Borsa Felsefesi, Borsacý Kafasý.

[Zdx&Lunar Soul]

Ya da petrolün iþi bitmiþtir belki de bunun çok iyi farkýnda olan Trump bitmiþ okeye dönüyordur. petrol ya da doðalgaz çýkartarak Çin ile baþa çýkamaz. Sonrasýnda acý gerçekler kabullenilince ellerinde kalan rezervlerin pek faydasý olmaz. Kim alacaksa artýk....

Çin Yapay zeka iþinde de ABD den önde. Yapay zeka iþi ileride elektrik tüketimini % 30 civarýnda artýracak buna da petrol ve doðalgaz ile yetiþmek pek mümkün deðil. TRump yakýnda bir çok konularda çark ettiði gibi bu konularda da çark edecek. Ben kendisinin bunun farkýnda olmayacak kadar kýt akýllý olduðunu da hiç sanmýyorum. Bu acý gerçekler ABD nin iþini þu an çok zorlaþtýracaðý için trump sadece ABD yi deðil tüm dünyayý þimdilik kandýrýyor. Bunun doðruluðuna da ortadoðudan çekilmeleri kanýttýr.

[yelpaze]

OTOMOBÝL SAHÝPLÝÐÝ KONUSUNDA YORUMLAR

-2023 sonu itibarý ile Türkiye'de trafiðe kayýtlý araç sayýsý 26,6 milyon adet; otomobil, motosiklet, kamyon, traktör, Otobüs, minibüs, özel.
-Bunun 15,3 milyonu otomobil. 5,5 milyon dizel, 5,1 milyon LPG, 4,4 milyon benzinli 300bin EV ve Hibrit
-Trafiðe kayýtlý tüm araçlarýn 2023'de toplam kat ettiði mesafe 348.115.000.000 km.
-Araç baþýna ortalama 13.687 km./yýl gibi düþük bir rakam çýkýyor. Ticari amaçlý araçlar ve kiralýk filolarý verimli kullanýlýyor kabul edelim.
-Kiþisel kullaným amaçlý araçlarýn yýllýk ortalama kullanýldýðý mesafe 20.000 km. dir diye tahmin ediyorum. Benim kullanýmým 10.000 km.
- Kabaca 3,5 milyon benzinli araç, 3,5 milyon LPG'lii 300bin EV ve Hibritler ile dizellerin 2,7milyonu kiþisel amaçlý veya farklý nedenlerle düþük kullanýmlý desek 10 milyon otomobil yýlda 20bin km.'den az kullanýlan guruba girer.
-Bir arabanýn hiç kullanýlmasa dahi sabit giderleri; vergi, sigorta, kasko, muayene, periyodik bakým vs. ortalama 36.000 TL/yýl. Arabaya baðlanan sermayenin yýllýk fýrsat kazancý %60'tan her 1 milyonTL için 600 bin lira, bundan arabanýn %30'lluk olasý deðer artýþýný düþersek 300bin TL. Toplamda 336bin TL/yýllýk bir gider oluþur ki amortismaný, trafik cezalarýný, otopark giderlerini, parça ve lastik deðiþimlerini hesaba katmýyoruz bile!

SORULAR

1-Bir milyonTL deðerinde bir araba sahibi olmayan bir ailenin yýllýk ulaþým harcama bütçesi min. 336binTL dersek doðru olur mu?
2-Yatýrým mantýðýyla alýnan milyonlarca araç aslýnda milli sermayenin atýl kalmasý olarak deðerlendirilmeli mi?
3-Ýkinci el arabalarýn deðer kaybetmesi ülke için katlanýlabilecek bir durum mu?
4-Petrol fiyatý aþýrý yükselirse bu dengeler nasýl etkilenir? Sonuçta 10 milyon civarý araç düþük bir kullaným için bekletilirken giderleri arttýkça artacak ve iþletme maliyeti artýk ince hesap yapmaya gerek kalmadan bile hissedilecek.
5- Hesapta olmayan bir petrol þoku yaþanýrsa kullanýlamayacak hale gelecek, tahminen 10 milyon otomobil, traktör, minibüsün toplam sermaye deðeri ne? (Petrol fiyatlarýnýn yavaþ yavaþ týrmanmasý durumunda bu risk bertaraf olacaktýr.)

