Türkiye Ekonomisi, Faiz, USD,BIST, Büyüme ve Makro Ekonomik Deðerlendirmeler

[gundwane]

TR de bir ekonomik kriz yadsýnamaz..
Ama bunun en büyük nedenlerinden birisi de siyasi ve jeopolitik durumumuzdur..
TR yýllardýr bir seçim yap denilmekte ve ayak diretmektedir..
Bunun neticesi olarak da baðýmlýsý olduðumuz yabancý sermaye yeteri kadar gelmemektedir..

Klasik kriz bakýþ açýsýndan bakmak doðru sonuçlar vermeyebilir..

Selka hep "vatandaþ dövizde iþte dövizi yükseltmezler vatandaþ para mý kazanacak" bakýþ açýsýndasýn..

Banka lara döviz çekme yasaðý konduðu anda 1 dolarý olan ile 1 milyon dolarý olan ayný pozisyona düþeceðinden bu önerme doðru olmayabilir..

[vivatrader]

Yýl 2007 o zamanlar cnbc-e vardý özellikle yabancý ekonomistler kriz olacak diye bas bas baðýrýyordu. Ve 2008 yýlý olduðunda neredeyse herkesin dillendirdiði kriz geldi. Þaþkýnlýk içindeydim ben de sn. selka gibi "Herkes kriz bekliyorsa kriz olmaz" diye düþünmüþtüm. Yani sanýlanýn aksine özellikle büyük çaptaki trendler kitlesel halde olabiliyor.

Öyle "Hadi þunlara bir oyun oynayalým da terse yatýralým" diye umacý aramaya gerek olmayabilir. Bu tarz oyunlar genelde hisse senedi piyasalarýnda daha çok oluyor.

Dolar konusundaki en büyük yanýlgý piyasada sabit sayýda olan hisse senediyle karýþtýrýlmasý. Yani sabit sayýda olan hisse senedinde küçük yatýrýmcý çok fazla olduðunda o sýð hissenin spekülatörü silkeleyerek küçük yatýrýmcýnýn elindeki hisseyi almadan büyük hareketler yapmaz ama Dolarda bu söz konusu bile deðil. Çünkü sabit sayýda deðil.

Misal 2000 li yýllarda Güney Amerika'daki Ekvador ülkesinde halk kriz boyunca sürekli dolarize oldu ve her dolar aldýðýnda dolarýn deðeri daha da yükseldi. Ekvador'un para birimi olan Sukre halk aldýkça deðer yitirdi. Öyle ki artýk ülkede dolarizasyon %100 e yakýn seviyeye gelince Ekvador hükümeti Sukreyi tedavülden kaldýrýp ülkenin resmi para birimini dolar olarak kabul etmek zorunda kaldý.

Yani lütfen hisse senedi ile dolarý birbirine karýþtýrmayýn. Evet genelde panik anlarýnda özellikle küçük yatýrýmcýlarýn büyük kýsmý yüksek fiyatlardan dolar alýp düþük fiyatlardan satabilir ama bu tamamen psikolojiktir birilerinin küçük yatýrýmcýyý dolarda oyuna getirdiði için deðildir. Zaten döviz mevduat hesaplarýna uzun vadeli olarak bakýldýðýnda dolar fiyatýnýn dth oranýyla doðru orantýda yükseldiði görülmektedir. Yani birilerinin küçük yatýrýmcýyý terse yatýrdýðý konusu uzun vadede dolar için pek söz konusu deðil.

[selka]

Deðerli Arkadaþlar tüm yazýlarý dikkatle okudum, kendimce nasiplendim...

Yukarýdaki yazýmýn bir yerinde "Kriz kopmaz diyebilecek kadar bu piyasalarda tecrübesiz deðilim." demiþtim. Yani; kriz kopabilir, elbette beni yanýltarak ve ky cýya para kazandýrarak.

Lakin fikirlerimiz yazalým... Kopar, kopmaz o ayrý...

