Borsa Felsefesi, Borsacý Kafasý.

[yelpaze]

Adese'yi bilmem ama Adel ve Ttrak 26 liralardayken kimse bakmazdý. 250 yýllýk dünya markasý adeli kaçýrýnca üzülmeli bence. ABD den örnek vereyim. Moderna, MRNA koduyla iþlem gören kaðýt resmen sürünüyor. Bu yeni teknolojiyi tüm insanlara uyguladýklarýný da hatýrlatýrým. Yatýrým yapar mýsýnýz?
2001 yýlýnýn o kaos ortamýnda defter deðeri 0,2 olan ve fiyatý yerle bir olmuþ kaðýtlar bolcaydý. Apeks mi, Kerevitaþ mý alýrdýnýz? Alkim kaðýt mý, Doðusan boru mu? Adese gibi fiyatlama yapan kaðýtlarý herkes görüyor ama kimse almýyor çünkü 2 lirayken gördüðünüz þey iflas fiyatlamasý olarak kabul ediliyor. Tam üstad Trendhoundun dediði gibi KY kaðýdý konuþuyorsa iþler ters dönmeye baþlayabilir diyoruz.

[yelpaze]

Kapitalist düzende taþlar tamamen oturduðuna göre kapital artýk üretim anlamýnda yeni yatýrýmlara akmýyor, üstüne kriz tedbiri olarak basýlan trilyonlarca dolar ve euro kaðýt parayý ekleyince ve bu paralar likit kalmayý tercih ettikçe aþýrý finansallaþma oluþuyor. Sermaye gayrimenkul ve menkule yoðunlaþýyor. Öte yandan para piyasalarýnýn newton kanunlarý da hala geçerli, karlýlýk ve büyüme performansý yetersiz olanlar endekslerden baðýmsýz olarak cezalandýrýlýyor, iyi olanlar ise aþýrý ödüllendiriliyor zira finansallaþma burada etkisini gösteriyor. Hikayenin bu noktasýnda endeks fonlarý devreye giriyor, sistemin belkemiði ama sadece 7 ana baðlantýyla tutunan bir yapý. ABD refah ve zenginliðinin bu yeni taþýyýcýsý endeksin de yýllýk ortalama %15 büyümesinin ana gerekçesi gibi kabul edilebilir. Üstlendiði rol nedeniyle endeks fonlarý tahvil gibi kabul edileceðine göre bu fonlarýn istikrarý endekslerin istikrarýna baðlý. Belki geliþmiþ ülke borsalarýnda bir çöküþ beklemek yerine fýrsatlarýn çok azalmasý, profesyoneller haricindekilerin þansýnýn olmamasý da söz konusu olabilir.

Klasik yaklaþýmla ve riskleri savuþturmak için iskontosuz kaðýtlarý alanlar olduðu yerde sayarken birkaç kaðýt tüm dünya borsalarýný yönlendirecek kadar deðer kazanýp aþýrý yük altýna giriyor, iþte en temel risk bu. Size 3500 hissenin deðer kaybedebileceðini söylememe gerek yok sadece 10tanesi önemli. Müzik bitene kadar dans devam etmeli diyebiliriz ancak gayrimenkul ve borsalarýn tüm piyasalarla arasýndaki dengenin de korunmasý gerekiyor. Bu noktada denge aþýrý bozuk bence.

Asýl düþünülmesi gereken þu; Benim arka sayfalarda detaylandýrdýðým kaðýt çýlgýnlýðý süreci için iþlettiðimiz düz mantýk hala geçerli mi? Parasal bolluk veya genel anlamda aþýrý finansallaþma hisse senetleri için yukarý itici bir güç olmaya devam ediyor mu? Kaðýtla alýnan kaðýtlarýn deðeri sandýðýmýzdan çok daha kýrýlgan olabilir mi? Finansallaþma tersine iþleyebilir mi? Yükseken faizler bunu endeksler bazýnda saðlayamadý.