Kendi kendime yaptýðým bir fikir yürütmedir. Herhangi bir tavsiye yada kesin çýkarým söz konusu deðil sadece basit verilerle basit bir mantýk yürütüyorum ve hatalý olma ihtimalim çok yüksek. 5milyon atýl motorlu taþýt demek ortalama 25bin$ araç bedeliyle 125 milyar$'a denk gelir.

[Zdx&Lunar Soul]

https://www.borsaningundemi.com/habe...yor-mu-1853847

https://www.borsaningundemi.com/habe...ediyor-1853842

[yelpaze]

Sn. Lunarsoul
Petrol ve dolarýn tahtýnýn sarsýlmasý ve hatta gelecekte gözden düþmeleri mümkün. Öte yandan dijital paralar ve ödeme sistemlerinde de ABD öncü þu anda. Esasen mülkiyete, vatandaþlýða, kimliðe dair herþey dijitalleþiyor ve bu durum merkezi devlet otoritelerinin iþine geliyor. Belki gelecekte USD ve diðer kaðýt paralar ortadan kalkacak ama Visa ve Master Card gibi kartlý ödeme sistemlerinden Paypal gibi dijital para aktarým mekanizmalarýna ve son olarak Crypto paralar ile bunlarýn ardýndaki block chain teknolojisine kadar olan geliþim sürecinde ABD hala öncü rol oynuyor. Dijitalleþen dünyadan en fazla faydalanan borsalar da ABD borsalarý, dýþ yatýrýmlarýn çoðunu çekiyorlar.

Petrolü para gibi görmeyin, bu bir endüstri ve 10 milyonlarca çalýþaný var hatta ekonomisi petrole dayalý ülkeleri düþünecek olursanýz milyara yakýn insanýn hayatýný ilgilendiren bir mevzuda kolay hüküm vermeyin. Þu an içinde yaþadýðýnýz dünyanýn dengeleri 250 yýl önce petrol üzerine kurulmuþken bir þeylerin kendi kendine ve yumuþak biçimde deðiþeceðine inanmak doðru deðil. Petrol bir fay hattýysa bundaki her kýrýlmayý þiddetli depremlerle hissedeceðiz. Savaþlarýn, krizlerin ve iþgallerin ana sebebi olmaya devam edecek. Bir gün tahtýný kaybedecekse de bu çok gürültülü biçimde olacak. Petrolün akaryakýt olarak kullanýmý konusu ise insan saðlýk bariyeriyle ilgili aslýnda. 2020 Covid olayý ve en yaygýn kanser türünün akciðer kanseri olmasý insanlýða, hava kirliliði konusunda sýnýra geldiðini gösterdi. Elektrikli araba devrimi bu bakýmdan anlamlýdýr ve zamanla daha da büyüyecek. Hatta bir petrol þoku tüm petrole dayalý ulaþým araçlarýnda devrimi zorunlu bile kýlabilir öte yandan petrolün petrokimya endüstrisi vasýtasýyla yeni uygulama alanlarý veya mevcutlarýn geliþtirilmesi de gündemde olacak. Kim bilir belki temiz su sýkýntýsý ve fiyatlarý yüzünden tek kullanýmlýk sentetik kýyafetler giymeye baþlayacaðýz.