Arjantini inceledim.. Türkiye'yi de..

Makro açýdan, Deðerlendirelim.

Arjantin'in nüfusu 40 milyon Dýþ Borcu 145+57(IMF)= 202 Nüfus % 40 oran ile 50-54 yaþ aralýðýnda, ihracaat yýllýk 50 milyar USD
Türkiye'in nüfusu 82 milyon Dýþ Borcu 388 milyar USD, Nüfus % 40 oran ile 30-35 yaþ aralýðýnda, ihracaat yýllýk 220 milyar USD

Türkiye sadece Mayýs ayý içinde 18,6 milyar USD ihracaat yaptý... Arjantin ise yýllýkta, toplamda 50 milyar USD...

Arjantin de 5 yýl sonra 50-54 yaþ aralýðý emekliye ayrýlacak, borcu çevirmeye çalýþacak, kalan çalýþan nüfus yeni emeklilerine bakmak zorunda.. Ciddi bir vergi gelirlerinin erimesi... Yaþlanan nüfus vergi vermeyecek, saðlýk giderleri artacak, azalan çalýþan nüfusa daha aðýr yük binecek... Kýsaca Arjantin de emekli nüfus, çalýþan nüfus oranýnda denge çok sert olarak EMEKLÝ lehine kýrýlmak üzere...

Bende bu ülkeye borç verirken 2 kere düþünürdüm...

Türkiye eskisi gibi genç nüfus deðil.. Yaþ ortalamamýz 32 dir.. Orta yaþ.. EYT lilere emeklilik verilmedi.. En az 10 yýl daha çalýþacaklar... Ve En azýndan Arjantin gibi 50 bandýnda deðiliz.. Sözlerimi yanlýþ anlamayýn ama Türkiye'de daha en az 20 yýl köle gibi çalýþacak, eþþek yükü ile vergi verecek yýðýnlar var...

Arjantinde bu olay 5 yýl sonra YOK.. IMF bu 57 milyar USD ý verirken herhalde bu nüfus demogojik yapsýný incelemiþtir....

ARG de Kiþi baþýna düþen borç 202/40=5050 USD....
TR de Kiþi baþýna düþen borç 388/82=4730 USD benzer gibi.... Ama bizim daha 25 yýl daha çalýþacak 32 yaþ ortalamamýz var...

TR çok dinamik.. 20 milyon konut, 22 milyar litre akaryakýt tüketimi var...

TR nin kýsa vadeli borcu 120 milyar USD civarýnda.. Durmuþ bir ekonomide cari açýk çok azalýr yada verilmez.. Ýhracaat rakamlarý ile mükemmel.. Mayýs ayý 18,6 milyar USD geldi.. Ortalama ihracatýmýz 120 milyar USD ý geçer...

Ekonomimiz durmasýna raðmen Cari açýðýmýz 20 milyar USD oldu diyelim.. Krizin kopmasý için bu açýk olan 20 milyar USD ý çeviremememiz gerekir.. Yabancý para akýþýda SIFIR dersek.. 20 milyar USD ý nerden bulabiliriz...

Yukarýda dediðim gibi konut sayýsý 20,000,000 adet.. Ofisler, dükkanlar hariçtir.... Emlak vergilerine ortalama yýllýk 500 TL zam yapýlsa 10 milyar TL ek kaynak eder.. Bu da yaklaþýk 2 milyar USD...

Akaryakýt tüketimi 22,000,000,000 lt dir. Yakýt fiyatlarý 1 TL artýrýlsa 22 milyar TL ek gelir de oradan.. Bu da yaklaþýk 4 milyar USD eder..

Turizimden bu sene sadece 35 milyar USD net gelir hedefleyen bir Maliye var..

Artý trafik cezalarýna ekstra herkese 500 tl yazýlsa kimsenin buna itiraz edeceðini sanmam...