[yelpaze]

Yelpaze hocam ADESE bugün yine düþtü taban çekti, tabi senin yüzünden. Bu hisse hakkýnda 2 güzel laf et de düþüþ dursun, deli dumrul çýkýþ trendi tekrar baþlasýn. Ne de olsa aðýrlýðý olan bir borsacýsýn.

Anmaz olaydým adýný... 2 gün erken cevap vereydim de ben yerin dibine geçeydim hocam ama senin takip listene de soktuk kaðýdý

[yelpaze]

Burada hisseler üzerine pek konuþmuyorum, 2 sebebi var;
- Yatýrým kararlarýný direkt yönlendirmenin sakýncalarý
- Borsacýlar her ne kadar tavsiye dinlemeye meraklý olsa da, her zaman son aþamada tetiði kendi fikirleri doðrultusunda çeker.

RÝSKLERÝN ALGILANMA ÞEKLÝ
Dikkat ederseniz tüm uzman, akademisyen ve yorumcular az sayýdaki, ayný makro iktisadi verileri benzer çerçevede yorumlamaktan öteye geçmez çünkü konumlarýnýn gerktirdiði asgari sorumluluk budur. Enflasyon, faiz, para otoritesinin açýklamakarý, cari denge, bütçe ve borçlar... Farkýnda olmadan hepimiz siyaset ve makro ekonominin ayný kaynaklardan beslenen, en daraltýlmýþ çerçevelerinin içinde karar almaya çalýþýyoruz. Bir örnek vereyim;

Özel sektörün net dýþ borcu verisi yakýn zamanda açýklandý. Döviz varlýklar düþüldükten sonra net borç verisi herkese servis ediliyor ama ya içeriði? Enka gibi gýrtlaðýna kadar döviz varlýklarla dolu bir örnek varsa tam tersi de yok mudur? Tüm Özel sektörün net döviz varlýklarýný hesaplarsanýz Zo grubunun borçlarýný Sa grubunun varlýklarýyla dengelersiniz ama riskler deðiþmez. Ýlave olarak saðlam olanlarý da etkileyecek bir aþýrý panik ortamýnýn tohumlarý atýlmýþ olur. 2008 krizini deðerlendirirken ABD ve tüm dünyaya pazarlanan ipotekli mortgage kredilerine dayalý varlýk paketlerinde, aþýrý riskli kredilerin saðlam olanlarla birleþtirdiðini konuþmuþtuk. Ýnfilak eden þey WSJ gazetesinin arka sayfalarýnda fiyatlarý yayýnlanan fonlar deðil onlarýn içeriðindeki, taksitleri ödenmeyen düþük profilli, görünmez parçalardý.

[yelpaze]

Yukarýdaki yorum bu haliyle pek etkileyici gözükmeyebilir ama sizler bunu siyaset bilginizle çok daha kullanýþlý hale getireceksiniz. Uzun yýllardan beri ülkede varlýklar üzerinde büyük hesaplar dönüyor. Merkezdeki yapý, daralan gelir kaynaklarý ve artan kamusal açýklar karþýsýnda kendi çýkarlarýna hizmet eden muazzam bütçesini korumak adýna varlýklara türlü bahanelerle el koymak zorunda kalabilir, böylece özel varlýklarýn nakit akýþlarýný kendi þahsi çýkarlarý için inþaa ettikleri dipsiz gider havuzlarýný doldurmakta kullanabilir. Varlýk fonlarý gibi uygulamalar da ayný amaç doðrultusunda, kamu varlýklarýnýn nakit akýþlarý için kuruluyor olabilir. Dikkat edilirse kurbanlarýn boyutlarý gittikçe büyüyor hatta kendi yakýnlarýndan bile harcayabiliyorlar.

