BİST ile Hisse Ayrışmaları Neden?
BİST'in gördüğü zirve ile şu anki 103.300 civarı seviyeye bakınca kayıp endeks olarak % 15'ler civarında. Endeksin kaybına bakınca çok makul bir düşüş yaşamışız sanılabilir. Ama hisse bazında bakınca, bu kayıplar % 40-%50 ve bazı hisselerde bu oranların da üzerinde. Peki bu neden? Endeks hesaplanmasında halka açıklık oranına göre çok daha yüksek sermaye tutarını temsil eden şirketlerin etkisi çok daha büyüktür. Bankalar, Tüpraş, Thyao, Kardemirler, Mıgros, Tcell, Ttkom, otomotivler bu hisselerin içinde yer alır. Yabancı fonlar bu hisselerin bazılarında % 80 hatta % 90 takas payına sahiplerdir.

İşte özellikle büyük yabancı fonların bu denli hisse taşımaları nedeniyle, bu tip ortamlarda ellerindeki fonlar paniklerde aşırı değer kaybetmesinler diye hisseleri tutarlar. Aynı şekilde çoğunluğu zaten yabancıda olduğu için, satabilecek yatırımcı sayısı azdır. Ama günün birinde ülkeden ümidi kesecek olurlarsa, işte o zaman da bu hisselerdeki düşüşler çok daha aşırı olur. Yabancı takasına bakınca, yabancının yaşananlardan aşırı bir korku içinde olmadığını görüyorum. Aslında bu da bana ilginç gelmiyor değil. En yüksek endeks seviyelerindeki yabancı takası % 66 civarında iken, şu an % 64,33 seviyesinde.

Yabancının elinde daha az olan hisselerde ise, yaşananlardan panikleyen, kullandığı kredi teminatlarını düşüşlerde tamamlamak için ek para koyamadığından satış yapmak zorunda kalan kredili yatırımcılar yüzünden kayıplar çok hızlı ve yüksek oranlı olur. Bu durum hisselerin kötü ya da durumlarının bozulduğu için değil, yatırımcı psikolojilerinin yansıması nedeniyledir.

Maalesef artık TCMB'nın faiz artışı dahi seçimlere kadar kalıcı bir düzelme yaptırmaz. Geçici bir iyimserlik ile sınırlı kalır. Çünkü artık herkes seçim sonuçlarını ve seçimlerden sonra gelecek kişilerin özellikle TCMB gibi kurumların özerkliği konusundaki kararlarını görmek isteyecektir.

Hiç beklemediğim boyutta bir kur artışı ve BİST kaybı yaşadık. Yöneticilerin hiç bir şekilde bu denli pasif kalacağını düşünemedim.

Yine de şirketler çok ciddi değer kayıpları yaşadıkları için zaman zaman yeni öngörülerime devam ediyorum. Elbet bu günleri aşacağız. Sonrasında göreceksiniz çok ciddi zarar telafileri göreceğiz. Ama yaşanan kur ve faiz artışı nedeniyle ekonomik yapısı tamamen bozulmuş şirketler de olacaktır. Onlara yakalanmadığımız takdirde, mecburen göstereceğimiz sabır sonrasında bu sıkıntılı günler de bitecektir. Keşke öngörebilsek ve işler çok kötüye gidiyor borsadan uzaklaşın diyebilseydim. Bunu yapamadım.

Yaşananlar nedeniyle kredi derecelendirme kurumlarının da kafaları iyice karışmış durumda. Türkiye'nin nasıl oluyor da bu kadar kayıtsız kaldığına şaşırıyor ama böyle sürmesi halinde yeni not indirimi uyarıları yapıyorlar. Nitekim yeni not indirimleri de gelecektir ama zaten bulunduğumuz seviyeler nedeniyle artık bunun ne önemi olur bilemiyorum.

Hisse taşıyanların borsayı seçim sonuna kadar unutmaları gerekiyor. Yeni borsaya girecek yatırımcılar için ise ciddi fırsatlar oluşmuş durumda. Ama onların da geride olası daha kötü günler halinde kullanırım diye nakit bırakarak borsa yatırımı yapmaları doğru olacaktır.

En kısa sürede bu sürecin tamamlanıp, işlerin yoluna girmesini diliyorum.


Saygılarımla
Aydın Eroğlu
Stratejist
Finans Yazarı
www.borsaanalizci.com
Twitter: @_Stratejist_

PaylaşTwitterFacebookWhatsAppEmailPinterestLinkedI n