
Originally Posted by
yelpaze
Piyasalardaki kaos geleceðe dair bir deðiþimin habercisi olsa da bu deðiþim çok uzun yýllara yayýlacak türden bir süreç, ani bir paniðe kapýlmýyorum ancak artýk bu deðirmende herkese yetecek kadar su kalmadý. Kaðýt varlýklara güven çok kýrýlgandýr, deðerleme anlayýþlarý bir anda alt-üst olabilir ve dün ucuz denen bazý varlýklar kimsenin umurunda dahi olmayabilir. Bunun sebebi kredi ve sabit giderler dediðimiz hayatýn önemli gerçekleridir. Ýçinde bulunduðumuz türden dönemler getirisi belirsiz hisse senetleri için son derece olumsuz etkilere sahip ve bunlar zamanla KATLAMALI (üssel artan) þekilde büyüyecek etkiler. Kamunun veya özel sektörün hisse geri alým programlarýnýn da yetersiz kalacaðý bu trendde öncelik kredi borçlarý ve sabit giderlerin zamanýnda karþýlanabilmesidir ve bu giderler birkaç yüz milyon dolarlýk hisse geri alýmlarýyla karþýlaþtýrýlamayacak kadar büyüktür. Faizin de iktidar tarafýndan ýsrarla yüksek tutulmaya çalýþýldýðý hesaba katýlýrsa fon yöneticilerinin önceliði sabit getirilere odaklanmak olacaktýr. Siyasetteki çalkantýlar ise neden olduðu aþýrý piyasa dalgalanmalarý sayesinde carry trade gibi aþýrý riske ayrýlmýþ bazý fonlarý cezbedecektir.
Uzun zamandýr tekrar tekrar hatýrlattýðým bir olasýlýk var. Türkiye modern finans tarihinde daha önce hiç deneyimlenmemiþ bir sürece girmiþ olabilir, 10 yýllýk durgunluk dönemi... Geçmiþte hep V tipi ani þoklarla karþýlaþtýk ancak Türkiye'nin geliþmiþ ülkelerde de görülen türden yapýþkan bir duraksamaya uðrama olasýlýðý var. Bununla ilgili emareler; iþgücü piyasasý, gayrimenkul piyasasý, yatýrým eðilimleri ve siyasetteki deðiþim sinyallerinde görülebilir. Peki bunun borsacýlar açýsýndan sonuçlarý neler?
Artýk tüm piyasanýn birlikte yükseleceði veya lokomotifler gittikten sonra diðerlerinin de onlarý takip edeceðine yönelik stratejileri sorgulamak gerekiyor. Belirsizlik ve risk kaynaklý yüksek getiri beklentileri yerine temettüyü ve düþük borç yapýsýný baþ rollere koyan bir hisse seçim süreci daha iyi sonuçlar verecektir aksi halde nasýl saða sola savrulabileceðimizin canlý örnekleri bu forumda mevcut. Temettü geçmiþi saðlam ve bunu gelecekte de sürdürebilecek güçteki þirketler, yatýrýmcý piyasaya yüksek fiyatlardan girmiþ olsa dahi ona nefes aldýracak getiriler sunacaktýr ve pozisyonunu koruyabilecektir. Daha yüksek getiri için tek adres gene saðlam yapýdaki büyüme hisseleri olabilir ama bu tanýma uyabilecek hisse sayýsý tüm borsada 1 veya 2 olacak ve bunu tutturmak hiç kolay iþ deðil. Patron isterse kaðýdý uçurur diyenlere de sabýrlar dilerim.
Hisse gurubunu bu þekilde belirledikten sonra alým satým zamanlamalarýný belirlemek için de ayrý bir strateji gerekecek. Benim tavsiyem psikolojik unsurlarý temel alan felsefede bir yaklaþým ancak verilerle de desteklenmesi gerektiðinden kredi, likidite, döviz talebi unsurlarý çevresinde deðerlendirilebilir. Siyaset gene baþ rollere çýktý ilave olarak bilanço tarihleri, sermaye artýrýmlarý, muhasebesel ve vergisel mevzuatlar göz önünde bulundurulmalý. Bakýn SPK bile halka arz takvimini nasýl ayarlýyor?
Not: Saðlam hisselerin ani kur zýplamalarýna karþý da iyi bir yatýrým alternatifi olduðunu unutmayalým.
Yer Ýmleri