Durasyon bizde tam karþýlýðý olmayan ancak kabaca "ortalama vade" denebilecek bir finans terimidir. Dünyadaki her tahvilin, hatta daha da genellersek her nakit akýþýnýn, her projenin bir durasyonu vardýr bu yüzden. Hesaplamak için de çok basit 2 parametreyi bilmek gerekir: 1. nakit hareketleri 2. bu hareketlerin tarihleri
Durasyonu formüle etmeden önce, görsel olarak anlamlandýrmak için þunu þuraya býrakalým:
Nakit akýþlarýnýn üzerinde durduðu tarih aralýðýnýn, kaldýraç noktasý olarak 2 tarafý da dengede tuttuðu nokta, durasyondur.
En basit örnekle giderek durasyonu zihnimizde görsel olarak oluþturalým. Durasyon konusuna hep kuponsuz tahville baþlanýlýr.
Faiz ödemeyen bir tahvilin tek nakit akýþý nerdedir? Vadesinde.... Vade günü dýþýnda bir yere kaldýraç koyarsak o tahterevalli dengede kalýr mý? kalmaz. demek ki kural þu: Kuponsuz bir tahvilin durasyonu, vadesidir. 2 yýllýk ise durasyon 2 yýldýr. 5 yýl ise 5 yýldýr.
Þimdi biraz nakit akýþý, yani kupon ekleyelim. Artýk tahterevallinin sol tarafýna aðýrlýk binmeye baþladý; yani denge bozuldu. Dengelemek için kaldýracý (yani durasyonu) biraz sola çekmek lazým. Demek ki kupon gelince durasyon kýsalýr. Kuponlar ne kadar büyükse, sol taraf o kadar aðýrlaþýr, durasyon da o kadar sola kayar (ve süresi kýsalýr). Bu genel kuraldan sonra, matematiksel formül vermeden durasyonun çeþitli tahvil tiplerine göre grafiðine bakalým:
Zero coupon bond'da yani kuponsuz tahvillerde durasyon hep vadeye eþit. bu yüzden 45 derecelik bir çizgi oluþturuyor. Ancak kuponlar varsa, piyasa faiz oranýna da bakarak belirlenen (primli-iskontolu-par tahvil) tipine göre tahvilin ömrü boyunca durasyon bir eðri oluþturuyor.Bu eðrilerin anlamlarý bu noktada çok önemli deðil. Bir tahvil yatýrýmcýsý için durasyonun görsel anlamýný bilmek de yeterli.
Peki bu bilgi ne iþe yarar. þu iþe: diyelim ki tahvilin faizinin ne kadar oynayacaðýný tahmin ettiniz, durasyon kullanarak tahvil fiyatýndaki oynamayý da yaklaþýk olarak hesaplayabiliyorsunuz.
Tahvil fiyatýndaki deðiþim % = Faizdeki deðiþim % x durasyon
Basit formül bu. Detaylý ve kesin sonuç için bunun biraz daha teknik yöntemleri var ancak genel olarak çok keskin bir sonuca ihtiyacýnýz yoksa bu formül yeterli.
örneðe göre: Faizi %3 düþen, 5.5 yýl durasyona sahip bir tahvilin fiyatý da: 3 x 5.5 = %16.5 yükselir. (Tahvilin iþlem görüp görmemesinin, para biriminin, kupon faizinin kaç olduðunun... ve diðer verilerin hiçbir önemi yok. Bu genel bir formül ve her þekilde geçerli).
Daha matematiksel bir deneyim istiyorsanýz durasyon dediðimiz þeyin tam adý "Macaulay duration" ve formülü de þu:
Bu terimi google'layarak sonsuz kaynaða ulaþabilirsiniz. Yine de biraz daha teknik bir kapanýþ isteyenler için durasyon: faiz-fiyat eðrisinde, tahvilin bulunduðu noktanýn eðimidir, "tanjant"ýdýr:
Durasyondan sonraki daha ileri ünite ise "konveksite"dir. Konveksiteyi de öðrenirseniz, basit özellikli tüm tahvillerin fiyat mekaniðini bitirmiþ olursunuz. (opsiyonlu tahviller ve türevleri daha ileri bir konudur).
Originally Posted by JonDowes
Yer Ýmleri