Tekstil ve hazýrgiyimde, ihracatta sipariþ hýzýna yetecek atölye bulunamýyor, kârlýlýklar düþük, para harcayan turist az ve kiralamada KDV indirimi bekleniyor
Türkiye'nin ihracat, yarattýðý istihdam ve markalaþma potansiyeli açýsýndan can damarý sektörlerinden tekstil ve hazýrgiyimde kritik bir süreçten geçiliyor. Sektör temsilcileri ciddi bir büyüme potansiyelini görüyor, ancak sorunlarýn aþýlmasý için gerekli hamleler de aciliyet taþýyor. Olumlu geliþmelerden biri, ihracatýn artýþ trendine girmesi...
Ancak ihracatçýlar, yeterli atölye bulamýyor ve talebe zamanýnda karþýlýk vermede sýkýntý yaþýyor. Sýkýntýda, büyük yerli markalarýn üretimlerini Uzakdoðu'dan Türkiye'ye kaydýrmasýnýn payý büyük. Ayrýca, iç talepte hareketlenme baþlamakla birlikte kârlýlýklardaki kan kaybýnýn sürdüðü de vurgulanýyor.
Burada da Rusya ile uçak krizi öncesindeki parlak günlerde, döviz kuru ile belirlenen yüksek kiralarýn etkisi büyük. Perakende tarafýnda þimdilerde bu kiralama sistemine dair düzenlemeler yapýlýrken kira üzerindeki KDV yükünün yüzde 18'den 8'e indirilmesi talebi masaya getiriliyor.
Tüm bunlarýn ötesinde sektörün en büyük handikapý turist sayýsýndaki düþüþ. Ortadoðu'dan gelen turistler perakendeciyi memnun etmiyor, çünkü bu grup çok lüks markalardan alýþveriþi tercih ediyor, bir Avrupalý turist kadar sektörün kýlcal damarlarýný besleyecek hareketlilik yaratamýyor. Kirasýný yýl baþýndan beri ödeyemeyenler olduðu da söyleniyor, satýþlarda yüzde 30 artýþ yakalandýðý da... Bazý üreticiler "KGF sýcak taþa damlayan bir su gibi yok oldu gitti" derken, bazý sektör yetkilileri de piyasaya yeni bir fon beklentisi olduðunu, hatta bu beklentinin bir atalet yarattýðýný vurguluyor. Global Türk markalarý yaratma potansiyeline sahip olan sektör, þimdilerde hem sorun hem de fýrsatlarýn içiçe olduðu kritik bir dönemin içinden geçiyor.
Ýç piyasada yeni bir KGF beklentisi var
Ýstanbul Tekstil ve Hammaddeleri Ýhracatçýlarý Birliði (ÝTHÝB) Baþkaný Ýsmail Gülle iç piyasada bir toparlanma baþladýðýný, ihracatta da hareketliliði gözlemlediklerini söylüyor. Ancak Gülle'ye göre üreticilerin cesarete ihtiyacý var. Bu yolda yeni bir Kredi Garanti Fonu desteði önemli. Gülle sektörün fotoðrafýný þöyle çekiyor:
"Ýkinci bir desteðe ihtiyaç var. Herkeste bir beklenti var. Sanayici için de küçük esnaf için de finansman desteði çok önemli. Bu anlamda yýlýn ikinci yarýsýna dair beklentinin yüksek olduðunu söyleyebilirim. 15 Temmuz süreci sonrasýnda bir talep ertelemesi, arkasýndan durgunluk getirmiþti. Kurdaki geri gidiþ de ihracatta kayýp yaratmýþtý. Þimdi buralarda toparlanma var ancak piyasada da bir çekingenlik söz konusu. Burada cesaretlendirici bir desteðe ihtiyaç var."
Atölyeler yetmiyor, ihracat talebinini karþýlayamýyoruz
Ýstanbul Sanayi Odasý (ÝSO) Baþkan Yardýmcýsý Ýrfan Özhamaratlý, en önemli sýkýntýyý "üretim yapmakta, fason atölye bulmakta zorlanmanýyoruz" sözleri ile ortaya koyuyor. Geçmiþ dönemde sýkýntýlar nedeniyle birçok atölye kapandý, Özhamaratlý'nýn deyiþiyle ölüyü dirilmek de mümkün olmuyor. Var olan atölyeler de üretimini yurt dýþýndan içeriye kaydýran büyük hazýr giyim markalarý tarafýndan tam kapasite ile kullannýlýr durumda.
