Hürmüz Boðazý'nda ateþkes sonrasý gemi trafiði artarken petrol taþýma maliyetleri keskin düþtü
Ýran ile Ýsrail arasýnda geçen hafta saðlanan ateþkesin ardýndan Hürmüz Boðazý'nda ticari gemi trafiðinde haftalýk bazda artýþ görülürken, ham petrol ve petrol ürünü taþýma maliyetleri keskin þekilde geriledi.
Küresel ticaret için stratejik bir konumda bulunan Hürmüz Boðazý, Ýsrail'in Ýran'a saldýrýlarýyla baþlayan 12 günlük çatýþma sürecinde dikkatlerin çevrildiði nokta haline gelmiþti. Ýran'ýn Hürmüz Boðazýný kapatabileceði ve bu nedenle Boðaz'dan geçen petrol ve sývýlaþtýrýlmýþ doðal gaz (LNG) ticaretinin sekteye uðrayabileceðine yönelik endiþeler, fiyatlar ve taþýma maliyetlerinde sert yükseliþleri beraberinde getirmiþti.
Ýki ülke arasýnda 12 gün süren çatýþma döneminde Hürmüz Boðazý'ndaki ticari gemi trafiðinde büyük çaplý bir düþüþ gözlenmedi ancak 24 Haziran'da ilan edilen ateþkes sonrasýnda, Boðaz'dan geçiþlere yönelik endiþeler hafifledi.
Ýngiltere Deniz Ticaret Örgütü (UKMTO), 23-29 Haziran haftasýný kapsayan Orta Doðu deðerlendirmesinde, bölgedeki tehdit seviyesini "önemli" olarak nitelendirdi ancak Hürmüz Boðazý'ndaki ticari gemi trafiðinin normale döndüðünü ve denizcilik açýsýndan herhangi bir tehdit bulunmadýðýný duyurdu. Kurum, ateþkes anlaþmasýnýn güçlendirilmesinin Basra Körfezi'ndeki denizcilik kaynaklý gerginliði azaltacaðýný bildirdi.
AA muhabirinin UKMTO verilerinden derlediði bilgilere göre, 23-29 Haziran haftasýnda Hürmüz Boðazý'ndan 885 gemi geçiþ yaptý. Bu rakam, Ýran ve Ýsrail arasýnda çatýþmalarýn devam ettiði 16-22 Haziran haftasýndaki geçiþlere göre yüzde 4 daha yüksek gerçekleþti.
Öte yandan, Ýsrail'in Ýran'a saldýrýlarý öncesini kapsayan 8-15 Haziran haftasýnda Hürmüz Boðazýný 900'ün üzerinde ticari gemi kullanmýþtý.
Gerçek zamanlý takip platformu MarineTraffic'ten edinilen bilgiler de Ýsrail ve Ýran arasýndaki çatýþma sürecinde Hürmüz Boðazý'nda ticari gemi trafiðinin iki yönlü olarak devam ettiðini ve ateþkes sonrasýnda geçiþlerin ýlýmlý artýþ gösterdiðini teyit etti.
Buna göre, Ýsrail'in Ýran'a saldýrýlarýndan önceki gün olan 12 Haziran'da Hürmüz Boðazý'ndan günlük 88 ve 13 Haziran'da 103 gemi geçerken, bu sayý 17 Haziran'da 85 ile 12 günlük çatýþma dönemindeki en düþük seviyeye indi.
Ýran ve Ýsrail arasýndaki ateþkesin ilan edildiði 24 Haziran'da Hürmüz Boðazýný kullanan ticari gemi sayýsý günlük 110'a yükseldi.
- Petrol taþýma maliyetleri geriledi
Çatýþma sýrasýnda Hürmüz Boðazý'nýn kapatýlabileceðine yönelik endiþeler ve tanker operatörlerinin buradan geçiþlere temkinli yaklaþmasý nedeniyle Boðaz'dan ham petrol ve petrol ürünü taþýmanýn maliyeti keskin þekilde artýþ göstermiþti. Özellikle Hürmüz Boðaz'ýndan geçen petrol ve petrol ürünlerinin büyük bir kýsmýnýn Asya ülkelerine ulaþtýrýlmasý nedeniyle, Orta Doðu-Çin ve Orta Doðu-Japonya hattýnda taþýma maliyetleri yükselmiþti.
AA muhabirinin Londra Menkul Kýymetler Borsasý'ndan (LSEG) edindiði "LSEG Shipping Insights" verilerine göre, Orta Doðu'dan Çin'e giden çok büyük ham petrol tankerleri (VLCC) için referans navlunlar, 12 Haziran'daki 44,92 Worldscale puandan ateþkes ilaný öncesi 24 Haziran'da 90 Worldscale puanýn üzerine çýktý. Worldscale puanlarý, her büyük rota için yýlbaþýnda belirlenen sabit bir temel ücretin yüzde ifadesi olarak kullanýlýyor.
Referans navlun ateþkesin devreye girdiði 25 Haziran itibarýyla düþüþe geçerek, 30 Haziran itibarýyla 50 WorldScale puana geriledi. Böylece, Orta Doðu'dan Çin'e ham petrol taþýma maliyeti ateþkes öncesine göre yüzde 44,5 geriledi.
Orta Doðu'dan Japonya'ya TC1 rotasýnda rafine petrol ürünü taþýyan LR2 tipi orta boy tankerler için referans navlunlar, 12 Haziran'da 116,84 Worldscale puan iken, ateþkes ilaný öncesi 24 Haziran'da 230 Worldscale puana yaklaþtý.
Ateþkesin devrede olduðu 25 Haziran itibarýyla maliyetlerin gerilemeye baþlamasýyla, Orta Doðu-Japonya rotasýnda petrol ürünleri taþýmaya iliþkin referans navlun 30 Haziran'da 140 Worldscale puan seviyesine indi ve ateþkes öncesine göre yüzde 39 düþüþ gösterdi.
Hürmüz Boðazý'nda taþýma maliyetleri hala çatýþma öncesi seviyenin üzerinde bulunmasýna raðmen, analistler piyasanýn risk odaklý yapýdan arz-talep dinamikleriyle þekillenen yapýya geçiþ yaptýðýný ve navlun fiyatlarýnda düþüþ potansiyeli olduðunu ifade ediyor.
Kaynak : Anadolu Ajansý
"Hayalleriniz için sessiz bir þekilde savaþýn. Çünkü onlarý gerçekleþtirirken yaratmýþ olduðu etki insanlarýn tahammül edemediði bir þeydir."
Yer Ýmleri