PHP Code:
Küçük bir çocuğun kalabalıkta korktuğunda hemen annesinin veya babasının eline sarılması gibi. O an çocuk için anne-baba, onu eğiten, koruyan ve noksanlığını gideren bir "rab" (eğitici/koruyucu) figürüdür. İnsan acizdir ve noksandır. Korktuğunda veya çaresiz kaldığında, kendisi gibi noksan olana değil, noksansız bir "koruyucuya" (Rab) sığınmak ister. (Bkz, Nas 1-3)

Bugün karnının doyması, bir şeyler öğrenmen, vücudundaki hücrelerin senin iraden dışında yenilenmesi aslında Allah'ın "Rab" sıfatının yansımasıdır. Sen uyurken bile senin "rabliğini" (yönetimini ve terbiyeni) üstlenen biri var. 

Diyelim ki çok zengin veya yetkili bir patron var. Ofisindeki herkes ona "efendi" (rab/yönetici) gibi davranıyor. Birisi çıkıp "Senin üstünde de bir kural var, adalet var" dediğinde, o patronun "Kimmiş o adalet? Burada benim sözüm geçer!" demesi, kendi noksan otoritesini mutlak sanmasıdır. (Bkz, Şuara 23) "Âlemlerin Rabbi nedir?" sorusu, aslında insanın kendi egosunun sınırlarını aşan bir gerçeklikle karşılaştığında verdiği savunma refleksidir. Hamd ise bu soruya karşı; "O, benim rabbimdir" diyerek boyun eğmektir.

Alem, Allah’ın yarattığı her şeydir. Bir akvaryum düşün. İçinde balıklar, bitkiler, suyun dengesi, ışık ve yemleme var. O akvaryum kendi içinde bir "âlem"dir. Eğer sen dikkatsiz bir bakıcıysan, suyun ısısını unuttuğunda o âlem çöker. Ama yaratılan, bildiğimiz ve bilmediğimiz tüm âlemler, Allah tarafından yönetilir. 

Bir sanatçının çok güzel bir resim yaptığını düşün. Resim çok güzeldir ama ressam o resme muhtaç değildir; resim yok olsa da ressamın yeteneği ve varlığı eksilmez. Alemler olmasa da Allah noksansızdır; âlemler O'na muhtaçtır, O âlemlere değil. (Bkz, Ankebut 6) 

Bir şehirde sadece zenginler için değil, engelliler, yaşlılar, sokak hayvanları ve çocuklar için de yollar ve imkanlar yapılmışsa o şehir "insani açıdan noksansız" olmaya yaklaşır. İslam'ın hakikat mesajı da sadece Araplara veya sadece insanlara değil, tüm "âlemlere" bir rahmet olarak gelmiştir. (Bkz, Enbiya 107)

Bir okulda (öğrenciler âlemi) her sene bir "dönem birincisi" seçilir. O birinci, diğer öğrencilere "nasıl çalışılır, nasıl başarılı olunur" konusunda canlı bir örnek olur. Peygamberler de insanlık âlemi içinde noksansız ahlaka en yakın duran rehberlerdir. İnsanlar içinde bazı peygamberler seçilir ki noksan olan bizler, noksansız olana giden yolda onlara bakıp yönümüzü bulalım. (Bkz, Ali İmran 33)

Evrene, dünyaya, göğe, yere, kendine, en küçük hücreye baktığını düşün. (Bkz, Mülk 3, Nuh 15, Nebe 12) 

Evindeki mutfak düzenini düşün. Kaşıkların yeri ayrıdır, tabakların ayrı. Her birinin bir görevi vardır. Eğer her şey birbirine karışsaydı o mutfakta iş yapamazdın. (Bkz, Fussilet 12, Bakara 29) Bir şeyi sadece var etmek değil, her parçasına ayrı bir "görev" yüklemek ve onu estetikle süslemek, Allah’ın, yönetimin noksansızlığını gösterir.

İyi bir ayakkabı giydiğinde ayakların rahat eder. O ayakkabı konuşmasa bile, senin ayağını rahat ettirmesiyle aslında onu yapan ustanın maharetini gösterir. (Bkz, İsrâ 44) Her şeyin noksansız olan Allah’ı övmesi, varoluşun doğal bir sonucudur.
Bir evin reisi olduğunu düşün. Her şeye gücün yetiyor ama sen bu gücünü evdekileri ezmek için değil, onları korumak ve şefkat göstermek için kullanıyorsun. (Bkz, En'âm 12, Mü'minûn 86) Noksansız bir güç, sadece "hükmetmekle" kalmaz; bu gücü "merhamet" ile dengeler.

"âlemleri" düşünmek, seni doğrudan noksansız olan "Rab"be ve O'na edilen "Hamd"e götürür. Çünkü ilişkilendirmede, â€œhamd†olmuşu, olanı ve olacağı içine alır. Alem, insanın kendi içinden başlayıp yaratılmış her şeye işaret eder. Rab, ise Allah’ın alemlerde istediğini yapan sıfatı olur.