Th trendhound ile hasbihal

[TRENDHOUND]

Borçlar cephesinde ciddi bir sorun yok gibi gözüküyor. Kamu artı özel TR net borcu yıllık GSMH nin sadece %21 i. Kamu borcu ise %14 ü. Tabii açıklanan GSMH nin hormonlu olduğunu biliyoruz, işte bu bir sorun yaratabilir.

[TRENDHOUND]

İmalat sektörü ciddi darboğazda. GSMH deki payı da %18 e inmiş yani tarihindeki en düşük orana. Hizmet sektörünün payı ise tarihi zirvesinde. Kişi başına düşen yıllık gelirin dev adımlarla atmasının yan ürünüdür bu.

[TRENDHOUND]

Şunun da altını çizmekte fayda var:

TR de borcun düşük olması mali kriz çıkmaz anlamına gelmiyor. 2001 mali krizinin hemen arifesinde bu oran %44 idi yani yüksek değildi ama ülke tarihindeki en büyük mali kriz oraya çıktı. TR için asıl önemli olan ödemeler dengesidir borç oranından ziyade.

[TRENDHOUND]

Ödemeler dengesindeki en önemli 3 faktör cari, sermaye ve finans hesaplarıdır. Sermaye hesabının etkisi minimaldir. En büyük etkiyi cari hesap yapar. Cari hesabın en büyük bileşeni ise dış ticaret açığıdır ve bu rakam yıllık bazda artık 100 milyar dolar civarında seyrediyor ve çok yüksek.

[TRENDHOUND]

Ödemeler dengesindeki cari, sermaye ve finans hesaplarındaki açığı net hata noksan kalemi ile MB rezervlerindeki değişim dengeler.

[TRENDHOUND]

Ödemeler Dengesi = Cari İşlemler Hesabı + Sermaye Hesabı + Finans Hesabı + Net Hata ve Noksan + Rezervlerdeki Değişim = 0

(bu denklemdeki bazı hesaplar duruma göre eksidir, sonuç da her zaman sıfırdır, zaten o yüzden ismine denge deniyor)

[TRENDHOUND]

TR ekonomisi için en önemli 2 kriter cari açık (dolayısıyla da dış ticaret açığı) ve bütçe açığıdır. Borç oranının ve sermaye hesabının ağırlığı pek yoktur.

[TRENDHOUND]

Mesela kamu borcunun yıllık GSMH ye oranının çok uzun yıllar boyunca %250 olduğu Japonyada aşırı borçluluk yüzünden mali kriz çıkmıyor ama TR gibi anormal dış ticaret açığı veren gelişmekte olan bir ülkede kamu borç oranı %30 lardayken bile büyük ölçekli bir mali kriz patlayabiliyor aynen 1994 ve 2001 de olduğu gibi. Bu durum yukarıda dediklerimi teyit ediyor yani bizdeki ana kriter ödemeler dengesidir dolayısıyla da cari hesap ki bunun ana bileşeni dış ticaret açığıdır.