Kýsaca 82 milyonluk dinamik bir ülkede 20-30 milyar USD lýk bir açýðý çevirmek, borç geri ödeme dengemizi bozmadan ödemek fazla sorun deðil gibi..

Kaldý ki; gelir vergi dilimlerinde %1 lik artýþ yapýlsa kimsenin ruhu duymaz ederi ise en az 5 milyar USD ý bulur.

Arjantin in bu denli dinamik olduðunu sanmýyorum..

Ama yine de kriz kopmaz demek, kriz kopar demek kadar zordur...

Kýsaca ben hala TR de kriz yerine " Þiddetli Fakirleþmenin Kaçýnýlmazlýðý" diye yazýmý bitiriyorum...

[adanadr]

Deðerli Arkadaþlar tüm yazýlarý dikkatle okudum, kendimce nasiplendim...

Yukarýdaki yazýmýn bir yerinde "Kriz kopmaz diyebilecek kadar bu piyasalarda tecrübesiz deðilim." demiþtim. Yani; kriz kopabilir, elbette beni yanýltarak ve ky cýya para kazandýrarak.

Lakin fikirlerimiz yazalým... Kopar, kopmaz o ayrý...

Arjantini inceledim.. Türkiye'yi de..

Makro açýdan, Deðerlendirelim.

Arjantin'in nüfusu 40 milyon Dýþ Borcu 145+57(IMF)= 202 Nüfus % 40 oran ile 50-54 yaþ aralýðýnda, ihracaat yýllýk 50 milyar USD
Türkiye'in nüfusu 82 milyon Dýþ Borcu 388 milyar USD, Nüfus % 40 oran ile 30-35 yaþ aralýðýnda, ihracaat yýllýk 220 milyar USD

Türkiye sadece Mayýs ayý içinde 18,6 milyar USD ihracaat yaptý... Arjantin ise yýllýkta, toplamda 50 milyar USD...

Arjantin de 5 yýl sonra 50-54 yaþ aralýðý emekliye ayrýlacak, borcu çevirmeye çalýþacak, kalan çalýþan nüfus yeni emeklilerine bakmak zorunda.. Ciddi bir vergi gelirlerinin erimesi... Yaþlanan nüfus vergi vermeyecek, saðlýk giderleri artacak, azalan çalýþan nüfusa daha aðýr yük binecek... Kýsaca Arjantin de emekli nüfus, çalýþan nüfus oranýnda denge çok sert olarak EMEKLÝ lehine kýrýlmak üzere...

Bende bu ülkeye borç verirken 2 kere düþünürdüm...

Türkiye eskisi gibi genç nüfus deðil.. Yaþ ortalamamýz 32 dir.. Orta yaþ.. EYT lilere emeklilik verilmedi.. En az 10 yýl daha çalýþacaklar... Ve En azýndan Arjantin gibi 50 bandýnda deðiliz.. Sözlerimi yanlýþ anlamayýn ama Türkiye'de daha en az 20 yýl köle gibi çalýþacak, eþþek yükü ile vergi verecek yýðýnlar var...

Arjantinde bu olay 5 yýl sonra YOK.. IMF bu 57 milyar USD ý verirken herhalde bu nüfus demogojik yapsýný incelemiþtir....

ARG de Kiþi baþýna düþen borç 202/40=5050 USD....
TR de Kiþi baþýna düþen borç 388/82=4730 USD benzer gibi.... Ama bizim daha 25 yýl daha çalýþacak 32 yaþ ortalamamýz var...

TR çok dinamik.. 20 milyon konut, 22 milyar litre akaryakýt tüketimi var...

TR nin kýsa vadeli borcu 120 milyar USD civarýnda.. Durmuþ bir ekonomide cari açýk çok azalýr yada verilmez.. Ýhracaat rakamlarý ile mükemmel.. Mayýs ayý 18,6 milyar USD geldi.. Ortalama ihracatýmýz 120 milyar USD ý geçer...

