Merhabalar, bu iþin uzmaný deðilim, iþletme yüksek lisansýnda temel analiz, þirket deðerleme vs. okudum ancak pratik tecrübem çok sýnýrlý.
Þimdi sizlere düþünce yöntemimi ve temettü portföyümde yer almasý için seçtiðim hisselerden bahsedeceðim.
Öncelikle, bu portföyden hiç bir hisse ömür boyu satýlmayacaktýr, tek istisnasý 3 sene üst üste temettü ödemeyip, dördüncü sene de ödememesidir. O durumda da, hissenin tamamý satýlýp ya alternatif olarak bulunacak yeni bir temettü hissesine ya da portföyün geri kalanýna eþit miktarda daðýtýlacaktýr.
Hisse yatýrýmýna 0 TL kapital ile baþlýyorum (yaklaþýk 5 yýllýk maaþým da yabancý aðýrlýklý TEFAS fonlarý portföyümde var), her ay maaþýmýn yaklaþýk %80'i (maaþýmýn %10'u bana fazlasýyla yetiyor) ile bu portföye tüm hisselere eþit aðýrlýk verecek þekilde daðýtacaðým.
Birinci hedefim 3 yýllýk maaþýmý yani 45 ay (biz ona 4-5 sene diyelim), bu temettü portföyüne düzenli yatýrmaktýr. Sonrasýnda aðýrlýðý azaltýp yarýsý temettü hisselerine yarýsý yabancý fonlara (ETF, fon, vb.) þeklinde ömür boyu yatýrýma devam etmeyi planlýyorum.
Menkul yatýrýmlarýný gayrimenkul ile de dengele diyecek olursanýz, o iþlere pek girmek istemiyorum.
Buraya kadarlýk kýsým ana yatýrým stratejimdi. Þimdi de portföyü nasýl tasarladým, onu anlatayým:
Öncelikle Türkiye'nin endüstriyel kabiliyetleri neler diye düþündüm, örneðin teknoloji deðil, yazýlým hiç deðil (biliþim sektöründe yöneticiyim).
Biz araba ve yan sanayii iþlerini seviyoruz ve yapabiliyoruz. Ýnþaat iþinde de varýz, diðer türlü yüksek teknoloji olmayan orta ve düþük seviye endüstriyel ürünlerin üretiminde iyiyiz.
Hizmet sektöründe çok iyiyiz, ancak hizmet ve perakende sektörlerini dýþarýda býraktým, çünkü önümüzdeki 30-40 yýlda bu ülke bir yerlere gelecekse, bunu ancak dünyanýn geri kalanýnýn ihtiyaçlarýný karþýlayarak, yani ihracat odaklý þirketlerle yapabileceðiz kanaatindeyim. Güney Kore, Japonya, Çin, Almanya ve bilimum diðer yýkýk ülkeler bu yöntem ile dünya sahnesinde kendilerine yer buldular, yani tek kurtuluþ yolu akýllý olup durmadan çalýþmak, üretmek arkadaþlar.
Bir de tüketiciye hizmet veren veya ürün satan firmalarý da eliyorum, sosyal medya çok etkili, bir bakmýþsýnýz Coca Cola dünyadan silinmiþ. Tercihim bir uluslararasý bir tedarik zincirinin saðlam halkalarýndan biri olan firmalarý almaktýr.
Böyle bir genelleme yaptýktan sonra, holdinglerden baþladým listeme almaya, koç, sabancý vs. ancak dedim ki ben bu holdinglerin içindekilerin hepsini sevmiyorum, o yüzden içlerindeki hisselerden beðendiklerimi tek tek almayý tercih ettim, mesela finans firmalarýný çýkarttým, çünkü paradan para kazanan komisyoncularýn kimseye bir faydasý yok (bknz. yukarýdaki paragrafta anlattýklarým). Yine de takdir ettiðim holdingler Alarko (ALARK) ve Borusan (BRYAT) listeye ekledim.
Baþlarda inþaat hiç düþünmüyordum ancak yurtdýþýnda güzel projeler yapan inþaat ve enerji firmalarýný pas geçemedim. Bir konu da, dünya giderek dijitalleþiyor, þu anda ve gelecekte bu gezegenin en temel kaynak ihtiyacý hammadde deðil enerjidir.
