Yurtdýþý Hisse Senedi Borsalarý

[deva-i dert]

Reuters'te bugün yayýnlanan ABD aþý politikalarýyla ilgili bir geliþmeye iliþkin bir haberin Türkçe çevirisini paylaþýyorum:

ABD Saðlýk Bakaný Robert F. Kennedy Jr. döneminde hayata geçirilen kapsamlý politika deðiþiklikleri, yatýrýmcýlar ve þirket yöneticilerine göre, aþý karþýtý söylemlerin somut aþýlama takvimleri ve tavsiyelerine dönüþmesi nedeniyle aþý üreticileri üzerinde caydýrýcý bir etki oluþturuyor.

Baþkan Donald Trump'ýn yeni yönetimi son bir yýl içinde aþý tavsiyelerini köklü biçimde deðiþtirdi. ABD, geçen ay çocuklarýn grip, hepatit A ve diðer hastalýklara karþý aþýlanmasýný öngören uzun süredir geçerli olan genel rehberliðini sona erdirdi.

Reuters'a konuþan 15 yatýrýmcý ve analiste göre bu benzeri görülmemiþ deðiþiklikler, aþý kullanýmýnýn azalmasýna, bazý biyoteknoloji þirketlerinin yatýrým cazibesinin zayýflamasýna ve önümüzdeki yýllarda þirket gelirlerini düþürüp maliyetleri artýracak bir baský oluþturmasýna yol açtý.

ING'de küresel ilaç ve saðlýk sektörü lideri Stephen Farrelly, "Mevcut yönetim altýnda aþýlar bir büyüme alaný olmayacak," diyerek 2028'e kadar sektör üzerinde potansiyel bir yük oluþacaðýný belirtti.

KENNEDY DÖNEMÝNDE AÞI POLÝTÝKASI

Bilimsel kanýtlara aykýrý biçimde aþýlarýn güvenliði ve etkinliði konusunda uzun süredir þüphe uyandýran bir aþý karþýtý aktivist olan Kennedy, Trump yönetimi altýnda Saðlýk ve Ýnsan Hizmetleri Bakanlýðý'ný devralmasýndan bu yana hýzlý adýmlar attý.

Baðýmsýz uzman danýþmanlardan oluþan bir kurulu görevden alarak, yerine kendi aþý karþýtý görüþlerini paylaþan üyeler atadý. Hamile kadýnlar ve çocuklar için genel COVID-19 aþý tavsiyelerini de kaldýrdý.

Ayrýca, aþýlarýn otizme yol açtýðý yönündeki uzun zaman önce çürütülmüþ bir iddiaya iliþkin araþtýrmalarý yeniden gündeme getirdi ve geniþ bir dýþ uzman grubunu sürece dahil etme geleneði olmadan, azaltýlmýþ yeni çocukluk çaðý aþý takvimlerini benimsedi.

Yatýrýmcýlar ve analistler baþlangýçta Kennedy'nin atanmasýný temel bir tehditten ziyade geçici bir "manþet riski" olarak görmüþtü.

O dönemde Trump yönetiminin gümrük tarifeleri ve ilaç fiyatlarýna yönelik baskýlarý piyasadaki duyarlýlýðý etkiliyor, aþý konularý ikinci planda kalýyordu.

Sanofi'nin Finans Direktörü François-Xavier Roger geçen yýl aþýlar etrafýnda "biraz olumsuz bir hava" olduðunu belirtmiþti.

Ancak riskler teorik olmaktan çýkýnca tablo deðiþti. Yatýrýmcýlar artýk Kennedy'nin politikalarýnýn geri çevrilmesinin zor olacaðýndan endiþe ediyor. Bu endiþe, önlenebilir hastalýklar ve ölümlerin artacaðýný söyleyen halk saðlýðý uzmanlarýnýn uyarýlarýyla örtüþüyor.

Kennedy ise bu deðiþikliklerin güvenliði artýrmayý ve ABD aþý politikasýný diðer benzer ülkelerle uyumlu hale getirmeyi amaçladýðýný savunuyor.

