Usta Þairlerden Ýnciler...

[rumenigge]

Zulmü alkýþlayamam, zalimi asla sevemem;
Gelenin keyfi için geçmiþe kalkýp sövemem.
Biri ecdadýma saldýrdýmý, hatta boðarým! ...
-Boðamazsýn ki!
-Hiç olmazsa yanýmdan kovarým.
Üçbuçuk soysuzun ardýndan zaðarlýk yapamam;
Hele hak namýna haksýzlýða ölsem tapamam.
Doðduðumdan beridir, aþýðým istiklale;
Bana hiç tasmalýk etmiþ deðil altýn lale!
Yumuþak baþlý isem, kim dedi uysal koyunum?
Kesilir belki, fakat çekmeye gelmez boyunum!
Kanayan bir yara gördüm mü yanar ta ciðerim,
Onu dindirmek için kamçý yerim, çifte yerim!
Adam aldýrmada geç git! , diyemem aldýrýrým.
Çiðnerim, çiðnenirim, hakký tutar kaldýrýrým!
Zalimin hasmýyým amma severim mazlumu...
Ýrticâýn þu sizin lehçede ma'nâsý bu mu?
Mehmet Akif Ersoy

[rumenigge]

Zindan iki hece, Mehmed'im lâfta!
Baba katiliyle baban bir safta!
Bir de, geri adam, boynunda yafta...
Halimi düþünüp yanma Mehmed'im!
Kavuþmak mý? .. Belki... Daha ölmedim!

Avlu... Bir uzun yol... Tuðla döþeli,
Kýrmýzý tuðlalar altý köþeli.
Bu yol da tutuktur hapse düþeli...
Git ve gel... Yüz adým... Bin yýllýk konak.

Ne ayak dayanýr buna, ne týrnak!
Bir âlem ki, gökler boru içinde!
Akýl, olmazlarýn zoru içinde.
Üstüste sorular soru içinde:
Düþün mü, konuþ mu, sus mu, unut mu?
Buradan insan mý çýkar, tabut mu?

Bir idamlýk Ali vardý, asýldý;
Kaydýný düþtüler, mühür basýldý.
Geçti gitti, birkaç günlük fasýldý.
Ondan kalan, boynu bükük ve sefil;
Bahçeye diktiði üç beþ karanfil...

Müdür bey dert dinler, bugün 'maruzât'!
Çatýk kaþ.. Hükûmet dedikleri zat...
Beni Allah tutmuþ, kim eder azat?
Anlamaz; yazýsýz, pulsuz, dilekçem...
Anlamaz; ruhuma geçti bilekçem!

Saat beþ dedi mi, bir yýrtýcý zil;
Sayým var, maltada hizaya dizil!
Tek yekûn içinde yazýl ve çizil!
Ýnsanlar zindanda birer kemmiyet;
Urbalarla kemik, mintanlarla et.

Somurtuþ ki býçak, nâra ki tokat;
Zift dolu gözlerde karanlýk kat kat...
Yalnýz seccâdemin yününde þefkat;
Beni kimsecikler okþamaz mâdem;
Öp beni alnýmdan, sen öp seccâdem!

Çaycý, getir, ilâç kokulu çaydan!
Dakika düþelim, senelik paydan!
Zindanda dakika farksýzdýr aydan.
Karýþtýr çayýný zaman erisin;
Köpük köpük, duman duman erisin!

Peykeler, duvara mýhlý peykeler;
Duvarda, baþlardan, yaðlý lekeler,
Gömülmüþ duvara, baþ baþ gölgeler...
Duvar, katil duvar, yolumu biçtin!
Kanla dolu sünger... Beynimi içtin!

Sükût... Kývrým kývrým uzaklýk uzar;
Tek nokta seçemez dünyadan nazar.
Yerinde mi acep, ölü ve mezar?
Yeryüzü boþaldý, habersiz miyiz?
Güneþe göç var da, kalan biz miyiz?

Ses demir, su demir ve ekmek demir...
Ýstersen demirde muhali kemir,
Ne gelir ki elden, kader bu, emir...
Garip pencerecik, küçük, daracýk;
Dünyaya kapalý, Allaha açýk.

Dua, dua, eller karýncalanmýþ;
Yýldýzlar avuçta, gök parçalanmýþ.
Gözyaþý bir tarla, hep yoncalanmýþ...
Bir soluk, bir tütsü, bir uçan buðu;
Ýplik ki, incecik, örer boþluðu.

