Borsa Felsefesi, Borsacý Kafasý.

[yelpaze]

Ýyimserlikte doz aþýmý yaptým galiba , piyasalar benim gibi düþünmüyor anlaþýlan. Hafta sonu sosyal medyada bugün için 1987'deki Kara Pazartesi benzetmesi yapan felaket tellallarý vardý... Pazar günkü sokak protestolarý da yatýrýmcý güvenini sarsmýþ anlaþýlan.
Merak ettiðim þu; teknoloji hisseleri gibi aþýrý primli hisseler ve zaten zirvedeki borsalarda düzeltme olurken iskontolu saðlam hisseler ve bizimki gibi mütevazi performansa sahip borsalar daha saðlam durabilecek mi? Gerçi biz de kýrýlgan ekonomi ve olumsuz siyasi koþullardan muzdaribiz.

[yelpaze]

S&P500'de 4800 seviyesi benim için teknik deðil temel analize dayalý destek noktasý. Buraya, bu kadar hýzlý geleceðimizi düþünmemiþtim ama borsa böyle bir þey deðil mi? Borsalarda yukarý doðru bir dönüþ olacaksa BIST'in zamanlama olarak önden gitme ihtimali var. Bizim piyasa çok sýð olduðundan herkesin alarmda olduðu global düþüþ trendleri baþlamadan önce düþmesi ve herkes panik halindeyken ters yöne gitmesi þaþýrtýcý olmaz.

Rakam da vereyim; S&P500'ün 4800 desteðini ben kabaca 500 milyar$ gücünde hesaplýyorum, bakalým dayanacak mý?

Trump tarifeleri resmi olarak baþlatýrken elinde bir tablo tutuyordu ve diðer ülkelerin ABD'ye uyguladýðý yüksek gümrük vergi oranlarýný göstererek kendi politikasýný savunmuþtu. Madem mesele bu, karþýlýklý müzakerelerle vergileri dengelemek için açýk bir kapý býrakmýþ? ABD bu aceleci tavrýyla müttefiklerini düþmanlarýna karþý daha savunmasýz býrakýyor. Çin bunlardan en az etkilenecek ülke zira üstünlüklerini korumaya devam edecek öte yandan ABD kaç yýl içinde yeni üretim kapasitelerini kurup efektif biçimde çalýþtýrabilecek? Uzun vadeli sonuçlarý bekleyecek siyasi süresi var mý Trump'ýn. Þunu da unutmamak lazým; bu gümrük meselesi bir siyasi tiyatro da olabilir. Zaten durgunlukla daralan ekonomilerin gideceði nihai sonuç belliyken çýkýp bunu kendi þovuna dönüþtürme çabasýna biz Türkiye'den alýþýðýz.

[yelpaze]

S&P500'de 4.800 desteði þimdilik çalýþtý. Grafiðe bakan herkes bir yerlerde destek-direnç görebilir. Önemli olan bunlarýn gücünü tahmin edebilmek. 4800 seviyesi benim hesabýma göre 500 milyar$'lýk bir kuvveti temsil ediyordu. 5400 ve 5200 seviyeleri ise yaklaþýk 50 milyar$ gücünde.

Ýþin bir de zaman boyutu var. 5200 ve 5400 destekleri sadece 2024-2025 dönemine ait genç bir oluþumken 4800 desteði 2020-2025 döneminin geliþmelerini içeriyor. Global ekonomiye yansýyan ve zamana yayýlacak genel bir olumsuz trendden söz edilebilir ancak pandemi benzeri bir þok durumla karþý karþýya deðiliz. Trump'ýn saçmalýklarý ya da bizim içerde karþý karþýya kaldýðýmýz bunalýmlar arada bir ateþi indirip çýkarýyor.

Not: Trump'ýn tarife çýkýþý öyle aptalca ki; parasýný deðersiz tutarak dýþ ticarette avantaj saðlama esnekliðine sahip Çin ve bazý ülkelere karþý müttefiklerini hedef hale getiriyor.

[çýtak]

Bu baþlýk altýnda paylaþtýklarým ve zamanlamalarý yazýlanlarý sorgulayýp araþtýrabilecek, tutarlýlýðýný doðrulayabilecek, içeriðini anlayabilecek, kendini her yönden geliþtirebilen az sayýda insana hitap etmektedir. Zaten amaç da rekabet skalasýnýn en seyrek popülasyonuna dahil olabilmek deðil mi?

baþlýðýnýz hayýrlý olsun... yeni gördüm, geniþ zamanda okuyacaðým
çok faydalý þeyler yazdýðýnýzý hissediyorum
felsefesini bilmem... benim ilgilendiðim borsacý kafasý

bizim kafa hep 1 milyon

[yelpaze]

Sn. çýtak, katýlýmýnýz beni memnun eder.
Yapý gereði hepimiz çabuk sonuç almak isteriz ama yatýrým kararlarýmýz bazen kýsa deðil uzun vadeli olur. Ýþte bu tip kararlarda yatýrým felsefesi önem kazanýr. Kýsa vadeli hisse yatýrýmlarýnda karlýlýk, temettü ve fiyat/kazanca odaklanýyoruz çünkü birkaç aylýk periyotta piyasaya gelecek en önemli haberler bunlar. Kýsa vadeli beklentiler güncel olaylarla iliþkili. Uzun dönemde ortalamayý yenecek yatýrým kararlarýnda durum deðiþiyor.

