kadar, şahtere otu 7 dirhem kadar,armut ve hünnap meyvesi her birinden 20 tane, demir hindi 10 dirhem kadar, hıyarşember özü 7 dirhem kadar, kudret helvası ya da gülengü-bin-i tabarzadi (gülengübinin daha sert olanı) den 20 şer dirhem, kurumenekşe 3 dirhem alınır. Bu dosyalar çizgiye göre su ile pişirilip şer-bahis haline getirilmelidir.Bu içecekler olarak safravi mizaçlı olanlara iyidir.Hastanın bu haldeki içeceklerden içmesi ona zor gelir armut şerbe-tinden veya güçlendirilmiş rafne gül şerbetinden veyahut demir hindi şerbetinden içilmelidir. Yiyecek ve İçecek konusunda ise fasd (kan alma)bölümünde zikrettiğimiz yiyecek ve içeceklerle yetinmeye çalışmalıdır.

İnsanın gelişiminde kara safra un-suru baskınsa; Solgun renk, ağızda çirkin ve ekşi tat, kötü düşünceler,kaygı, sıkıntı, anlamsız endişe, panik, kötü rüyalar ve vesveseler gösterir.Bu gelişirse ne zaman çoğalırsa, o zaman yazılı ilaç pişirilerek içirilmelidir.

Karahelile otu 10 dirheme kadar, küstük otu 5 dirhem kadar, mısır baklası 2 dirhem kadar, Taif Kuru üzümü 20 dirhem kadar,bu maddeler ile kaynatılarak şerbet haline getirilir.Eğer bu şurup olursa hoşuna gitmez ve hasta şunu tercih etmezse ilaçla yapılmalıdır;


küstük otu 1 dirhem kadar, mısır baklası yarım dirhem kadar, katran köpüğü bitkisi 1/3 üç biri dirhem kadar, eyaric yarım dirhem Eklenen su ile kaynatılıp şerbet yapılır. Bu ilaçtan içirilir.
Kara safra baskı olanın beslenmesi şöyle olmalıdır; ciğer ve et yemek, etleri kavurma, et suyundan çözülmüş yemekler.Turunçgillerden ve süt ürünlerinden, sığır etinden ve balık yemek-on kaçınmaları gerekir. Tuzlu balıklardan, pastırmalardan, aralardan özellikle maş fasulyesinden, baklagillerden, lahana ve kerevizden uzak durmalıdırlar.
İnsan dağıtımında balgam salgısının baskın olduğu oluşumlar şu şekildedir; Tembellik, halsiz...benzer,renkli beyazlık ve bedende rutubet ile ağızda tatsızlık, susama azlığı,haf uyuklamaları olan çok uyuyan kişilerdir.Yukarıdaki parçalarda ayrıntılı olarak açıklanan ilacı içeren iç-gerekir.


Karahalile otu 10 dirhem kadar, sarı halile otu 5dirhem kadar, mısır baklası 2 dirhem kadar, Taif'ten getirilen kuru üzüm 15 dirhem kadar, meyan kökü 2 dirhem kadardır, bu karışım su ile pişiriliri-dudak şerbeti haline getirilmelidir.Eğer bu şurup hoşuna gitmezse aşağıda yapılan şurup yapılıp içil-gerekir.


Eyaric otu 1 dirhem kadar, mısır baklası yarım dirhem kadar,iç yağı ve Ebu cehil karpuzu ve katran köpüğü bitkisi ürünleri üçünün her birinden ¼ dörtte biri dirhem kadar alınır, su ile kaynatılıp şerbet haline getirilir hale getirildi.Balgam sıvısı hıltı baskın olanların gıdaları sürdürülebilir olmalı; Et ve ciğer karışımı yemekler, et kebap ve kavurmaları, serçeler ve yabani kuşlar la pişirilmiş yemeklerden olmalıdır. Et yemek yerken yemeğin tencerenin içine pişirildiği sıcak kuru kıvamdaki parça, kimyon gibi baharatlar katılmalıdır. Balgamı elementin baskın olduğu kişilerin soğuk ve nemli yiyeceklerde uzak durmalı, bunların parçaları bir süre boyunca terk edilirler. Buraya kadar ulaşmış olan, kitabımızın amacına uygun olarak genel bir şekilde (günlerin) seçimleri bölümünden bahsetmek için sözlerimizi ona sarf edelim. Çünkü bu risale, sağlığın korunması babında ihtiyaç duyulacak her şeyi içermektedir.
Tüm (eylemlerde) işlerde günlerin seçimlerinin -yıldızların hükümleri cihetinden- en iyisi, ayın o (eyleme) işe muvafık derecelerde ve burç-larda olduğu yerdeydi. Aynı zamanda ay, aynı zaman diliminde dedi (iyi)gezegenlere benzer nahiş (kötü) gezegenlerden uzak olması gerekir.Eğer (eylem) tarif ettiğimiz (zamanlar ve koşullardaki) gibi ise o zaman İnsan seçim çok olabilir, bundan farklı ise seçim kötüdür ve (eylemin) devre bozukluğuna ve geçersizliğe işaret eder. Fasd (kan akıtma) ve hacamat konusunda en iyi (zaman seçimi),ayın İkizler burcu dışında hava burçlarında ve ışıktan yoksun olduğun-dadır. İkizler burcu da hacamat kazanmak için (uygundur).İshalin meydana gelmesinin içilmesinde ayın koç ve boğa burçlarda olduğunda içilmelidir. Kabzın bakımı de ayın Başak burcu dışında iki cisimli olan burçlarda olduğunda (tedavi edilmelidir).Tırnakların bölümünün ayın Mars ve Venüs gezegenlerinin evlerinde olduğunda (yapılmalıdır).Hamama (gitme) ayın girişinde mutlu günlerden çıktıktan sonra cisimleri olan burçlarda olduğunda (gidilmelidir). Avlanmak için at biniciliği konusunda da ayın gezegeninden uzaklığında (at biniciliği yapılmalıdır), bu gezegenin ayın bağlı olduğu gezegen olmalıdır. (Bunun yanında da) ayın bağlı olması gereken gezegenin Mars gezegeninin iki evinin bir tanesi olması gerekmektedir. Mars gezegeni Geri dönmekten ve yanmaktan sağlam olmalı.Asa, top ve diğer oyunlarla oynama, ayın gün dönümü kalkık burçlarda olduğunda (oynanmalıdır).Tavla zarı ve satranç oyunları ise ayın yine (kalkık burçlarda) olduğunda (oynanmalıdır)

