Sayýn Habala merhaba ve teþekkürler, bir sonraki Genel Kuruluna gelirseniz bir kahvenizi içerim
Tüpraþ'ýn 2021 yýlýnda duyurduðu
Stratejik Dönüþüm Planý kapsamýnda en somut ve yüksek katma deðerli adýmlardan biri olan Sürdürülebilir Havacýlýk Yakýtý (SAF) projesine dair güncel bulgularýmý aþaðýdaki analizimle paylaþýyorum:
1. Projenin Temeli ve Kapasite
Tüpraþ, Ýzmir Rafinerisi'nde kuracaðý SAF tesisi ile Türkiye'nin havacýlýk yakýtý dönüþümünde liderliði hedeflemektedir.
Yatýrým Tutarý: Yaklaþýk 232 milyon ABD Dolarý.
Üretim Kapasitesi: Tesisin yýllýk 400.000 ton atýk hammaddeyi (kullanýlmýþ kýzartma yaðlarý, hayvansal atýk yaðlar vb.) iþleme kapasitesine sahip olmasý planlanmaktadýr.
Teknoloji: Dünyanýn önde gelen teknoloji saðlayýcýlarýndan Honeywell UOP Ecofining teknolojisi kullanýlmaktadýr.
2. Stratejik Önem ve Pazar Avantajý
Bu yatýrým, sadece bir kapasite artýþý deðil, ayný zamanda küresel düzenlemelere uyum hamlesidir:
ReFuelEU Havacýlýk Giriþimi: AB mevzuatýna göre, 2025'ten itibaren Avrupa havalimanlarýndan kalkan uçaklarýn belirli oranda SAF kullanmasý zorunlu hale gelmektedir. Tüpraþ, bu pazarýn en büyük bölgesel tedarikçisi olmayý hedeflemektedir.
Karbon Emisyonu: SAF, geleneksel jet yakýtýna göre yaþam döngüsü boyunca karbon emisyonunu %80'e kadar azaltma potansiyeline sahiptir.
3. Operasyonel Takvim ve Beklentiler
Devreye Alýnma: Tesisin 2026 yýlý içerisinde tamamlanarak operasyona geçmesi öngörülmektedir.
Finansal Etki: Geleneksel rafinaj marjlarýna göre SAF üretiminin daha yüksek FAVÖK (EBITDA) marjý yaratmasý ve þirketin 'yeþil gelir' oranýný ciddi ölçüde artýrmasý beklenmekteyim.
4. Riskler ve Ýzlenmesi Gerekenler
Hammadde Tedariði: Kullanýlmýþ yemeklik yaðlarýn (UCO) toplanmasý ve sürdürülebilir bir tedarik zinciri oluþturulmasý, maliyet yönetimi açýsýndan kritiktir.
Global Rekabet: Orta Doðu ve Avrupa'daki diðer büyük rafinerilerin kapasite artýþ hýzlarý yakýndan takip edilmelidir.
5. Pegasus ve THY ile Ýyi Niyet ve Tedarik Anlaþmalarý
Tüpraþ, üreteceði SAF yakýtý için Türkiye'nin iki dev havayolu þirketiyle stratejik iþ birliklerine imza atarak pazar liderliðini þimdiden tescillemiþtir.
Türk Hava Yollarý Ýþ Birliði (Haziran 2025): Tüpraþ ve THY, Türkiye’de SAF üretimi ve tedariki için bir
'Ýyi Niyet Anlaþmasý' imzalamýþtýr.
Bu anlaþma, THY’nin sürdürülebilir yakýt tedariki için yurt içinde yaptýðý ilk anlaþma olma özelliðini taþýmaktadýr. Tüpraþ böylece, Ýzmir Rafinerisi'nde üreteceði SAF'ý THY'nin operasyonlarýnda kullanmasý için temin edecektir.
Pegasus Hava Yollarý Ýþ Birliði (Aralýk 2025): Pegasus ile imzalanan stratejik iþ birliði kapsamýnda, Tüpraþ'ýn 2026’da baþlayacak SAF üretimi doðrudan Pegasus'un uçuþ operasyonlarýnýn bir bölümünde kullanýlacaktýr. Bu ortaklýk, Pegasus'un
'2050 Net Sýfýr Karbon Emisyonu' hedefleri doðrultusunda Türkiye'de uluslararasý standartlara uygun üretilen yerli SAF'ý kullanmaya yönelik en kritik adýmýdýr.
Anlaþmalarýn Ortak Amacý Nedir: Her iki anlaþma da Türkiye'de sürdürülebilir havacýlýk ekosisteminin kurulmasýný ve ICAO'nun CORSIA (Uluslararasý Havacýlýk için Karbon Dengeleme ve Azaltma Programý) kriterlerine tam uyum saðlanmasýný hedeflemektedir.
Çýkardýðým Sonuç:
Tüpraþ, geleneksel bir petrol rafinerisinden modern bir enerji þirketine dönüþme yolunda SAF projesini "amiral gemisi" olarak konumlandýrmýþtýr. THY ve Pegasus iþ birlikleri, Tüpraþ'ýn üreteceði SAF için garantili bir alýcý kitlesi yaratarak projenin finansal geri dönüþ riskini minimize etmektedir. Portföyümdeki 2. büyük kalem olan TUPRS için bu yatýrým, uzun vadeli sürdürülebilirlik ve yüksek temettü potansiyelini destekleyen en önemli katalizörlerden biridir.
Bu genel bir analiz olup yatýrým tavsiyesi içermez. Portföy stratejin doðrultusunda risklerini her zaman göz önünde bulundurmalýsýn.
Yer Ýmleri