[yelpaze]

Son deðerlendirmeleri özetleyecek olursak;

-S&P500 ve diðer borsalarýn yanýsýra gayrimenkul türünden varlýk fiyatlarýnýn da doyuma ulaþtýðýný düþünüyorum.
-Faiz indirimlerinin baþarýlý olamayacaðýný düþünüyorum. AB örneðindeki gibi duraðanlaþan ekonomilerde zaten sorun faiz seviyesi olmadýðýndan indirimler önem arz etmeyebilir. ABD de ise politikacýnýn büyüme baskýlarý yüksek borç ve varlýk fiyatlarý balonlarýnýn riskleriyle denge bulmaya çalýþýyor.
-Müzik durana kadar dansa devam edilmeli prensibini kendi açýmdan uygun bulmuyorum. Fiyatlanmamýþ riskler arasýnda yüksek sabit getiri, jeopolitik gerçekler ve potansiyel siyasi kýrýlmalar gibi önemi inkar edilemeyecek olanlar var.
-Geçtiðimiz 40 yýldakine benzer finansal türbülanslarý gerektirecek riskler pek yok, istisna ülkeler aþýrý açýklarý olanlar. Endeks fonlarýnýn büyüklüðü endekslerde stabilite saðlayabilir, askeri gerilimlerden kaynaklanan deðer kayýplarý mümkündür.
-Ölçekli üretim yapan büyük þirketlerde karlýlýk sorunu büyüyebilir. Marka deðeri, pazar hakimiyeti, yenilikçilik, düþük gider, yüksek nakit birikimi önem verilmesi gereken meziyetler.
-Aþýrý finansallaþma, para arzý, yatýrým ve risk iþtahý bugüne kadar varlýk fiyatlarýný yukarý iten ve trilyon dolarlýk piyasa deðerleri yaratan etkilere neden oldu. Ayný kavramlarýn tam tersi yönde etki etme gücü olduðunu unutmamalýyýz. Bol para ve kredi varlýk fiyatlarýný coþturabileceði gibi kaðýt bolluðu, bunlarýn nakit yaratma gücü olmayanlarýný deðersizleþtirebilir.

[TRENDHOUND]

Hocam ABD piyasalarýndaki kaldýraç etkisini yani elde olmayan para ile açýlmýþ kredili pozisyonlarý gözardý etmiþsin. Sadece ABD borsalarýnda trilyonlarca dolarlýk kredili pozisyon var. Bu pozisyonlarýn likidite edilmesi piyasalarý allak bullak edebilir. Ufak ölçekte bu senaryonun uygulamasýný geçen Mart Nisan aylarýnda gördük, SP500 ve Dow bir kaç haftada %20 göçtü. Kredili pozisyonlarý apar topar kapatýlma cihetine gittiler. Veya da marjin teminatýný karþýlamak için portföylerinde bulunan satýlabilecek diðer varlýklarý satmak zorunda kaldýlar örneðin tahvillerle kriptolar gibi. Böylece tüm varlýklar ayni yönde hareket etti yani hepsi deðer kaybetti ve güvenli liman kayboldu.

[yelpaze]

TH hocam, bu söylediklerin genel bir piyasa çöküþü ihtimali kapsamýnda deðerlendirilmeli mutlaka, zaten buna itirazým yok ancak gene senin dediðin gibi coþkunun ne kadar daha devam edeceði de belirsizken bu süreçten faydalanmak isteyen yeterince oyuncu var, ben bu seviyeleri doygunluk olarak kabul etsem de... piyasayý sýrtlayan 10 þirket, altýn ve bitcoin için coþkulu deðerlemeden söz etsek de pek çok kaðýt oldukça düþük fiyatlanýyor ama haklýsýnýz, kredili pozisyonlarý dikkate almadým, belki yüksek faizin kredili iþlemleri tehlikesiz seviyede tuttuðunu düþündüm. Söz ettiðin düþüþ hareketinde S&P500 tam belirlediðim 4800 seviyesinden döndü ve bu benim gözlemlediðim kaðýt arzýna dayalý gevþeklikle örtüþtü.
Özetle, bu faiz oranýnda, kredili satýþlarý bir sebep deðil sonuç olarak deðerlendirdim, sebep olarak kaðýt bollaþmasýný kabul ediyorum.

Þu tek kaðýt stratejisini de tekrar gözden geçir hocam, ülkenin durumuna uygun deðil gibi