Borsa Felsefesi, Borsacı Kafası.

[TRENDHOUND]

Ekonomik krizler gelişmiş ülkelerde aşırı kamu borcu yüzünden çıkıyor. Gelişmekte olan ülkelerde ise kamu borcu çok ufaktır mesela şu anda TR nin kamu borcu yıllık GSMH nin %25 i kadar, ABD de ise bu oran %125 dir (2001 krizinde TR de bu oran %44 idi). Bizim gibi ülkelerde ekonomik kriz üçlü açık yüzünden yani ödemeler dengesindeki çarpıklıktan ortaya çıkıyor. Kriz patladıktan sonra gelişmiş ülkelerde deflasyon, gelişmekte olan ülkelerde ise enflasyon oluşur. Ama resesyon (ekonomik küçülme) her halükarda garanti.

[yelpaze]

Tekrar etmekte fayda görüyorum. Amatör ve basitçe şahsi görüşümdür;

Borsalar artık tahvil ve borçlanma piyasalarının yerine geçti. ABD'de Endeks fonlarının trilyonlarca dolara ulaşan boyutu, ABD halkının emeklilik planlarının artık hisse ağırlıklı fonlara endekslenmesi, uzun vadeli tahvillere yurtdışından gelen talep düşerken hisse senetlerinin ve kripto paraların yoğun ilgi görmesi, temettü politikaları, hisselerin ipotek olarak kullanılabilme imkanlarının genişlemesi, borsalarda derinlik arttığından siyasi veya benzeri gündemlerle etkileşiminin azalması. FED gibi düzenleyici kurumların borsaları artık temel indikatör olarak görmesi, yeni girişimlerin borsalarda kısa sürede yatırımcılarla buluşabileceği şekilde regülasyonların gevşetilmesi, teknoloji sayesinde piyasalara mobil ve çok kolay erişim olanaklarının artması gibi gelişmeler sayesinde borsalar marjinal yatırım sahaları olmaktan çıktı.

Yatırımcı beklentileri de buna uyum sağlayacak şekilde evrilmeli yoksa beklentiler ve gerçekleşmeler arasındaki makas çok geniş olur. Ana akım şirketlerin getirileri tahvillerinkine yakın gerçekleşecektir, bunlar genelde pazar veya pazar payı büyütme olanağı olmayan, yerleşik kültüre sahip, değişime büyük ölçüde kapalı ve sermaye yoğun firmalar olduğundan teknoloji sektörü şirketlerinin yüksek değerleme oranlarına ulaşamazlar ancak uzun vadeli temettü getirileri ve hisse geri alım programlarıyla ortalamanın üzerinde kazanç vaadedebilirler.

İlk paragrafta saydığım gerekçelere bağlı olarak belli seviyelerde hareket etmesi gereken borsa endekslerinin ana taşıyıcısı teknoloji yatırımları ve hisseleri olacak. Zaten ABD ekonomisinin yapılanması, sermayenin, beyin gücünün ve yatırımların yoğunlaştığı alanlar belliyken geleneksel şirketlerin ne büyüme ne de hisse değerleri olarak teknoloji şirketlerinin yerini doldurması diye bir şey söz konusu olamaz. Algoritmalarda bunlara tanımlanmış rasyo sınırları çerçevesinde hareket ederler bence. Ancak petrol veya soya fiyatlarında aşırı yükseliş gibi bir örnek vakayı ele alırsak; böyle bir süreçte algoritmalara tanımlanmış büyüme katsayısı üssel olarak artacağından ilişkili hisse fiyatlarına etkileri de üssel olacaktır.

[yelpaze]

Sn. deva-i dert 29-10-2025 tarihli paylaşımı ile 2000'lerin dot.com balonuyla günümüzün teknoloji furyasını çok güzel mukayese etmişti, analizin içeriği faydalı olsa da iki dönemin benzer olmadığını, günümüzdeki durumun daha çok 18.yüzyıl başı Avrupasına benzediği görüşümü paylaşmıştım. (https://www.hisse.net/topluluk/showt...23#post7108523 )

TrendHound da 15-11-2025 tarihli akışla finansal balonları sınıflandırıp mevcut duruma bir teşhiste bulundu. Kendisi konuyu AI balonu özelinde ele almış. https://www.hisse.net/topluluk/showt...59711&page=461
1920'lerin teknik ve teknolojik zıplamasına benzetilebilecek günümüz ortamı bu dönemden de bir yönüyle ayrışıyor ki bu çok çok önemli bir konu. Parasal politikalar ve gelişmeler. 1929 krizi için piyasaya yeterince nakit sağlanmadığı eleştirileri yapılıyordu ama şimdi helikopterle insanların üzerinden para atıyorlar.