Saðlýk ve Ýnsan Hizmetleri Bakanlýðý (HHS) sözcüsü yaptýðý açýklamada, aþý tavsiyelerinin "kurumsal çýkarlar" deðil, mevcut en iyi "altýn standart bilimsel kanýtlar ve halk saðlýðý deðerlendirmeleri" temelinde belirlendiðini söyledi.

Özellikle haberde belirtilen alanlarda aþý üzerinde çalýþan ve gelirlerinin önemli bir kýsmý bu aþýlardan gelen þirketlerin hisse fiyatlarýnýn en azýndan Trump dönemi boyunca baský altýnda kalmasýna neden olabilir. Bu geliþmeler eþiðinde ABD pazarý daralacak olan farma þirketlerinin arge yoðunluðunu baþka alanlara kaydýrmasý gerekecek gibi görünüyor.

Bu durumda ilaç þirketlerini iþ modeli ve ürün karmasýna göre ayrýþtýrarak analiz etmek gerekecek gibi görünüyor:

Þu sorulara net cevap aramak gerekecek:

- Gelirin % kaçý aþýdan geliyor?

- Bu aþýlar kamu rehber ve tavsiyelerine baðýmlý mý?

- Satýþlar ABD'ye mi yoksa küresel pazara mý dayanýyor?


ABD kamu tavsiyelerine baðlý aþý gelirleri yüksek risk içerebilecekken küresel pazara yoðunlaþan ve özel reçete bazlý ürünler daha düþük riskler içerecektir.

Mevcut ABD Aþý politikasýna göre Ürün Tipine göre politik risk sýnýflandýrmasý yapacak olursak:

Çocukluk çaðý aþýlarý Çok yüksek
COVID / grip aþýlarý Yüksek
Onkoloji (kanser) Çok düþük
Nadir hastalýk ilaçlarý Çok düþük
Diyabet / obezite Çok düþük
CNS (Alzheimer, MS vb.) Orta
Jenerik ilaçlar Orta


Bu politikadan görece az etkilenecek ya da hiç etkilenmeyecek þirketler ise:

1. Onkoloji ve Nadir Hastalýk Odaklý Devler

Bu þirketler en güvenli segmentte.

Örnekler:

- Roche: Onkoloji ve biyoteknoloji
- Bristol Myers Squibb: Onkoloji, immünoloji
- Merck : Keytruda aðýrlýklý (Merck tarafýndan geliþtirlen ve kanser tedavisinde kullanýlan immünoterapi ilacýnýn ticari adý) (aþýdan baðýmsýz)

AstraZeneca: Onkoloji & solunum (aþý riski sýnýrlý)
Novartis: Nadir hastalýklar, gen terapisi
Yukardaki þirketlerde aþýlar toplam gelirde ya yok ya da küçük bir paya sahip.

2. Diyabet, Obezite ve Metabolik Hastalýk Liderleri

Bu alanlar politik olarak (en azýndan þimdilik) dokunulmaz sayýlýr.

Örnekler:

- Novo Nordisk
- Eli Lilly

Obezite ve diyabet konusunda talep devlet politikasýndan ziyade demografiden gelir.

3. Nadir Hastalýk / Yetim Ýlaç Þirketleri

Hasta sayýsý az, alternatif yok, kamu destek ve teþvikleri birçok ülkede mevcut

Örnekler:

- Vertex
- BioMarin
- Alexion (AstraZeneca bünyesinde)

Bu durumdan en fazla negatif etkilenme potansiyeli taþýyanlar ise:

- Moderna: COVID sonrasý aþýya aþýrý baðýmlý kaldý
- BioNTech: mRNA dönüþüm süreci zaman alýyor
- GSK: Aþý segmenti büyük
- Sanofi: Aþýlar önemli ve aðýrlýklý gelir kalemi

Bu þirketler için an itibariyle politik rüzgâr ters taraftan esiyor.