Böyle olunca tekstilciler ihracattan gelen sipariþleri istenen zamanda ürettirme konusunda büyük sýkýntý yaþýyor. Peki ya bunca teþvik, cazibe bölgeleri? Talep de varsa neden yeni atölyeler kurulamýyor? Özhamaratlý burada eleman bulma sorununu vurguluyor.
Özhamaratlý, "Hizmetler sektöründe çalýþmayý, bir AVM'de güvenlikçi olmayý üretim yapmaya tercih ediyorlar artýk" diyor. Hele ki teþvikli bölgelerde eleman bulmak çok daha zor. "Londra'da bile bugün hazýrgiyim tesisi kuruluyor. Biz çevreyi kirleten, atýðý olan bir sanayi deðiliz ki neden büyükþehirlerin dýþýna itiliyoruz anlamakta zorlanýyorum" diyen Özhamaratlý, "yüksek teknolojili ürünlere giderken eldeki tekstil ve hazýrgiyimden olmamak gerektiðini" anlatýyor.
Ýhracatçýnýn önümüzdeki iki ayý tamamen dolu
Türkiye Giyim Sanayicileri Derneði (TGSD) Baþkaný Þeref Fayat da Özhamartlý ile ayný vurguyu yapýyor: "Ýç talepte toparlanma var. Ýhracatçý iç talebin de etkisiyle boþ atölye bulamaz hale geldi. Bu nedenle ihracatt ayaðýnda potansiyelin altýnda gidiyoruz." Ýhracatta tekstil sektörünün performansý hala ekside, ancak TGSD Baþkaný bu eksinin kapanacaðý bir süreçte gittiðimizi anlatýyor.
Fayat'ýn verdiði bilgiye göre ihracatçýnýn önümüzdeki 2 aya dair tüm sipariþleri dolu, yýlýn tamamýnýn bu performansla geçmesi bekleniyor. Fayat, "Bu yýlý 2016'nýn üzerinde kapatacaðýz. KGF'lerin geri dönüþünde sektörümüz adýna herhangi bir sýkýntý öngörmüyorum" diyor. Kýsa vadede bir sýkýntý öngörmediðini, uygun bir finansman desteðinin her zaman kullanýlacaðýný ancak geçtiðimiz dönemdeki gibi acil bir ihtiyacýn söz konusu olmadýðýný ekliyor.
Ortadoðu'dan gelen turist bir Avrupalý gibi harcamýyor
Kiðýlý Yönetim Kurulu Baþkaný Abdullah Kiðýlý da iç talepte toparlanmayý gözlemleyenlerden. Kiðýlý "Artýk moda 30 günde yenileniyor, o nedenle mallarýn hýzla maðazaya konmasý kritik önemde. Uzakdoðu'da ürettirip navlun ödemektense yakýn pazarlardan kýsa vadeli tedarik tercih ediliyor. Bu durum Türkiye'deki üreticileri ggözde yaptý. Ýhracatýmýzda da önemli bir artýþ var" diyor. Kiðýlý perakende ayaðýnda ise en önemli handikapýn turist sayýsýndaki düþüþ olduðunu vurguluyor. "Turistin artmasý þart. Alýþveriþ yapan turisti ülkemize getirebilmeliyiz"- diyen Kiðýlý, bu noktada sektörün sýkýntý yaþadýðýný anlatýyor.
BMD Baþkaný Sinan Öncel de rakamlarýn turistin daha az harcadýðýný gösterdiðini vurguluyor. Öncel, "Sadece lüks segmentte harcayan, diðer segmentlerde harcama yapmayan bir turist profili söz konusu" yorumu yapýyor. Orjin Deri Yönetim Kurulu Baþkaný Lemi Tolunay da da Ortadoðu'dan gelen turistin ABD'li ve Avrupalý turist gibi harcamadýðýný anlatýyor. Tolunay, "3-4 günlüðüne geliyorlar, Anadolu'da kültürel turlar yapmýyorlar, harcamýyorlar. Perakendede sektörün canlanmasýný saðlayacak profilde deðil Ortadoðu'dan gelen turistler. Bizim acilen Avrupalý ve Amerikan turistleri geri çekebilmemiz gerek" diyor.
Kiþisel görüþlerim dýþýnda alýntý alýnan yazýlarým benim görüþlerimi yansýtmaz. Forumdaki Hiç bir yazým yatýrým önerisi deðildir.
Alýntý yaparak yanýtla
Originally Posted by Fast
)
Yer Ýmleri