Teknoloji ve yapay zeka balonunun ne olabileceğine ilişkin derinlemesine bakmak istiyorum ve finalde çok farklı bir bakış açısı getirmeye çalışacağım.

1990'ların dot.com balonuyla içinde bulunduğumuz dönemin kıyaslanmasında para politikaları açıklayıcı değil. 1997 asya krizi, onun tetiklediği 1998 Rusya krizi ve Rus tahvillerinde yatırımları batan LTCM fonunun çöküşüne rağmen ABD 10 yıllık tahvillerin oranlarına baktığımızda %5 ile %4 aralığında hareket ettiğini görüyoruz. Para politikaları hala 2. dünya savaşı sonrası anlayışla, sıkı ve kontrollü biçimde yürütülüyordu ve FED başkanı Alan Greenspan denen dinazordu. Son yıllarda ise sıfır faiz ve ABD vatandaşlarının hesaplarına direkt nakit yatırma gibi, binlerce yıllık medeniyet tarihinde hiç yaşanmamış bir durumla karşı karşıyayız.

Yeni ve eski ekonomi ayrımı da son bir kaç yıldır olan bir olgu değil, buna dikkat! 2015 sonunda gördüğümüz emtia-sanayi çöküşü ve ilişkili şirket hisselerinin 1929 krizi benzeri performansı sırasında bile teknoloji devleri sarsılmadı. 2015 krizinin kimsenin dikkatini çekmemesinin sebebi dikkatlerin çoktan teknolojiye kaymış olmasıydı. Bu sadece hisse senedi piyasasıyla ilgili değil hepimizin artık elinden düşüremediği cihaz ve uygulamalarla ilgiliydi. Hep söylediğim gibi geleneksel sektör hisseleri, yatırım kararlarında sabit getirili tahvillerin yerini aldı. Teknoloji devleri öyle büyük bir güce ulaştı ki; bunlar ancak ülkelerin tedbir alabileceği büyüklükte sorunlar diyebiliriz ancak bu sadece mevcudun taklidi şeklinde olabilir zira daha ileri götürebilecek deha her ülkede olamaz. Devletler meta uygulamaları başta olmak üzere ABD kaynaklı hizmetlere kota koyup kendi içlerinde yerli alternatiflerini oluşturmadıkları sürece bu güç merkezde kalacak çünkü veri yani bilgi bir teknolojik emtia olarak merkezde biriktikçe daha da güçlenebilecek örümcek ağları örülmüş oluyor, örneğin kitleleri yönlendirebilme kabiliyeti.... Bunu krom ve çelik endüstrilerinin gelişmekte olan ülkelere transfer olup gelişmesine benzetebiliriz.

deva-i dertin hatırlattığı teknoloji alanında sermaye yoğunlaşması gerçeğini medeniyet tarihinde benzeri olmayan parasal gevşeme koşullarıyla birleştirdiğimizde tehlike ufukta görülmeye başlar. Sermaye yoğunlaşmasının ispatı multi trilyon dolarlık piyasa değerlemeleri, parasal politikalarda çılgınlığın ise Altın ve Kripto rallileri. Özellikle kripto para piyasasının boyutu parasal politikaların insanlar tarafından ne derece çılgınca bulunduğunun ispatı. Teknoloji hisseleri, özellikle AI alanında ve kriptolarda önemli bir fiyat düzeltmesi olacaksa bunun kaynağı ne olacak? Sıkılaşan bir para politikası mı? Tersine gevşetmeye çalışıyorlar ancak ben başarılı olmasını beklemiyorum. 2015 krizinde bile popüler teknolojiye azalmayan ilginin bir anda şüpheye dönüşmesi mi? Trilyon dolarlık piyasa değerlerinden ürkme mi? Küresel tekel konumundaki 7-10 şirketten birinin çok fena çuvallaması mı? Yeni jenerasyonların aniden huy değiştirmesi mi?