Otomobil ve türevi ürünler ile parça üreticilerini de ekledim, gelecek 30 yýlda hangisi üste çýkar bilemeyiz, bilanço okumak, giriþimleri takip etmek yetmez. O piyasada mutlaka yaygýn bir þekilde bulunmak gerekiyor.
Endüstriyel devlerimizi de ekledim (EREGL-hiç beðenmiyorum sen koskoca firma ihracat oranýn %10'larda, karþýlýk olarak KCAER de ekledim hiç deðilse ihracat firmasý). Aristokratlarý yine de es geçmedim (SISE, TUPRS, vb.)
Kimya endüstrisi þu anda çok iyi gitmiyor ama otomotiv gibi ileride hep büyümek zorunda kalacak sektörlerden. Ýnovasyon konusunda mantýklý bir þeyler yapmaya çalýþan ve bunu kendi imkanlarýyla yapan þirketlere iyi gözüyle bakýyorum (projelerinin anlamlý olup olmadýðýna bakýyorum, çocuk eðlendirecek yada devletten sürdürülebilirlik adýna para týrtýklayacak þirketleri elemeye çalýþýyorum).
Geniþ listeyi oluþturduktan sonra, tek tek bu firmalarýn bilançolarýný, yatýrýmcý sunumlarýný okumadým, dediðim gibi 30 yýlda bunlar bir þey ifade etmez, bu firmalar düzenli temettü ödeyebiliyorsa zaten bir þekilde iyi durumdadýr. Onun yerine, internet sitelerini gezdim, ürünlerine baktým, faaliyet raporlarýný okuyup ne kadar detay bilgi verdiklerine, ne kadar özenerek sitelerini, raporlarýný ve sunumlarýný hazýrladýklarýna baktým. Þirket kültürü ve disiplini, bilançodan çok daha önemlidir. Ýnovasyona yönelik açlýklarýný anlamaya çalýþtým, gelecekte ürün gamlarýna farklý yeni ürünler katabilecekler mi ve bu yeni ürünleri çeþitli dünya pazarlarýna gönderebilecekler mi onu kestirmeye çalýþtým.
Sektörlere hakim deðilim, dinamiklerini, döngülerini öðrenecek kadar çalýþmadým, sadece elimizdeki bir avuç düzenli temettü ödeyen þirket içinden (60 tane falan var herhalde toplamda) gelecekte de var olmaya devam edecekleri arýyorum.
En sonunda beðendiðim hisseler arasýnda düzenli temettü ödemeyenleri eledim. Dolar bazýnda düzenli temettü artýþlarýný çýkartýp son 10 yýllýk grafiklere baktým, yönü hafiften de olsa yukarý olmayanlarý eledim (elemeye kýyamadýklarým da var). Kaldý 26 tane hisse, tam sýralý liste (özkaynak büyüklüklerine göre) aþaðýdadýr:
ENKAI - Ukrayna savaþý bitsin, yine eski bildikleri usül projelerine devam ederler
EREGL - Sevemiyorum ama herkes sanki temettü aristokratýymýþ gibi davranýyor, ustalara saygýdan aldým
TUPRS - Çok iyi deðil ama büyük, ülkemizin zaruri þirketlerinden
SISE - Çok büyük ancak aslýnda daha gidecek çok yolu var, süreçsel anlamda da inovatif, Þiþecam'da çalýþýrým
FROTO - Yoruma gerek yok
ARCLK - Arçelik mi Vesbe mý sorusunun cevabý bence ARCLK, güzel satýyor Avrupa'ya, ciddi inovasyon beklentim var kendilerinden, Þiþecam gibi burada da çalýþýlabilir
ENJSA - Enerji firmasý ve çalýþabileceðimi düþündüðüm kalitede bir firma, dolayýsýyla alýyorum
DOAS - Normalde almazdým, ithalat + bakým firmasý, ancak BRYAT ile birlikte borusan otomotivi de alýnca, dedim ki bunlar da eksik kalmasýn hem iyi temettü veriyor, hem de görece tüm ithal otomotiv sektöründe varým artýk
ALARK - Parçalarýný alamadýðým için holding olarak almaya karar verdim, verimli bir kurum
TOASO - Ford Otosan kadar iyi deðil ancak pastada hep payý olacak gibi duruyor, kim bilir belki ileride FROTO'yu geçerler, hepsi yeni ürün ve pazar bulabilme becerilerine baðlý
AKSEN - Enerji önemli (yukarýda açýklamasýný yaptým)
BRYAT - Aslýnda BRSAN almak istiyordum sadece ancak temettü vermiyor, mecburen yanýndaki eþantiyonlarýyla birlikte alýyoruz
VESBE - Vestel beyaz eþya bozuluyor, nasýl bu kadar ihrac edebiliyorlar anlamýþ deðilim, gerçi arçelik de süper deðil ama yani vestele tercih ederim. Vestel bünyesinde çalýþmak da istemem doðrusu ama iþte youtube etkisi diyelim, temettüsü de güzel alýyoruz
AKSA - Keþke daha çok ihracat odaklý kimya endüstrisi firmasý olsaydý da düzenli temettü verseydi, ALKIM vs. diyenleriniz olacaktýr, arkadaþlar kaðýt endüstrisi yok olacak. DOW chemicals biraz daha yatýrým yapsa keþke.