Ana rahmi zâhir, þu bizim koðuþ;
Karanlýðýnda nur, yeniden doðuþ...
Sesler duymaktayým: Davran ve boðuþ!
Sen bir devsin, yükü aðýrdýr devin!
Kalk ayaða, dimdik doðrul ve sevin!

Mehmed'im, sevinin, baþlar yüksekte!
Ölsek de sevinin, eve dönsek de!
Sanma bu tekerlek kalýr tümsekte!
Yarýn, elbet bizim, elbet bizimdir!
Gün doðmuþ, gün batmýþ, ebed bizimdir!

(1961)
Necip Fazýl Kýsakürek

[rumenigge]

Ýnsan
eþref-i mahlûkattýr derdi babam
bu sözün sözler içinde bir yeri vardý
ama bir eylül günü bilek damarlarýmý kestiðim zaman
bu söz asýl anlamýný kavradý
geçti çývgýnlarýn, çýbanlarýn, reklamlarýn arasýndan
geçti tarih denilen tamahkâr tüccarý
kararmýþ rakamlarýn yarýklarýndan sýzarak
bu söz yüreðime kadar alçaldý
damar kesildi, kandýr akacak
ama kan kesilince damardan sýcak
sýmsýcak kelimeler boþandý
aþk için karnýma ve göðsüme
ölüm için yüreðime sürdüðüm eczâ uçtu birden
aþk ve ölüm bana yeniden
su ve ateþ ve toprak
yeniden yorumlandý.

Dilce susup
bedence konuþulan bir çaðda
biliyorum kolay anlaþýlmayacak
kanatlarý kara fücur çiçekleri açmýþ olan dünyanýn
yanýk yaðda boðulan yapýlarýn arasýnda
delirmek hakkýný elde bulundurmak
rahma çaðdaþ terimlerle yanaþmak için
bana deha deðil
belgeler gerekli
kanýtlar, ifadeler, resmi mühür ve imza
gençken
peþpeþe kaç gece yýllarca
acýyan, yumuþak yerlerime yaslanýp uçardým
bilmezdim neden bazý saatler
alaturka vakitlere ayarlý
neden karpuz sergilerinde lüküs yanar
yazgý desem
kötü bir þey dokunmuþ olurdu sanki dudaklarýma
Tokat
aklýma bile gelmezdi
babam onbeþli olmasa.

Meyan kökü kazarmýþ babam kýrlarda
ben o yaþta koltuðumda kitaplar
iþaret parmaðýmda zincir, cebimde sedef çaký
cebimde kýrlangýçlar çýlgýnlýk sayfalarý
kafamda yasak düþünceler, Gide mesela.
Kar yaðarken kirlenen bir þeydi benim yüzüm
her sevinç nöbetinde kusmak sunuldu bana
gecenin anlamý týkansýn diye ýslýk çalar
resimli bir kitaptan çalardým hayatýmý
oysa hergün
merkep kiralayýp da kazýlan kökleri
Forbes firmasýna satan babamdý.

Budur
iþte bir daha korkmamak için korkmaz görünen korku
iþte þehirleri bayýndýr gösteren yalan
iþte mevsimlerin deðiþtiði yerde buharlaþan
kelepçeler, sürgünler, gençlik acýlarýyla
güç bela kurduðum cümle iþte bu;
ten kaygusu yüklü aðýr bir haç taþýmaktan
tenimin olanca aðýrlýðý yok oldu.
Solgun evler, ölü bir dað, iyice solmuþ dudak
bile bir bir çýnlayan
ihtilal haberidir
ve gecenin gümüþ ipliklerden iþlenmiþ oluþu
nisan aylarý gelince vücudu hafifletir
þahlanan grevler içinde kahkahalarým küstah
bakýþlarým beyaz bulutlara karþý obur
marþlara ayarlanmak hevesindeki sesim
gider þehre ve þaraba yaltaklanarak
biraz aðlayabilmek için
fotoðraflar çektirir
babam
seferberlikte mekkâredir.