Trendhound balonları analiz ederken yapay zeka için olası bir balon süreci ciddi bir değer düşüşüne ve mülkiyette ani bir değişikliğe yol açacaktır demiş. Demir yolları veya lalelerin mülkiyeti onları finanse eden bankerler tarafından arzulanabilir çünkü işletebilecekleri organizasyonlar. Hatta devletler bile tarihteki balonlarda çuvallayan kurumları kamulaştırmıştır ama muhteşem 7'li ve tüm teknoloji girişimlerini bedava verseniz kabul etmezler, devletler bile bunlara müdahaleye cesaret edemez. Bunlar sadece kurucularının sahip oldukları vizyonla yatırımcılarını zengin ediyorlar, insanların anlayamadığı ve küçümsediği, niş olarak gördükleri işlerle dünyayı fethettiler. Teknoloji devrimi dünyadan soyut bir avuç kurucu ile dahi mühendis-bilim insanlarının tekelinde. Daha yeni Elon Musk'a 1 trilyon$ bonus önerildi. Kısacası klasik balonlara ilişkin bu tespit burada geçerli gözükmüyor. Çin'in rekabeti, enerji talebi gibi doğal bariyerler bazı alanlarda, sınırlı derecede etkili gözüküyor şimdilik.

Yerel ve global çapta tüm dünya sermayesinin odağında bulunan, sürükleyici teknolojik avantaja sahip, dünyaya ilişkin tüm veri ve bilgileri vakumlayarak üssel büyüme potansiyelini koruyan, yaşayan her insana hitap eden, büyümesi dijital alemde gerçekleştiğinden düşük yerçekimine tabi, kamu dahil dışardan kimsenin müdahale edemeyeceği derecede vizyonerlik ve zeka gerektiren yani yönetimsel anlamda dokunulmaz, risk algısı değişik yeni jenerasyonlar sayesinde kripto para gibi marjinal alanlarda bile taban bulabilen, medeniyet tarihinde görülmeyen parasal-finansal koşullarda süregelen bu teknoloji süreci acaba patlayan mı olacak yoksa patlatan mı?

Tam da geleneksel yatırımın yaşayan efsanesi Buffet'ın Google ve Apple'da paylarını yükselttiği günlere denk gelen bu sorumla şunu kastediyorum. Teknolojik devrim veya yapay zeka tökezleyecek ya da en azından bir düzeltme yapacak derken bir dizi geleneksel ekonomik yapının çöküşüne şahit olabilir miyiz? Şirketleri bırakın devletlerin bazılarını yutabilecek şiddetteki bu girdabın dinmesini beklemek yerine onun etrafındakilere saçtığı tehlikeye odaklanmayı tavsiye ederim. Sadece teknoloji olarak değil parasal politikalar ile birlikte ele alınması gereken bir vaka. Bu nedenle ABD borçlanmasıyla orantısına dikkat çektim ve ABD borçlanma artışının da sadece kamu harcamalarından değil ülkedeki bu devlere akan sermayenin pasif hesabında gözükmesini hatırlattım. Bu konu henüz dünyada tartışılmadı bile ancak Michael Burry'nin, zayıf halka denen AI'da short pozisyonunu temsil eden hedge fonunu aniden kapatmasını sağlayacak kadar güçlü bir dalga söz konusu. Yüksek faiz, düşük sermaye ile hızlı büyüyen teknoloji devlerini çok etkilemezken sermaye yoğun geleneksel şirketlerin canına okuyor. Faizi düşürürseniz sermayenin geleneksel sektörler yerine gene teknolojiyi tercih etmesi yüksek olasılık. İnsan doğası gereği herkes en gözde ve elit alana yatırım yapmak istiyor.

Jeopolitik sonuçlar da ilginç; başta Çin ve Japonya olmak üzere ABD tahvillerinde, Türkiye de dahil devletlerin tutma oranı tarihi düşük seviyelerdeyken bu devletlerin bireyleri ve şirketleri ABD hisselerine yöneliyor. ABD eksenli sermaye piyasaları düzeninin finansmanı anlamında tam bir rotasyon söz konusu. Bu durumun BRICS organizasyonu anlamsız kılacağını, ABD devletinin özel ve kamusal yükümlülüklerinin teknolojik gelişmeler sayesinde, global çapta tam manasıyla tabana yayıldığını görüyoruz. Altın gibi somut varlıklara devletlerin talebine karşı tedbir olarak ise; ABD devleti kripto paralara tam destek vererek dengeleme sağlamaya çalışıyor. Kripto para artık ABD devlet politikası seviyesine terfi etmiş oldu. Oyun çok karmaşık ama avantaj ABD'den yana gözüküyor.