21. yüzyýlda iþ dünyasýnýn tanýmýnda kökten deðiþiklikler oldu, pandemi süreci ve Z kuþaðýnýn baskýn hale gelmesi deðiþimi karþý koyulamaz hale getirdi. Bunlarý idrak etmeden geleceðin yýldýzlarýný belirleyemeyiz. Bizden daha ileride olduðu için örnek olarak Avrupa ve ABD piyasasýnda efsanevi þirketlerden Deutsche Bank, GE, FORD, Pfizer, Intel, Cisco gibi geleneksel yönetim anlayýþýndan tam kopamayan þirketlerin uzun vadeli grafikleriyle geleceði þekillendiren Apple, Amazon, Tesla gibileri karþýlaþtýrdýðýmýzda bariz bir fark görürüz. Derine indiðimizde muhasebesel verilerin bu farklarý açýklamaya yetmediði ortaya çýkar. Týpký BIST'in efsane sanayi þirketlerinin þu anda olduðu durum gibi... Ýþ dünyasýnda uzun vadede yüksek performans için, 20. yüzyýlýn miyop karlýlýk odaklý bakýþ açýsý yerine þirketleri ön plana çýkaracak daha kapsayýcý yaklaþýmlar ortaya çýkmaya baþladý. Yatýrým felsefesi buna göre oluþturulmazsa yukarýdaki bir yazýmda belirttiðim gibi uzun dönemli düþük getiri riskleriyle karþý karþýya kalýrýz.

[yelpaze]

Trump'ýn blöf kokan gümrük tarife þovunun tahvil piyasasý, dolayýsýyla genel faiz oranlarý üzerinde de olumsuz bir etkisi olacaktýr.
Çin ve Japonya'nýn en çok ABD tahvili tutan ülkeler olmasý tesadüf deðil. Bunlar ayný zamanda ABD'ye en çok ihracat yapan devler. Ýzledikleri politika gereði ABD tahvil stoklarý geçmiþte düzenli biçimde yükselerek her ikisi için de yaklaþýk 1,4Trilyon$'ý görmüþtü.(Toplamda 2,8 trilyon) Ardýndan iniþe geçerek özellikle Çin bu stoðu 800 milyarlara azalttý.

ABD'ye ihracat yapabilmek için hem kendi para birimini kontrol altýnda tutmaya hem de dolaylý yoldan aBD ekonomisini desteklemeye yarayan tahvil alým politikasý sayesinde ABD'de ithal ürün tüketimini destekleyen düþük faizli bir ortama destek olunurken bol miktarda USD cinsi varlýklarýn sayesinde Yuan'ý ve Yen'i yönlendirmek de kolay oluyordu. Normalde USD varlýklarýn bol olmasý bu ülke para birimlerinin deðerini yükseltici etki yapar ama bunlar dünyanýn en tasarrufçu toplumlarý olduðundan sorun olmuyor.

Þimdi ihracatýn darbe almasýyla Çin ve Japonya'nýn ABD tahvil iþtahý olumsuz etkilenecektir. Bunun sonucu ABD'de faizler yüksek seyretmeye devam ederek durgunluða katkýda bulunabilir.

[yelpaze]

Türkiye dýþýnda hiç böyle samimiyetsiz bir tiyatro görmemiþtim. Bence bu yalan dolan tiyatronun açýlýþ sahnesi Trump'ýn kulaðýný sýyýran mermiydi.

Yatýrým iþinde öngörülemez insani faktör konusunda eþine az rastlanýr bir örnek yaþýyoruz. Kolaylýkla anlaþýlabilecek bir konuda, kiþilik bozukluðu kaynaklý olarak, ülkelerin kendi çýkarlarýný göz göre göre ayaklar altýna alabilecek kadar ileri gidebileceði ve bunun bu kadar hýzlý ilerleyebileceði kimin aklýna gelebilirdi?

Trump yönetimi yaptýklarýnýn saçmalýðýný hep son anda fark ediyor ve karþý tarafa açýk kapý býrakmaya çalýþýyor ancak bunu kabul edilemez bir tehditkarlýk ve kabalýkla yapýyor. Tarifelerin karþýlýklý bir olgu olduðunu resmi açýklamasý sýrasýnda dile getirdi aslýnda ve þu anda karþýlýklý müzakerelerden söz ediyor. Takýndýðý kumarbaz tavýrlarýn karþýlýk bulmasý ise piyasalarý geriyor. ABD kimseye rest çekecek konumda deðil, tersine en büyük zararý görecek kadar merkezde.

1-Senin muhteþem 7'li dediðin þirketlerin global gelirleri düþerse ve hisse fiyatlarý geri çekilirse altýndan kalkabilecek misin?
2-Yarým asýrdýr üretemediðin temel malzemelerin tedariði aksadýðýnda yerine koyabilecek misin?
3-Vadesi dolan tahvillerini yenilerken kime satacaksýn?
Daha çok soru var böyle.

[yelpaze]

Görüldüðü üzere gümrük tarife tiyatrosu devam ediyor.
-Ýnsan bir sorar, biz ABD olarak ithal ettiðimiz ürünlerin karþýlýðýný nasýl ödüyoruz? Matbaamýzda bastýðýmýz parayla...
-Çin veya Türkiye nasýl ödüyor? Önce dövizi zor yollardan kazanarak.
-ABD'nin bastýðý para karþýlýðý çýkarttýðý borçlanma kaðýtlarýný kim alýyor? Mecburen onunla ticaret iliþkisi olanlar.
-Kazandýðý dövizler haricinde, global ortalama kadar büyüyebilmek için kredili mal ve hizmet almak zorunda olan ülkeler hangi para cinsinden dýþ borç alýyor? ABD dolarý...
-Bu borçlarý en çok kim saðlýyor? ABD finans kuurmlarý.
-En fazla global geliri olan þirket hangi ülkede? ABD

Þu basit sorular bile ayak takýmýnýn liderinin boþ palavralarýný anlamaya yeter.