Analizlerim yukarda verilen habere dayalý kiþisel ve subjektiftir. Bilgi eksikliði ve yanýlma payý olabileceðinden bir yatýrým tavsiyesi içermez. Ýlaç þirketlerinden herhangi birine yatýrým yapmak isteyenler þirket bazlý detaylý temel ve teknik analiz yapmalýdýr.

[deva-i dert]

Gerek S&P 500'de gerekse Nasdaq Composite'te son zamanlardaki fiyat hareketleri birebir aynýsý olmasa da geçen senenin ayný dönemiyle yapýsal benzerlikler arz ediyor.

Momentum azalmaya, çýkýþ trendi eðimi azalarak yataylaþmaya yakýn bir görüntü arz etmeye, ve sert dalgalý bir yapý üretmeye baþlamýþ durumda. Ciddi bir geri çekilme ve düzeltme riskini barýndýrýyor. Ýstisnalarý olsa da ABD borsalarý için özellikle Þubat aylarý mevsimsellik etkisiyle de birleþince dalgalý, yönsüz ve düzeltmeye açýk bir karaktere sahiptir. Þubat ayý için ortalama getirisi düþük hatta bir çok sene için negatif getiri ayýdýr diyebiliriz. Bu yýlýn bir istisna olmasý durumunu yaþayarak göreceðiz. Ancak mevcut yatýrýmlarda ya da yapýlmasý planlananlarda risk yönetiminin iyi yapýlmasý taraftarýyým.

[deva-i dert]

S&P 500 ve Nasdaq Composite, her ikisi de günü 50 günlük HO'nun üstünde ancak 20 günlük HO'nun altýnda sýrasýyla % 0,55 ve %0,91 kazançla kapattýlar.

[emregunes]

Japon merkez bankasý TSI sabah 6 da faizi 100 puan arttýracak. Bu globalde baský yapacak bir durum... Tarihlerinin en yüksek faizindeler..
Ýlaveten AB de ABD ki varliklarinin satýþýný deðerlendiriyor.
Trump bol para ile süreci þimdilik yürütüyor ama ABD tarafý çok dayanmaz.
................

Berna Gülpýnar:

Kuzey Avrupa'nýn büyük fonlarý, ABD varlýklarýndaki pozisyonlarýný gözden geçiriyor.

Bu hafta 2 emeklilik fonu (Danimarkalý Akademiker ve Ýsveçli Alecta) ABD tahvillerini satacaðýný açýkladý.

AB'nin ABD ile ticaret anlaþmasýný askýya almasý da cabasý.

[deva-i dert]

Japon merkez bankasý TSI sabah 6 da faizi 100 puan arttýracak. Bu globalde baský yapacak bir durum... Tarihlerinin en yüksek faizindeler..
Ýlaveten AB de ABD ki varliklarinin satýþýný deðerlendiriyor.
Trump bol para ile süreci þimdilik yürütüyor ama ABD tarafý çok dayanmaz.
................

Berna Gülpýnar:

Kuzey Avrupa'nýn büyük fonlarý, ABD varlýklarýndaki pozisyonlarýný gözden geçiriyor.

Bu hafta 2 emeklilik fonu (Danimarkalý Akademiker ve Ýsveçli Alecta) ABD tahvillerini satacaðýný açýkladý.

AB'nin ABD ile ticaret anlaþmasýný askýya almasý da cabasý.

Ben geçen faiz artýrýmýndan sonra piyasalarda ciddi bir dalgalanma bekliyordum, pek oralý olmadýlar. Ancak bu seferki artýþ sonrasý Japon tahvillerini, Nikkei 225'i ve USDJPY'yi iyi izlemekte ve tetikte olmakta fayda var.

[emregunes]

Ben geçen faiz artýrýmýndan sonra piyasalarda ciddi bir dalgalanma bekliyordum, pek oralý olmadýlar. Ancak bu seferki artýþ sonrasý Japon tahvillerini, Nikkei 225'i ve USDJPY'yi iyi izlemekte ve tetikte olmakta fayda var.

Çöküþü geciktiren en önemli durum küresel olarak aþiri para basýmý var. Bu Çin de de , ABD de de var ..