Bu konuda kafa yormak bizim borsanın veya ABD borsalarında işlem gören bazı geleneksel ekonomi devlerinin cazip olduğu gibi konularda da bir değerlendirme yapmak için gerekli.

[yelpaze]

Finans piyasalarını olumsuz etkileyebilecek riskler, yeni ve eski ekonomi arasındaki entegrasyon sürecinin sancıları olarak karşımıza çıkacak.

1-Geleneksel sektörlerde değerleme yaklaşımları, değerlemeye bağlı yatırımcı beklentileri ve yatırım tercihleri artık istikrara kavuştu. Bunu tahvil yatırımcılığına yakınsama olarak tanımlıyorum. Tahvil piyasasında da sert fiyat hareketleri gözlemleyebilirsiniz ama daha dar ve öngörülebilir çerçevelerde gerçekleştiğinden orta ve uzun vade yatırımcılar açısından riskler azalıyor. Zaten bu işleri anlık kararlarla ve insan eliyle yürütmek mümkün olmadığından, önceden belirlenmiş değerleme kriterleri ve teknik analiz ilkeleri çerçevesinde hareket eden algoritmalar ara karar verici konumunda.

2-Teknolojik gelişmelere bağlı finansal araçlar ise geleneksele entegre olma süreçleri yaşayacak. Özellikle kripto para ekonomisinin finansal sistem başta olmak üzere uyumu çok sıkıntılı olacak. Tüm piyasaları, sınırlı da olsa etkileyecek en önemli risk faktörü bu. Devletler düzeyinde düzenlemeler yapılıyor ancak hala uyumun çok çok uzağındayız çünkü adı üzerinde merkeziyetsiz yani denetimsiz yapı. Özellikle ABD kripto paralara ilgisini gösterse de gerçekte hiç bir bürokratik yapı denetleyemediği, türkçesi vergilendiremediği şeyi sevmez. Kripto paralardan kaynaklanacak risklerin FED gibi finansal istikrar kurumlarının yetki ve ilgi alanına girmediğini de hatırlatırım, 2008 krizi benzeri, bir yerlerde gizlenmiş AAA raitingli sorunlar varsa sahiplenecek bir otorite olmayacak. Zayıf halka belli aslında ve bu alanda kimin ne açığı var pek bilinmiyor.

3-Teknoloji şirketlerinin değerlemelerinde daha gerçekçi yaklaşımlar başladıkça fiyatlarda bir miktar iskonto görülebilir. Burada da enflasyona bağlı faiz beklentileri belirleyici olacağına göre ilgili teknoloji alanındaki büyüme beklentileri ile sabit getiri beklentileri arasında bir denge kurarak kararlar alınacaktır. Enflasyon anlamında da, izlenen politikalar hiç de yardımcı olmayacak, bu konuda da emtia piyasalarını izlemek fikir verebilir.

4-ABD'nin borcuna çok odaklanılıyor ancak bu borç artışının muhasebesel bir anlamı da olabilir? ABD finansal varlıkları tüm dünyadan yoğun ilgi görüyor. Yabancılar bunları aldıklarında yurtdışından ABD'ye yolladıkları para ülkenin borç hanesine yazılıyorsa ve varlıkların değeri yükseldikçe de borç büyüyorsa, tersi durumda borç sorunu küçülecektir.

[yelpaze]

Bir süreliğine borsa ve finans piyasaları üzerine kafa yormayacağım, ABD'nin son ultimatomu, nükleer riskin 1945'ten beri görülmeyen seviyelerde olduğunu düşündürüyor, Kennedy zamanındaki Küba krizinden kat kat yüksek bir risk olasılığı bence... Muhtemelen bir uzlaşmanın mümkün olmadığını göreceğiz ve durum inanılmaz kritik aşamada.

1-Öncelikle olay bir barış anlaşması değil ateşkes müzakeresidir. Putin söz konusu anlaşmayı barış yönünde adım olarak nitelendirdi.
2-Rusya Ukrayna'dan bir parça değil Avrupa'ya sınır olan topraklar dahil tüm Ukrayna'nın Rusya yanlısı yönetimlere devrini istiyor. Orduyu dağıtmak da planın parçası, bu haliyle Mondros Mütarekesinden farksız bir anlaşma.
3-Ruslar ve belki ABD bu anlaşmayı kabul edilmesin diye ortay attılar, zaten kabul edilebilir değil. Ortada el konulabilecek petrol veya gaz gibi paraya çevrilebilir kaynaklar yok, AB ve ABD tarafında bugüne kadar yapılan tüm harcamalar zarar mı kabul edilecek? Avrupa'daki milyonlarca mülteci Ukraynalının masrafları ve geleceği ne olacak?
4-Nato üyesi olamayan ordusuz, en verimli ve stratejik toprakları ile bu topraklar üzerindeki yatırımlarını kaybeden bir Ukrayna'nın AB üyeliği imkansız. Birliği her yönden riske eder ve kabul edilemez. Bu haliyle Kiev yönetimi de doğal olarak Rusların kontrolüne girer.
5-Kiev batı yanlısı kalabilirse, Rus ordusu stratejik mevzileri ele geçirip bir dahaki sefer NATO sınırlarına kadar, engelle karşılaşmadan hareket mi edecek?
6-ABD'li şovmen 45 dk.lık bir TV gösterisi peşinde, sonrasında ülkesinin bir silah sanayi olduğu gerçeği ağır basacak ve savaş yanlısı karakterine bürünecek.
7-Avrupa durumu tam olarak kavramış tek taraf. Nükleer bir çatışmaya evrilme olasılığını fark ettiler ve halklarına devlet ve Genel kurmay düzeyinde çağırıda bulunuyorlar.
8-ABD'nin son tavrı da konvansiyonel yöntemlerle sonuç alamayan Rusya'nın nükleer güç kullanımından korktuklarını gösteriyor. Şöyle bir ifade ekleme gereği duymuşlar '' Rusya'nın savaşı devam ettirebilecek sanayi altyapısı mevcut gözüküyor''. Ne yani; 12.000 yeni tank, 24.000 hafif zırhlı araç, 35.000 top, 1500 adet çoklu roket atar, 1200 hava savunma bataryası, 430 jet savaş uçağı, 350 helikopter, 80bin drone ve İha, 4.000 cruise roketi, 70bin taşıyıcı kamyon-araç ile bunları kullanacak 1 milyon asker mi yapacak Rusya sadece aylar içinde? Bu durumda Rusya savaşı 5 yıl daha uzatmaya mı kararlı? Siz olsanız hangi silahınızı kullanırdınız?

4. ve 5. madde bizi daha büyük bir tehlikeye atıyor. Ukrayna ABD'nin teklifini koşulsuz kabul ederse, ordusu dağıtılırsa ve Rusya buna rağmen nihai hedefi olan tüm ülkenin kontrolüne kalkışırsa ki zaten doğal sonuç bu dedik; direkt ABD ile karşı karşıya gelmeyecek mi? Tüm bunları herhalde benden daha iyi düşünüp öngörüyorlardır?

Almanya ve bazı avrupa ülkelerinin gıda stoklama çağırılarını duymuşsunuzdur. Eksik ve yanlış anlaşılan bu haberler avrupada bir savaş ihtimali kaynaklı değil, Rusya'nın Ukrayna'da nükler silah kullanmasının neden olabileceği panikle ilgili. ABD zaten yerle bir ettiği ve kendi adasına sıkıştırdığı Japonya'ya karşı hiç acımadan 2 tane kullanmıştı. Dünya üzerinde nükleer güç kaynaklı bir kontrol ve düzen sağlamak istiyordu.

Anlaşılan o ki; Rusya kendine tam tabi olmayan bir ukrayna fikrini kabul etmeyecek. ABD yetkilileri bu savaşta metrekareye düşen ateş gücü ve kayıpların 2. dünya savaşından fazla olduğu gerçeğini ciddiye almıyor. Esasen Vietnam savaşı bile ölçeklenme yapıldığında 2. dünya savaşından büyüktü. Rusya, sadece küçük yerleşim yerleriyle sınırlı olmak üzere yani sembolik bir nükleer güç kullanımına giderse 1945'ten beri devam eden nükleer caydırıcılığa dayalı sulh anlayışı ortadan kalkar ve artık bildiğimiz anlamda dengeler tamamen yok olur. Mevcut konvansiyonel silahlarla sonuca ulaşamayan Rusya için nükleer silah kullanımının ihtimal dahilinde olduğunu zaten kendileri dile getiriyor.