Ekonomimiz durmasýna raðmen Cari açýðýmýz 20 milyar USD oldu diyelim.. Krizin kopmasý için bu açýk olan 20 milyar USD ý çeviremememiz gerekir.. Yabancý para akýþýda SIFIR dersek.. 20 milyar USD ý nerden bulabiliriz...

Yukarýda dediðim gibi konut sayýsý 20,000,000 adet.. Ofisler, dükkanlar hariçtir.... Emlak vergilerine ortalama yýllýk 500 TL zam yapýlsa 10 milyar TL ek kaynak eder.. Bu da yaklaþýk 2 milyar USD...

Akaryakýt tüketimi 22,000,000,000 lt dir. Yakýt fiyatlarý 1 TL artýrýlsa 22 milyar TL ek gelir de oradan.. Bu da yaklaþýk 4 milyar USD eder..

Turizimden bu sene sadece 35 milyar USD net gelir hedefleyen bir Maliye var..

Artý trafik cezalarýna ekstra herkese 500 tl yazýlsa kimsenin buna itiraz edeceðini sanmam...

Kýsaca 82 milyonluk dinamik bir ülkede 20-30 milyar USD lýk bir açýðý çevirmek, borç geri ödeme dengemizi bozmadan ödemek fazla sorun deðil gibi..

Kaldý ki; gelir vergi dilimlerinde %1 lik artýþ yapýlsa kimsenin ruhu duymaz ederi ise en az 5 milyar USD ý bulur.

Arjantin in bu denli dinamik olduðunu sanmýyorum..

Ama yine de kriz kopmaz demek, kriz kopar demek kadar zordur...

Kýsaca ben hala TR de kriz yerine " Þiddetli Fakirleþmenin Kaçýnýlmazlýðý" diye yazýmý bitiriyorum...

Sayýn Selka,
Sorun Türkiyenin borcunda deðil..Öderiz..En kötü zamanýmýzda ödedik (1923-1950 Osmanlý borçlarý).Sorun ekonomi-politik bakýþ açýsýnda..Parlementer sistemin artýk idarecileri denetleyememesi çok ciddi ekonomik ve politik sonuçlar doðuruyor. Baþarýsýz olduðunu düþünerek istifa eden bir bakan yýllardýr hatýrlamýyorum. Mesela geçen yýl mayýs-aðustos arasý dönem daha iyi yönetilemezmiydi. Haziran 2018 de kamu bankalarýna düþük faizle kredi verdirilerek enflasyonun düþürülmeye çalýþýldiðini hatýrlayýnýz. Daha sonra da faiz artýrmak için dolarýn patlamasý beklendi. Ekonomi yönetimi olaylarýn peþinden deðil öngörerek önceden alýnan tedbirlerle yönetilmeli. Her konuda açýklanan günübirlik paketlerle bir yere gidebileceðimizi sanmýyorum. Üstelik sorun dýþ borç çevrilebilirliði meselesinden çýkmaya baþladý. Ortada jeopolitik çok ciddi baska sorunlar da var. Bunlarýn nereye evrileceði belli deðil. Bunlara girmek istemiyorum. Beni sorunlarýn büyüklüðü deðil sorunlarýn etkin ve akýllýca yönetilememesi korkutuyor. Çocuklarýmýza zor bir gelecek býrakýyoruz. Allah sonumuzu hayýr etsin.

[selka]

Sn.Adanadr çok haklýsýnýz. Lakin ekonomiden ziyade bu tip sularda yüzmek politikaya giriyor gibi, bende iþin açýkçasý pek girmek istemedim, daha çok rakamlar ile konuþmak istedim. Hükümetin tavrý, uluslar arasý iliþkiler, baþkanlýk sistemini yabancýnýn beðenmemesi, yargý filan...

Yabancý beðenmiyor, beðenmeyince de olmuyor...

Lakin KY olarak bunlarý deðerlendirebilme þansýmýz olabilir, ama deðiþtiremeyiz... Çocuklarýmýza gelince.. Maalesef 3+1 odalý bir daire için hayatlarýnýn en az 15 yýlýný vermek zorundalar.. Artý araba...