Hem kýymetli madenler hem de borsalarýn eþzamanlý yukselmemesi lazimdi...Ýþin doðasýna ters...

Japonlarýn tahvil,hisse, kripto vs gibi enstrümanlarda satýþa geçmesi lazým...

Ama süreç sadece ertelenmiþ oluyor. Su her zaman yolunu bulur..

[emregunes]

Japonya Merkez Bankasý, Þubat ayýndaki seçim öncesinde faizleri deðiþtirmedi
Japonya Merkez Bankasý (BOJ), gelecek ay yapýlacak seçimler öncesinde ve maliye politikasý, enflasyon ile jeopolitik gerilimlere iliþkin endiþelerin piyasalarý dalgalý tutmaya devam ettiði bir dönemde faiz oranlarýný deðiþtirmeme kararý aldý.

Cuma günü sona eren iki günlük politika toplantýsýnýn sonucu, piyasa beklentileriyle uyumlu oldu. Merkez bankasý, politika faizini %0,5’ten %0,75’e yükseltmesinin üzerinden yalnýzca bir ay geçmiþ olmasýna raðmen faizlerde deðiþikliðe gitmedi.

BOJ Baþkaný Kazuo Ueda’nýn, bugün ilerleyen saatlerde bir basýn toplantýsý düzenlemesi bekleniyor.

BOJ ayrýca Cuma günü ekonomi ve enflasyona iliþkin görünümünü içeren üç aylýk güncelleme raporunu yayýmladý.

Rapora göre, oynak taze gýda fiyatlarý hariç tutulduðunda tüketici fiyatlarýnýn Mart 2026’da sona erecek mali yýlda %2,7 artmasý bekleniyor. Bunu izleyen mali yýlda bu oranýn %1,9 olacaðý, Mart 2028’de sona erecek 2027 mali yýlýnda ise %2 seviyesinde gerçekleþeceði öngörülüyor

[deva-i dert]

Japonya Merkez Bankasý, Þubat ayýndaki seçim öncesinde faizleri deðiþtirmedi
Japonya Merkez Bankasý (BOJ), gelecek ay yapýlacak seçimler öncesinde ve maliye politikasý, enflasyon ile jeopolitik gerilimlere iliþkin endiþelerin piyasalarý dalgalý tutmaya devam ettiði bir dönemde faiz oranlarýný deðiþtirmeme kararý aldý.

Cuma günü sona eren iki günlük politika toplantýsýnýn sonucu, piyasa beklentileriyle uyumlu oldu. Merkez bankasý, politika faizini %0,5’ten %0,75’e yükseltmesinin üzerinden yalnýzca bir ay geçmiþ olmasýna raðmen faizlerde deðiþikliðe gitmedi.

BOJ Baþkaný Kazuo Ueda’nýn, bugün ilerleyen saatlerde bir basýn toplantýsý düzenlemesi bekleniyor.

BOJ ayrýca Cuma günü ekonomi ve enflasyona iliþkin görünümünü içeren üç aylýk güncelleme raporunu yayýmladý.

Rapora göre, oynak taze gýda fiyatlarý hariç tutulduðunda tüketici fiyatlarýnýn Mart 2026’da sona erecek mali yýlda %2,7 artmasý bekleniyor. Bunu izleyen mali yýlda bu oranýn %1,9 olacaðý, Mart 2028’de sona erecek 2027 mali yýlýnda ise %2 seviyesinde gerçekleþeceði öngörülüyor

Paylaþým için teþekkürler.

Bu karar sonrasý Nikkei 225 sakin görünüyor, USDJPY tarafýnda Japon Yen'inde bugünlük kýsmi deðer kaybý var USD'ye karþý. Asya piyasalarý Trump'ýn dünkü 'Ýran'a doðru yaklaþan bir filomuz var.' açýklamasý karþýsýnda karýþýk görünse de ciddi bir negatif hareketlilik yok. Bu karar þimdilik olasý bir riski ötelemiþ durumda. Ancak bu konu daha sonra tekrar tekrar önümüze gelecek malasef.