[yelpaze]

Ne güzel hayat,
Amerikalılar ve onların kuyruğuna takılan dünya "Great Gatsby" hayatı sürsün, borsada hisselerinin değerlenmesiyle artan zenginliklerini kutlasın, global finansal coşkunun tadını çıkarsın, en büyük nükleer güce sahip Ruslar da uluslararası spor-sanat etkinliklerine bile katılamasın!!! Maddi ambargo hatta tam abluka girişimleri yetmiyor, Kremlin üzerinde toplumsal baskı kurmaya çalışıyorlar. Koca Rusya tüm dünyadan izole edilsin, denizaşırı servetlerine el konulsun, hammadde ve ürün satmaları-almaları engellensin, vatandaşları dışlansın, ambargolarla çökertilmeye çalışılsın üstüne bir de elindeki tüm silahları ve 1,2 milyon gencini savaşta kaybetsin! (Kendileri rahat duruyor mu o ayrı konu, Ukrayna'ya yaptıkları kabul edilemez, Batıya diş göstermek için zayıf bir kurban seçmeleri acımasızca üstüne gitmeleri aslında ABD karşısında çaresiz bir girişimdi ama güçlü olana ne diyeceksin?)

Amerikalılar şimdi Ukrayna'yı kurban vererek bu süreci uzatabileceklerini sanıyor. 70 trilyon dolarlık borsa balonlarının 70centlik bir iğnenin ucuyla patlamasından da korkuyor olabilirler mi? 1945 yılının Ağustos ayında atılan nükleer bombalar sayesinde, ABD askeri gücünün global çapta düzenleyici olarak kabul edilmesiyle başlayan barışçıl düzenin sonunda Rusya ve ruslar tamamen izole edildi. Teknoloji devrimiyle kendini iyice oyun dışına itilmiş hissettiler ve yıllarca oyalandıkları Ukrayna meselesinin aslında bir anlam ifade etmediğini anladılar. Ukrayna meselesi nasıl çözülürse çözülsün Rusya için hasar gerçekleşti artık. Yerine kolay kolay geri koyamayacakları, bütün bir ordularını kaybettiler, harcanan cephane ve insan kaybını hesaba katmıyorum bile. Rusya için tek seçenek dünyada yeni bir dönem başlatacak o hamleyi yapmak. Başka hiç bir şey üzerlerindeki baskıyı sona erdirmeyecek. Dünyanın en büyük ülkesine 2 dünüm daha toprak vermek ne anlam ifade ediyor? Ukrayna zaten Rusya'nınkine denk büyüklükte ordu kaybetti yani dağıtılacak bir ordu zaten yok ortada. ABD boşuna uğraşıyor, bence Kremlin kararını verdi ve geri sayımı başlattı.

Avrupa da bunun farkında, vatandaşlarını devlet ve genel kurmay düzeyinde uyarıyor. Fransız Genel Kurmay Başkanının tespitleri de bence hatalı, klasik bir dünya savaşı filan olmayacak, 1970'lere dayanan bu saçma öngörüyü bıraksınlar artık. Savaş gücünü yitiren Rusya'ya Çin ordusunun destek vereceğini ve bu şekilde Çin tanklarının Paris kapılarına dayanacağını ima ediyor Org. Mandon. Bu durum Alian Delon'un oynadığı 1979 yapımı Doktor filmine de konu olmuş modası geçmiş bir hipotez.

Not: Ruslar tüm ormanlarını ve ağaçlarını katletmeye antiçmiş bir hedef bulup ondan çıkarsınlar hırslarını, böylesi daha adil olur.

[yelpaze]

Borçlarının milli gelire oranının düşük ve tehlikesiz olduğunu düşünenler, ham veriyi diğer ülkelerle karşılaştırıp yargıya varanlar yanılgı içinde.

[yelpaze]

11.396 Tank, 23.685 zırhlı savaş aracı, 34.809 Top ve obüs, 1.556 Füze sitemi
1.253 hava savunma yapısı, 430 jet savaş uçağı, 347 Helicopter, 86.476 iha ve drone
4.024 Cruise füzesi, 28 savaş gemisi, 1 denizaltı
68.813 motorlu taşıyıcı araç, 4.012 özel ekipman, 1.177.370 asker

Yukarıdaki güncel Rus tarafı kayıplarına rağmen Rus ordusu 2022 Kasım ayında elde ettiği mevzilerin pek ilerisine geçemedi. İlerlediği bazı yerlerde tam kontrolü sağlayamadı. 3 yılın bilanço özeti bu.

https://www.criticalthreats.org/anal...ecember-3-2025