TTRAK - Bir gün Caterpillar olmasý dileðiyle
ASTOR - Enerji üreten, transformatör üreten, kablo vs üreten her firma gelecekte var olmaya devam edecek
BRISA - Bunu almak þart deðil ancak lastik üretip ihraç etmesi güzel, arkasýnda Sabancý var diye seçtim biraz da
CIMSA - Bir tane çimento ihracatçýsý da alayým, ENKA alýyorum madem, çimentocu da olsun dedim, en çok ihracat yapan ve inovasyona yatkýnlýk açýsýndan en beðendiðimi seçtim, ancak çok iyi firma diyemiyorum
KORDS - Bu firma finansal olarak biraz zayýf aslýnda, ancak kompozit malzeme inovasyonu yapan çok alternatif firmamýz yok, deðerli kendisi, sahip çýkýlmasý lazým
OTKAR - Diðer otomotiv firmalarýný alýp Otokar almamak olmazdý
KCAER - Ereðli'ye inat aldým, 3 yýl oldu temettü vermeye baþlayalý, umarým düzenli devam eder, ihracat önemli
GWIND - Diðer enerji þirketlerini alýnca, doðan holding'in giriþimine de hak tanýmak istedim.
SARKY - Firma ufak ve biraz riskli ancak bakýr, gümüþ ve altýndan daha önemli bir maden, elektrik ve elektronik için olmazsa olmaz
EGEEN - ege endüstri harika bir ihracat firmasý, bunun bilançosuna da bakmýþtým zamanýnda, diðer firmalarýn da örnek almasý dileðiyle, tek derdi 1 lotun neredeyse asgari ücret fiyatýna ulaþmasý, arkadaþlarýn bedelsiz bölünme butonu çalýþmýyor herhalde
JANTSA - BRISA alýnca lastiðin içini de dolduralým dedim
YUNSA - Tekstil sektörü Türkiye'de malesef geriliyor, ancak Yünsa iyi bir firma, ürettiði top kumaþlar güzel firmalara gidiyor, büyük bir tedarik zincirinin halkasý olmak en önemli þey
Ayný sektörden iki farklý firma alýnmaz derler, ancak o modele çok inanmýyorum, eðer hangisinin baþarýlý olacaðýný kestiremiyorsanýz, üstelik ürün gamlarýnda farklýlaþma da varsa, örneðin FROTO ile OTKAR'ý karþýlaþtýrmak anlamsýz, farklý þeyler üretiyorlar, hepsinden alýnmalý. FROTO ile TOFAÞ daha yakýn ama yine de çok benzer deðil, farklý kesimlere hitap söz konusu.
Baþka firmalar da vardý listede, 50 60 adaydan 26'ya kadar inebildim. Düþünce tarzým hatalýysa, yada senin stratejine göre þu firmalarý da alman lazýmdý gözden kaçýrmýþsýn derseniz memnuniyetle yorumlarýný okuyup cevap yazarým.
Bu arada tüm bu çalýþmayý yapmam yaklaþýk 6 ay sürdü.
Sevgiler, saygýlar.
Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri