Enflasyon Muhasebesi Kalkyor Diye Sevinmeli miyiz? Emin misiniz?
Enflasyon muhasebesi kalkyor diye u an bayram eden, sada solda ahkam kesen, hatta bu iin matematiksel derinliini zerre anlamayan o tayfaya kt bir haberim var. Yl sonu bilanolar ekrana dtnde, o ok sevdikleri “kat zerindeki karlarn” nasl buharlatn; yksek borlu, devasa sanayi irketlerinin nasl ciddi bir zkaynak erimesiyle ba baa kaldn grdklerinde oluacak o yz ifadesini imdiden tahmin edebiliyorum. Bu sadece basit bir muhasebe kural deiiklii deil. Bu; borla dnen, operasyonel olarak nakit retemeyen ve bugne kadar enflasyonun arkasna saklanarak ayakta duranlar iin finansal bir illzyonun sonudur. Baka bir ifadeyle, “Kral plak” dneminin balangcdr. Gelin bunun teknik anatomisini net ekilde ortaya koyalm.
Parasal Pozisyon Kazanc Kalkan kyor: TMS 29 (Enflasyon Muhasebesi) uygulanrken, net parasal bor pozisyonu tayan irketler iin ciddi bir dengeleme mekanizmas vard. Enflasyon ortamnda borcun reel olarak erimesi, gelir tablosunda parasal pozisyon kazanc olarak yer alyor ve birok irketin operasyonel zayfln adeta perdeleyebiliyordu. rnein; faaliyetlerinden anlaml bir nakit yaratamayan, hatta operasyonel zarar yazan bir irket, yalnzca bu muhasebe etkisi sayesinde 1–1,5 milyar TL gibi parasal kazanlar yazabiliyor, bylece net kar hanesi “pozitif” kalabiliyordu. Bu karn kasayla, retimle veya verimlilikle hibir ilgisi yoktu; tamamen enflasyonun borcu andrmasnn muhasebe karlyd. Uygulama kalkt anda bu kalkan ortadan kalkyor. Kasaya girmeyen ama bilanoyu ssleyen o rakamlar sfrlandnda, irketin makyajsz ve plak finansal gereklii btn sertliiyle ortaya kacak.
Nominal Faizlerin Giyotin Etkisi: Mevcut ortamda irketler %50–60 bandnda finansman maliyetine katlanyor. Enflasyon muhasebesi varken bu ar faiz yknn bir blm, enflasyon dzeltmesi iinde bir lde absorbe ediliyordu. Bu filtre kalktnda, denen her kuru nominal faiz dorudan kar/zarar tablosuna yansyacak. zellikle borluluu yksek irketlerde, finansman giderleri operasyonel kar (hatta FAVK’) hzla yutmaya baladnda net kar satrnda sadece hzlanan bir kan kayb greceiz.
zkaynak Erimesi ve Finansal Rasyolarn Bozulmas: Asl byk risk ise ou kiinin gzden kard bu noktada yatyor. Enflasyon muhasebesi durduunda bilano dinamii tamamen deiiyor. Varlklar sabitleniyor, Fabrikalar, arsalar ve makineler artk enflasyonla yukar tanmyor; tarihi maliyetlerinde adeta akl kalyor. Zararlar dorudan zkayna eritiyor. Parasal kazan destei olmad iin artan net zararlar, her eyrekte zkaynaklardan dlyor.
Matematik acmasz: Payda (zkaynak) klrken pay (bor) ayn kalrsa, kaldra oranlar otomatik olarak bozulur. Bu da PD/DD gibi oranlarn bir gecede frlamasna neden olabilir. Dn “ucuz” denilen bir hisse, bilano gnnde piyasann en pahal katlarndan biri haline gelebilir. Bu bir alg deil, saf matematik sonucudur.
Teknik flas (TTK 376) Riski: Enflasyon muhasebesi, varlklar yeniden deerleyerek zkaynaklar iiriyor ve birok borlu irketi Teknik flas snrnn zerinde tutuyordu. Bu yapay oksijen ekildiinde, sermayesine oranla ar bor yk tayan irketlerde zkaynaklarn yarsnn hatta tamamnn eridiini grmek artc olmayacak. te o noktada, bugn sevinenlerin karsna bu kez “bedelli sermaye artrm” balklar kacak. Piyasann gerek yzyle tanma an genelde byle olur.
zetle: Enflasyon muhasebesinin kalkmas; operasyonel olarak verimsiz, nakit retemeyen ama borlu olduu iin muhasebe etkileriyle kar yazabilen yaplarn maskesini drecek. Bilano gnleri geldiinde piyasa, gerek analizle temenni arasndaki fark herkese sert ekilde retecek.
Not: Burada yazlanlar teorik bir ngrdr. Enflasyon Muhasebesi hesaplamalar iin mutlaka bir uzmanda yardm alnmaldr...
Alntdr.


Alnt yaparak yantla



Yer mleri