[yelpaze]

Borsacýlar arasýnda geniþ bir kesim 19 Mart öncesi koþullara ve dengelere döneceðimiz bir senaryoya odaklanmýþ. Böylece ellerindeki hisselere daha yüksek fiyat verecek birilerini bulabileceklerini düþünüyorlar. Hala faiz indirimi filan deniyor, 25 yýldýr birisi de çýkýp kaynak konusunu gündeme getirmiyor. Hadi eskiden borç kolay bulunuyordu kaynak borçtu, þimdi ne? Ayrýca faiz zamanýn bir fonksiyonuyken bizim siyasilerin zaman konusunda elleri ne kadar rahat?

Ben o tarihten önce de uygulanan ekonomi programýnýn baþarýlý olamayacaðýný iddia ediyordum þimdi de.
Mevcut koþullarda, bizim durumumuzdaki bir ülkede enflasyon öncelik olamaz. Programýn en önemli ayaðý eksik, dýþ kaynak...
Mevcut global koþullarda dýþ kaynak konusunun önemi katlanarak artmýþ ve siz bunu bulamýyorken iç kaynaklarý nasýl ucuza kullanacaksýnýz? Üstelik ülkenin mevcut nakit varlýklarýna mutlaka dýþ döviz ilave etmeniz lazým yani dýþ kaynak bulamasanýz da ihracat ve turizm gelirleriyle artý yaratmanýz lazým zira enerji ithalatý, kaçan sermaye ve faiz ödemeleri yoluyla dýþarý devamlý para pompalýyorsunuz.

Bana göre eskiye dönüþ en düþük olasýlýklý senaryo. Faiz indirimleri baþlar, piyasa morali biraz düzelir, enflasyon zaten el yordamýyla halledilir. Peki siyasetin bunlar için gereken zamana tahammüllü var mý? Ýnsani hata olasýlýklarý dikkate alýnýyor mu? TL'de aþýrý hareketliliðe dayalý senaryolara daha sýcak bakýyorum.
Þunu kabul etmeliyiz ki; We're not in Kansas anymore.

[yelpaze]

Dünya Borsalarý genelde zirvelerine yakýnken bizimki dahil birkaç tane pek iyi durumda deðiller.
Arjantin'de yerel paranýn deðer kaybý tüm önlemlere raðmen devam ediyor. Borsalarý Politik durum güvenilir ve istikrarlý deðil.
Thailand borsasý da negatif ayrýþanlardan. Ekonomik bir problemi yok ama orada da siyasi tansiyon yüksek ve bazý geçmiþ olumsuzluklarýn tekrarýndan korkuluyor
Danimarka ise Grönland'ý kaybetme mevzusunun baskýsýný hala atlatamadý. Detaylarý bilemiyorum ama bir þekilde Copenhagen borsasý kötü performans sergiliyor.

[yelpaze]

TL faizlerinin yüksek olmasýný döviz kurlarýyla iliþkilendirmeyen tek bir uzman yorumuna rastladýnýz mý? Faiz yüksek, bu da döviz kurlarýný baskýlýyor muþ? Global faiz oranlarýna göre bizim ülkede faiz oranlarý hep yüksek hatta mukayeseli faiz oranlarý son 20 yýldýr Ecevit döneminden daha düþük olmadý? ABD gösterge tahvili %6 seviyesindeyken bizde %36 olan faiz yýllar sonra onlarda %0,5 ve bizde %5 olduðunda düþük faizden söz edebilir misiniz? Siz bunu iddia edebilirsiniz elbette ama döviz kurlarýný ikna edemezsiniz. Nitekim öyle de oldu; Sözde faizlerin düþük olduðu dönemler dahil kurlar hep yükseldi.2018'de 4,1 lira olan USD/TL 2025'de 41 lirayý test ettiyse yüksek faiz kurlarýn katili diyemeyiz. Bizde kurlarýn stabil kaldýðý bir dönem oldu ama bu faizler deðil varlýk satýþlarýyla saðlandý. Kamu ve özel sektörde 100 milyar$'larý aþan el deðiþtirmelere þahit olduk.

Uzmanlarýmýz nerede hata yapýyor?