Ýnsanýn
gölgesiyle tanýmlandýðý bir çaðda
marþlara düþer belki birkaç þey açýklamak
belki ruhlarýn gölgesi
düþer de marþlara
mümkün olur babamý
varlýk sancýsýyla çaðýrmak:
Ezan sesi duyulmuyor
Haç dikilmiþ minbere
Kâfir Yunan bayrak asmýþ
Camilere, her yere

Öyle ise gel kardeþim
Hep verelim elele
Patlatalým bombalarý
Çanlar sussun her yerde

Çanlar sustu ve fakat
binlerce yýlýn yabancýsý bir ses
deðdi minarelere:Tanrý uludur Tanrý uludur
polistir babam
Cumhuriyetin bir kuludur
bense
anlamýþ deðilim böyle maceralardan
ne Godiva geçer yoldan, ne bir kimse kör olur
yalnýz
coþkunluðu karþýsýnda içlendiðim þadýrvan
nüfus cüzdanýmda tuhaf
ekmek damgasý durur
benim iþim bulutlar arþýnlamak gün boyu
etin ýslak tadýna doðru
yavaþ yavaþ uyanmak
çocuk kemiklerinden yelkenler yapýp
hýrsýz cenazelerine bine bine
temiz döþeklerin ürpertisinden çeþme
korkak dualarýndan cibinlikler kurarak
dokunduðum banknotlardan tiksinmeyi itiraz
nakýþsýz yaþamaklarý
silâhlanmak sanarak
çýkardým
boðaza týkanan lokmanýn hartasýný
çýkýnýmda güneþler halka daðýtmak için
halký suvarmak bin saçlarýmda bin ýrmak
ýhtýrdým caddeleri meðer ki mezarlarmýþ
hazýrmýþ zaten duvar sýkýlmýþ bir yumruða
fly Pan-Am
drink Coca-Cola

Tutun ve yüzleþtirin hayatlarý
biri kör bataklarýn çýrpýnýþýnda kutsal
biri serkeþ ama oldukça da haklý.
Ölümler
ölümlere ulanmakta ustadýr
hayatsa bir baþka hayata karþý.

Orada
aþk ve çocuk
birbirine katýþmaz
nasýl katýþmýyorsa baþaklara aðustos sýcaðý
kendi tehlikesi peþinden gider insan
putlarýn dahi damarýndan
aktýðý güne kadar
sürdürür yorucu kovalamacayý.

Hanidir görklü dünya dünyalar içre doðan?
Nerde, hangi yöremizde zihnin
tunç surlardan berkitilmiþ ülkesi
aðzý bayat suyla çalkanmýþ çocuða rahim olan
parti broþürleri yoksa kafiyeler mi?
Hangi cisimdir açýkça bilmek isterim
takvim yapraklarýnýn arasýný dolduran
nedir o katý þey
ki gücü
gönlün daðdaðasýný durultacak?
Hayat
dört þeyle kaimdir, derdi babam
su ve ateþ ve toprak.
Ve rüzgâr.
ona kendimi sonradan ben ekledim
piþirilmiþ çamurun zifiri korkusunu
ham yüreðin pütürlerini geçtim
gövdemi alemlere zerkederek
varoldum kayrasýyla Varedenin
eþref-i mahlûkat
nedir bildim.

(1974)
Ýsmet Özel

[Perayton]

Madem ki vakit akþam
Madem ne evim barkým
Ne de bir tek aþinam
Açýlsýn gizli sofram
Gelsin kadehte rakým
Dostum, neþem ve þarkým
Madem ki vakit akþam.


Cahit Sýtký TARANCI

[rumenigge]

Celladýma Gülümserken

Ben Ýsmet Özel, þair, kýrk yaþýnda.
Her þey ben yaþarken oldu, bunu bilsin insanlar
ben yaþarken koptu tufan
ben yaþarken yeni baþtan yaratýldý kainat
her þeyi gördüm içim rahat
gök yarýldý, çamura can verildi
linç edilmem için artýk bütün deliller elde
kazandým nefretini fahiþelerin
lanet ediyor bana bakireler de.
Sözlerim var köprüleri geçirmez
kimseyi ateþten korumaz kelimelerim
kýlýçsýzým, saygým kalmadý buðday saplarýna
uçtum ama uçuþum
radarlarla izlendi
gayret ettim ve sövdüm
bu da geçti polis kayýtlarýna.