Vücutlar ve Sağlığın Korunması İçin Nelere İhtiyaç Duyulduğu Hakkında

Vücutlar, Allah'ın yarattığı biçimde Allah'ın içlerine yerleştirdiği iç güdüsel ısı ve onların dışarıdaki saran havanın ısısı ile sürekli olarak çözülmektedir. Bunun için de bu vücutlardan çözülenlerin yerini dolduracak zorunlu olarak ihtiyaç duyulmaktadır. üstelik onun (vücutların) içindeki varlıkların kaldığı süre boyunca onun neşeti, hayatta kalma, büyümesi ve mizaçlarının ilerlemesi sağlanabilecektir. İtidalin tamamı iki şeyle sağlanabilmektedir. Bunların ilki (insanın) yapısına, yapısına, alışverişinize, içinde bulunduğunuz mevsime, ihtiyacı olan miktara ve doğasının meylettiği gıda türüne göre beslenmesidir. İkincisi ise, (insanın) fazla yemekten uzaklaşmasıdır. Çünkü bunlar bu şekilde Riayet edilmezse ve iştahın ve yemek çeşitliliğinin devamlılığına dikkat yapılmazsa veya fazla yemekle arkadaşa yardım edilmezse itidalden çıkılmış olur. Bunun sonucunda de hastalık ve illetler meydana gelir. Biz de Allah'ın izni ile sağlığın korunması için ihtiyacın duyulacağı hepsini belirteceğiz

İnsanın her gün sabah uyandığında Allah'ın kendisine farz kıldığı vecibeleri yerine getirmelidir.
Abdesti güzelce ve tam anlamıyla almak ve Resul'ün (sav) sünnetine uyarak tavsiye edilen misvak ile dişlerini temizleme, dişlerde, ağızda ve diş etinde görülen tüm görsellere faydalı ve (içinde bulunduğu) mevsime uygun olan diş macunu'

tabak temizleyici maddeler kullanmaktan ibarettir. Bunun yerine geldi bizde de belirteceğiz. Namazını, Allah'ın nimetlerine karşı şükürler olsun Allah'ı tesbih ve hamd sonunu yapmak amacıyla daha sonra ağzında çıkanlara bakmalı ve düşünmelidir. Çünkü bu (ağzında çıkanlar), midesinde karışımlarda ki fazlalığın ve eksikliğin en belirgin alametlerindendir. Eğer onu (ağzındaki tadı) tatlı ve hoş bulursa, bu kişinin sağlığına ve tam bir itidale (orantililiğe) işaret eder. Eğer onu yutma kolaylığı ile birlikte acı tadı yakın bir tat bulursa, o zaman bu (midesindeki acı)olan) safra sıvısının fazlalığına işaret eder. dolayısıyla (gül ve bal karışından elde edilen sert şekerli gülen gübin (Gülengübin-i Tabarzad) gülen gübinden bir yudum kadar içmek gerekir.
Daha sonra bu madde (safra sıvısı) midesinin derinliği inmesi için biraz sıcak su içmeli. Eğer ağzında dumanlı buhar (getirti)
ile birlikte bir kuruluş bulursa bu, midedeki ısının olduğuna işaret eder, bu nedenle onun için doğru olan soğuk, saf sirkencübin içmesi yön. Eğer ki bu belirtilerle birlikte boğazında veya göğsünde bir huşunet (hırıltı) bulursa o halde Jallab veya menekşe şerbetinden bir yudum kadar içmelidir. Eğer tükürdüğünde bir fazlalık görürse mastaki(Damla Sakızı) (gül ve bal karışımından elde edilen) gülengübinden az miktarda (tüketilmelidir). Eğer ki bununla birlikte ekşi bir getiri bulursa o zaman (mideyi güçlendiren) karıştırılan macun) Cüva-rişen-i Kündür den veya Cüvarişen-i Nar-ı Miski veyahut Cüvarişen-i Ûdiden az bir şey yemelidir. Bunun yanında da bir saat kadar yürü-meli ve yemeğinin yeme saatini geciktir melidir.