bursada türkçe hutbe
bursa ulemasının kararı üzerine iki haftadan beri hutbeler türkçe okunuyor.
istihbaratımıza nazaran bursa uleması hutbenin türkçe olarak okunmasına karar vererek iki haftadan beri hutbeyi türkçe olarak okutmuştur.
ilk hutbe bursa mebusu şeyh servet efendi tarafından irad edilmiştir.
24 ekim 1922
Cefaks Hocam, o zamanki okuma yazma oranının Arapça ve Farsça için düşüklüğünü göz önünde bulundurursak hutbelerin Arapça olarak verildiğini bilmiyordum, en azından halkın anlayacağı şekilde okunuyordur diye düşünüyordum. Halk, Arapça'yı okuyup doğru düzgün yazamazken hutbenin bile Türkçe okunmamasını garipsedim.
Peki hutbelerin halk tarafından anlaşılıp anlaşılmadığıyla ilgili bir bilgi var mı? Şu an mesela Camii'ye giden cemaata ezanı Türkçe'ye çevirebilir misiniz diye sorsam, çoğu çeviremeyecektir bence. Bu durumla o zamanki durum benzer olabilir.
hutbeler malesef arapça okunuyordu.
halk anlamıyordu.
1911-den itibaren zaman zaman türkçe okuyanlar olduysada,
1932-den sonra tamamen türkçe oldu.
insanlar osmanlı diyince belki bazıları şöyle anlıyor.
osmanlı insanı dindar ve bilgili.
kısa ve özet yazayım:
istisnaları hariç zır cahil.
yaklaşık 1970 yılına kadar insanlarımız dini konularda bayağı bayağı cahildi.
70-lerden sonra bazı önemli eserlerin basılmasıyla biraz bilgilendiler.
benim şahsi kanaatimi soracak olursanız:
bu işlerin azda olsa içinde olan biri olarak şunu derim,
malesef ama malesef bugünde cehalet eskisinden pek farkı yok,
lafa geldimi gerkes alleme,
işin gerçeği başka.
bu konuda yazacak çok şey varda,
ne yazsak nafile.
kimse bildiğinden bir zerre vaz geçmez.
Yer İmleri