Haytanýn biriyim ben, bunu bilsin insanlar
ruhumun peþindedir zaptiyeler ve maliye
kara ruhlu der bana görevini aksatmayan kim varsa
laboratuvarda çalýþanlara sorarsanýz
ruhum sahte
evi Nepal'de kalmýþ
Slovakyalý salyangozdur ruhum
sýnýflarý doðrudan geçip
gerçekleri gören gençlerin gözünde.

Acaba kim bilen doðrusunu? Hatta ben
kýyý bucak kaçýran ben ruhumu
sanki ne anlýyorum?
Ola ki
þeytana satacak kadar bile bende ondan yok.
Telaþ içinde kendime bir devlet sýrrý beðeniyorum
çünkü bu, ruhum olmasa da saklanacak bir þeydir
devlet sýrrýyla birlikte insanýn
sinematografik bir hayatý olabilir
o kibar çevrelerden gizli batakhanelere
yolculuklar, lokantalar, kýr gezmeleri
ve sonunda estetik bir
idam belki!
Evet, evet ruhu olmak
bütün bunlarý saðlayamaz insana.
Doðruysa bu yargý
bu sonuç
bu çýkarsama
neden peki her þeyi bulandýrýyor
ertelenen bir konferans
geç kalkan bir otobüs?
Milli þefin treni niçin beyaz?
Ruslar neden yürüyorlar Berlin'e?
Ne saçma! Ne budalaca!
Dört Ýncil'den Yuhanna'yý
tercih ediþim niye?
Ben oysa
herkes gibi
herkesin ortasýnda
burada, bu istasyonda, bu siyah
paltolu casusun eþliðinde
en okunaklý çehremle bekliyorum
oyundan çýkmýyorum
korkuyorum sýram geçer
biletim yanar diye
önümde bir yýðýn açalya
bir sürü çarkýfelek
gergin çenekli cesetleriyle
önümde binlerce çiçek
korkuyorum sýra sende
sen de baþla ve bitir diyecek.
Yo, hayýr
yapamaz bunu, yapmasýn bana dünya
söyleyin
aynada iskeletini
görmeye kadar varan kaç
kaç kiþi var þunun þurasýnda?

Gelin
bir pazarlýk yapalým sizinle ey insanlar!
Bana kötü
bana terkettiðiniz düþünceleri verin
o vazgeçtiðiniz günler, eski yanlýþlarýnýz
ah, ne aptalmýþým dediðiniz zamanlar
onlarý verin, yakýnmalarýnýzý
artýk gülmeye deðer bulmadýðýnýz þakalar
ben aþtým onlarý dediðiniz ne varsa
bunda üzülecek ne var dediðiniz neyse onlar
boþa çýkmýþ çabalar, bozuk niyetleriniz
içinizde kýrýk dökük, yoksul, yabansý
verin bana
verin taammüden iþlediðiniz suçlarý da.
Bedelinde biliyorum size çek
yazmam yakýþýk almaz
bunca kaybolmuþ talan
parayla ölçülür mü ya?

Bakýn ben, bir çok tuhaf
marifetimin yanýsýra
ilginç ödeme yollarý bulabilen biriyim
üstüme yoktur ödeme hususunda
sözün geliþi
üyesi olduðunuz dernek toplantýsýnda
bir söyleve ne dersiniz?
Bir söylev: Büyük Ýnsanlýk Ýdeali hakkýnda!
Yahut adýnýza bir çekiliþ düzenleyebilirim
kazanana vertigolar, nostaljiler
karasevdalar çýkar.
Yapýlsýn adil pazarlýk
yapýlsýn yapýlacaksa
iþte koydum iþlemeyi düþündüðüm suçlarý
sizin geçmiþ hatalarýnýz karþýsýna.
Ne yapsam
döl saçan her rüzgarýn
vebasý bende kalacak
varsýn bende biriksin
durgun suyun sayhasý
yumuþatmayý bilen ateþ
öðüt sahibi toprak
nasýl olsa geri verecek
benim kýlýcýmý.

(1984)
Ýsmet ÖZEL

[Perayton]

Ölüm bir an...
Gelme olasýlýðý her an..
Tam da bu yüzden
Þimdi söyle...
Þimdi sev
Þimdi dök
Þimdi yap
Þimdi yaþa..