Ülkenin kaynak sýkýntýsýný bir türlü anlayamýyorlar. Türkiye'de yerleþiklerin döviz mevduatlarý da TL mevduatlarla eþit önemde kaynaktýr. Faizi yüksek tutmanýz bu gerçeði deðiþtirmez sadece zamanlama farklýlýðý yaratýr. Eninde sonunda döviz mevduatlarýnýn getirilerini de TL'ye yaklaþtýracak þekilde fiyat düzeltmesi kaçýnýlmazdýr. Aksi halde ayný önem derecesindeki iki kaynaðýnýzdan birinin kümülatif deðeri düþük kalmýþ olur. Bu durum öncelikle bir sermaye yetersizliði sorununu karþýnýza çýkarýr. Yükümlülüklerinize nazaran önemli bir varlýk kaleminizin deðeri düþük kalmýþtýr. Ýlave olarak dýþsal etkiler de görünmeye baþlanýr, örneðin dövize spekülatif bir talep artýþý görürsünüz ve siyasi bunalýmlar sürecin tuzu, biberi olur. Kaynak sýkýntýsý olan ülkede faizler kurlarý baskýlayamaz zira döviz mevduatlarý da bir kaynaktýr ve bunu borç olarak almaya en hevesli merci bizzat devlet hazinesidir, ne de olsa en büyük giderler onun elinden çýkmaktadýr ve ironik biçimde, kaynak ihtiyacý yeterince yükseldiðinde kurlarýn artmasý onun kýsa vadeli dengeleri saðlamasýna yardýmcý bile olabilir.

Ülkemizde ekonomi uzmaný bol. Böyle zor koþullar altýnda herkesin ekonomi ve hukuk gibi alanlarda fazladan bilgi sahibi olmasý normal.
Akademisyenlerimiz de bol ve iyiler ama hiçbiri birisi iktisat ve tarih altyapýsý saðlam olan, mühendislik formasyonuna sahip borsacýlarla yarýþamazlar.

[yelpaze]

Spekülatif güçlerin borsayý kýsa vadede yükseltebileceði tezini ay baþýnda dile getirmiþtim ve borsa da bir canlanma belirtisi vermiþti ancak bu süreç siyasi tercihlerle sonlanmýþ gibi gözüküyor. Herkesçe malum olan, orta ve uzun vadede olumsuzluða iþaret eden ekonomik, siyasi, finansal ve jeopolitik faktörlerin psikolojik baskýsý kýsa vadeli beklentileri de bozacak kadar güçlü olabilir.

Ülkenin çözümsüz gözüken dýþ kaynak problemi ve bunun neden olduðu olumsuzluklarýn zamansal bir yakýnsamayý imkansýz kýlmasý hisse senetleri gibi sahiplik temelli varlýklarýn fiyatýný baskýlýyor doðal olarak. Dýþ kaynak sorununun ekonomik ve finansla sonuçlarý olan, baþta pahalýlýk ve krediye eriþim problemlerine iliþkin þikayetler nedeniyle, siyasi otoritenin önceliðini ekonomiden kendi siyasi çýkarlarýna kaydýrdýðýný görüyoruz. Ekonomi alanýnda çözüm üretemediklerinden, kýsaca dýþ kaynak bulamadýklarýndan agresifleþen tavýrlara þahit oluyoruz ve piyasa gerginleþiyor.

Geleceðe iliþkin en muhtemel senaryolarýn temelinde kaynak problemine iliþkin sonuçlar yer alýyor bence. Acil durumlarda baþvurulan son merci de olabilir TL'nin deðerinde artan bir dalgalanma da. Piyasanýn büyük oyuncularý keskin sermaye kayýplarýndan kaçýnmak istiyorsa bunlarý simüle etmek durumunda. Borsanýn siyasetten gelecek bir iyi haber beklemediði, hareketlerinden anlaþýlabiliyor.