Oysa birçok ülkede bu konular aþýlmýþ, bizde hala sorun....

Maalesef çocuklarýmýzda bizden farklý bir hayatlarý olacak mý? Ben ümitsizim....

Umarým yanýlýyoruzdur..

Ýzleyip göreceðiz....

[cumartesi71]

120 milyarlýk ihracatla 120 milyar borç ödemek iþi çözüyor mu? Bu 120 milyarlýk ihracat net kar deðil.Gelen 120 ile borç olan 120 yi ödedik diyelim sonra yeniden ihracat yapabilmek için hammadde ara mal falan almamýz gerekecek,bunun için yeniden borç bulmak gerekecek.O nedenle asýl sýkýntý borç bulma tarafýnda,bulamadýðýmýz zaman borcun sonraki taksidini ödeyecek ihracatý yapamayacaðýz.Zaten borç bataðýnda anaparayý ödeyip düze çýkmak varken daha fazla faize gömülüp girdabýn dibine doðru yol alýyoruz.Girdapa kapýldýðý zaman önce farkedilmeyecek kadar yavaþ yavaþ dönmeye baþlarsýn,girdabýn merkezine yaklaþtýkça gittikçe hýzlanýp kontrolü kaybedersin.Þimdilik girdabýn hafif akýntýsýyla gezintiye çýktýk zannediyoruz.Millet var gücüyle küreklere asýlýp girdaptan kurtulmaya çalýþsa bu umut vadedici olurdu.Ancak elbet bir Rus veya Çin teknesi gelir bizi çeker veya akýntý tersine döner diye carpe diem demeye devam ediyoruz.
Evet eski krizlerde herþey bir gecede olur biterdi ama belki bu seferkinde hükümet erken davranýp develüasyonu faizleri ayarlayamamýþ,hazýrlýksýz yakalanmýþ veya cesaret edememiþ olabilir,geç kalýnca da millet dövize yüklenip kendini garantiye aldýktan sonra iþ iþten geçmiþ olabilir.Muhtemel ki seçimde de Ýstanbul'u kaybetmeyi öngörmemiþlerdi,ekonomiyi de yeterince iyi öngörmemiþ olabilirler.Üstelik seçimlerde yýllardýr denememiþi denemelerine bakýlýrsa, ekonomide de denenmemiþleri deneyebilirler.

[CPA]

120 milyarlýk ihracatla 120 milyar borç ödemek iþi çözüyor mu? Bu 120 milyarlýk ihracat net kar deðil.Gelen 120 ile borç olan 120 yi ödedik diyelim sonra yeniden ihracat yapabilmek için hammadde ara mal falan almamýz gerekecek,bunun için yeniden borç bulmak gerekecek.O nedenle asýl sýkýntý borç bulma tarafýnda,bulamadýðýmýz zaman borcun sonraki taksidini ödeyecek ihracatý yapamayacaðýz.Zaten borç bataðýnda anaparayý ödeyip düze çýkmak varken daha fazla faize gömülüp girdabýn dibine doðru yol alýyoruz.Girdapa kapýldýðý zaman önce farkedilmeyecek kadar yavaþ yavaþ dönmeye baþlarsýn,girdabýn merkezine yaklaþtýkça gittikçe hýzlanýp kontrolü kaybedersin.Þimdilik girdabýn hafif akýntýsýyla gezintiye çýktýk zannediyoruz.Millet var gücüyle küreklere asýlýp girdaptan kurtulmaya çalýþsa bu umut vadedici olurdu.Ancak elbet bir Rus veya Çin teknesi gelir bizi çeker veya akýntý tersine döner diye carpe diem demeye devam ediyoruz.
Evet eski krizlerde herþey bir gecede olur biterdi ama belki bu seferkinde hükümet erken davranýp develüasyonu faizleri ayarlayamamýþ,hazýrlýksýz yakalanmýþ veya cesaret edememiþ olabilir,geç kalýnca da millet dövize yüklenip kendini garantiye aldýktan sonra iþ iþten geçmiþ olabilir.Muhtemel ki seçimde de Ýstanbul'u kaybetmeyi öngörmemiþlerdi,ekonomiyi de yeterince iyi öngörmemiþ olabilirler.Üstelik seçimlerde yýllardýr denememiþi denemelerine bakýlýrsa, ekonomide de denenmemiþleri deneyebilirler.