Can YÜCEL

[rumenigge]

Bu yaþa erdirdin beni, gençtim almadýn canýmý
ölmedim genç olarak, ölmedim beni leylak
büklümlerinin içten ve dýþardan
sarmaladýðý günlerde
bir zamandý
heves ettim gölgemi enginde yatan
o berrak sayfada gezindirsem diye
ölmedim, bir gençlik ölümü saklý kaldý bende.
Vakti vardýysa aþkýn, onu beklemeliydi
genç olmak yetmiyordu fayrap seviþmek için
halbuki aþk, baþka ne olsundu hayatýn mazereti
demedim dilimin ucuna gelen her ne ise
vay ki gençtim
ölümle paslanmýþ buldum sesimi.

Hata yapmak
fýrsatýný Adem’e veren sendin
bilmedim onun talihinden ne kadar düþtü bana
gençtim ben ve neden hata payý yok diyordum hayatýmda
gergin bedenim topraða binlerce fýþkýný saplar idi
haykýrýnca çeviklik katardým gökyüzüne
bir düþü düþlere dalmaksýzýn kavrayarak
bulutu kapsayarak açmadan buluta içtekini
tanýdým Ademoðlu kimin nesiymiþ
ter döküp soru sormak nereye sürüklermiþ kiþiyi.

Çeþme var, kurnasý murdar
yazgým
kendi avcumda seyretmek kýrgýn aksimi.

Gençtim ya, ne farkeder deyip geçerdim
nehrin uðultusu da olur, dallarýn hýþýrtýsý da
gözyaþý, çið tanesi, gizli dert veya verem
ne fark eder demiþim
bilmeden farký istemiþim.
Vay beni leylak kokusundan çoban çevgenine
arastadan ýrmaklara çarkettiren dargýnlýk!
Yola madem
çöllerdeki satrabý yalvartmak için çýkmýþtým
hava bozar, yüzüm eðik giderdim yine
yaza doðru en kuduzuyla sürüngenlerin sabahlar
yola devam ederdim.

Gençtim iþte þehrin o yatýk raksýndan incinen yine bendim
gelip bana çatardý o ruh tutuþturucu yalgýn
onunla ben
hep seviþecek gibi baktýk birbirimize.
bir kez öpüþebilseydik dünyayý solduracaktýk.

Oysa bu sürgün yeri,bu pýtraklý diyar
ne kadar korkulu yanký bulagelmiþ gizlerimizde
hani yok burda yanlýþý yoklayacak hiç aralýk
bütün vadilere indik bir kez öpüþmek için
kalmadý hiç bir tepe çýkýlmadýk
eriyeydik nesteren köklerine sindiðimizce
alýcý kuþ pençesiyle uçarak arýnaydýk
ah, bir olaydý diyorduk vakar da yoksanaydý
doðruydu böyle kan telef olmasýn diye çabalamamýz
ama kendi çeperlerimizi böyle kana buladýk
gönendi dünya bundan istifade
dünya bayýndýrladý:
Bir yakýþ, bir yanýþ tasarýmý beride
öte yakada bir benî adem
her gün küsülü kaldýk.

Bunca yýl bu gücenik macera beni tutuklu kýlan
artýk bu yaþa erdirdin beni,anladým
gençken almadýn canýmý, bilmedim
demek gökten aðsa bile tohum yürekten düþecekmiþ
çünkü hataya baðýþýk büyük hatadan beri nezaret yer
çið tanesi sanmak ne cüret, gözyaþýymýþ
insanýn insana raptolduðu cevher.

Þimdi tekrar ne yapsam dedirtme bana yarabbi
taþýnacak suyu göster, kýrýlacak odunu
kaldý bu silinmez yaþamak suçu üzerimde
bileyim hangi suyun sakasýyým ya rabbelalemin
tütmesi gereken ocak nerde?

Ýsmet Özel

[Perayton]

Mektup alýrsýn, her taraf gül gülistan!
Derken cenaze geçer, her taraf zindan!
Mümkün olsa da insan her zaman gülse;
Olmasa her sevincin sonunda hüzün!
Acýsý da, tatlýsý da ömrümüzün,
Çok pahalýya oturur üstümüze.

Sanki ne diye yola çýktýk?Çocukluk!
Hayra alamet deðil hiçbir yolculuk.
Farkýnda mýsýn nereye gidiyoruz;
Ne söyler arkamýzdam sallanan mendil?
Yalnýz aþkta, kumarda, hayalde deðil,
Her adýmda birþeyler kaybediyoruz.

Cahit Sýtký TARANCI