Ýþin borç bulamama kýsmý bence imkansiz veya geçici diyelim. Çok büyük savaþ gibi geliþmeler olmadikca dünyadaki para babalarý Türkiye ye hep borç vereceklerdir diye düþünüyorum. Çünkü adamlarýn tek derdi para bunlarýn milleti dini vs yok. Essek gibi çalýþan genç nüfusu olan ülkeye hep para gelecektir. Sn selka da bunu kastediyor sanýrým. Borç bulucaz essek gibi çalýþýp adamlarýn ürünlerini alýp geri iade edicez geriye kýsýrlaþmis yaþlanmýþ ve nihayetinde bitmiþ bir ülke olarak kalicaz, ne dolar artacak ne tl bitecek herþey tek bir amaç için bence. Ben su an bagimsiz bir ulke olmadýðýmýzý dusunuyorum, oyle efelenerek de olmayacaðýz ancak savaþýn dibine getiririz kendimizi, kurtuluþ savaþýnda baðýmsýz olduk dedik ne oldu 100 sene sonrasi rusya abd ne derse onu yapiyoruz. Bizim once ekonomik baðýmsýzlýðýmýzý kurabilmemiz lazim. Hersey paraya bakiyor maalesef. Savas ile is cozulse abd rusya devamli bir yere saldirirdi. Hizli yazdim cümleler hatali olabilir kusura bakmayýn.

[cumartesi71]

Ýþin borç bulamama kýsmý bence imkansiz veya geçici diyelim. Çok büyük savaþ gibi geliþmeler olmadikca dünyadaki para babalarý Türkiye ye hep borç vereceklerdir diye düþünüyorum. Çünkü adamlarýn tek derdi para bunlarýn milleti dini vs yok. Essek gibi çalýþan genç nüfusu olan ülkeye hep para gelecektir. Sn selka da bunu kastediyor sanýrým. Borç bulucaz essek gibi çalýþýp adamlarýn ürünlerini alýp geri iade edicez geriye kýsýrlaþmis yaþlanmýþ ve nihayetinde bitmiþ bir ülke olarak kalicaz, ne dolar artacak ne tl bitecek herþey tek bir amaç için bence. Ben su an bagimsiz bir ulke olmadýðýmýzý dusunuyorum, oyle efelenerek de olmayacaðýz ancak savaþýn dibine getiririz kendimizi, kurtuluþ savaþýnda baðýmsýz olduk dedik ne oldu 100 sene sonrasi rusya abd ne derse onu yapiyoruz. Bizim once ekonomik baðýmsýzlýðýmýzý kurabilmemiz lazim. Hersey paraya bakiyor maalesef. Savas ile is cozulse abd rusya devamli bir yere saldirirdi. Hizli yazdim cümleler hatali olabilir kusura bakmayýn.

Para babalarý bugün Arjantin ve Venezuellaya da para verseler 1 koyup 3 alabilirler.Arjantin Ýngiltere'ye saldýrdýktan sonra iflah olmadý.Not indirimleri vs. bizim için de bu çarkýn ayný þekilde dönmeyeceðini söylemek istiyor.Ne kadar talepte bulunacaklarýný ve bizim ne kadarýna ses çýkarmadan kabul edeceðimizi bilmiyoruz.Mutabakat olur diye inanýp yaþamak da mümkün ama bundan emin olamayýz çünkü çarkýn ayný þekil dönmediðine dair sinyaller var.