EuroBOND mevzusu hakkinda sohbet..

[JonDowes]

http://www.eurobondnedir.com/eurobon...hesaplari.php/

[syýlmaz]

Konuyu canlandýralým.

Sn. JonDowes Ýþ Bankasý'nýn sitesinden eurobond fiyatlarýna baktýðýmda 'Bankamýz alýþ fiyatý - Bankamýz satýþ fiyatý' demekte, yani komisyon uygulamaktadýr.

Genelde alým ve satým arasýnda 15 usd fark mevcut. Nominal deðerine yakýn eurobondlarda bu %1.5 komisyon oraný demek ve inanýlmaz yüksek bir rakam.

Ýnternet þubesi haricinde þubeden alým yapýlýrsa da (mesela yüksek miktarlarda) alým-satým arasý fark yine bu kadar yüksek mi yoksa çok daha makul al-sat farký mý veriliyor? Eðer öyle ise ideal komisyon oranlarý ne olmalý sizce?

[syýlmaz]

Bu aslýnda devletin bilinçli bir tercihidir. Zira eurobond yurtdýþý yatýrýmcýyý hedeflemektedir. Yurtiçindeki döviz zaten bir þekilde sistemin içindedir. Yani kümese girmiþtir.

Bir de bu konuyu tartýþmak isterim. Sn. Rxpu haklý, devlet aynen bu þekilde düþünüyor ama mantýk olarak bence çok yanlýþ.

1) Dýþarýdan gelen para hayrýna gelmiyor, faizini alarak geri dönüyor. 1 milyar usd'lýk %5 faizle 10 yýllýk eurobond ihraç ettik diyelim. 10 yýlýn sonunda 1 milyar usd anapara + 500 milyon usd faiz= 1.5 milyar usd para yurt dýþýna gitmiþ olacak. 10 yýlýn sonunda milli servetimizden ekstra 500 milyon usd para kaybettik.

Halbuki bu eurobondlar yurt içi yatýrýmcýda olsa ödenen 500 milyon usd faizde yurt içinde kalacaktý, sermaye kaybý olmayacaktý.

2) Yurtdýþý temettü ve faiz gelirlerinde vergi yükü çok çok daha fazla. Anladýðým kadarý ile devlet sermayenin dýþarýya çýkmasýný istemiyor. Bu da bana göre çok yanlýþ.

Yurtdýþýndan 1 milyar usd lýk %5 faizli 10 yýllýk eurobond alsak, 10 senenin sonunda yurda ekstradan 500 milyon usd sermaye girmiþ olacak.

Kendimden örnekleyecek olursam, geçen sene yurtdýþý borsalarda 30k usd lýk hisse senedi almýþtým, 6-7 ayýn sonunda yaklaþýk %15 kar ile satmýþtým, ne oldu yurtdýþýndan 4.5k dolarý Türkiye'ye kazandýrmýþ oldum. Halbuki Bist'de bu parayý kazansam deðiþen birþey yok, yurtiçinde ki birinin cebinden benim cebime girmiþ olurdu. Bana göre benim teþvik edilmem gerekirken, tam tersi Bist'de yatýrým yapan birine kýyasla çok daha ciddi vergi yüküyle karþýlaþmýþ oldum.

[rxpu]

Sn. syýlmaz, þu anki likidite koþullarýnda eurobondlar yurtiçi yerleþiklerin döviz mevduatýna yönlendirilirse içeride inanýlmaz bir dolar likiditesi açýðý oluþur. TC hazinesi temerrüde dahi düþebilir.

Þöyle düþünün , bankalarda yurtiçi yerleþiklerin 165 milyar dolarý var. Bankalar ise sadece özel sektöre (finans kesimi ve devlet hariç) 220 milyar dolar civarý döviz kredisi kullandýrmýþ. Yani aslýnda yurt içi mudinin 165 milyar dolar dövizi bankalarýn elinde deðil, üstüne 40-50 milyar dolar dýþarýdan borç alýp bunu kredi olarak kullandýrmýþlar, firmalarda bu kredi ile ithalat yapmýþ.

Sonuç olarak çok ciddi bir yurt içi döviz açýðý söz konusu. Býrakýn eurobondlarý yurtiçi yatýrýmcýya yönlendirmeyi, tam tersi yurt dýþýndan eurobond ile borçlanýlarak yurt içindeki dolar likiditesi saðlanýyor. Yani basit anlatýmla döviz mevduatý olan ayþe teyze ben dolarlarýmý çekmek istiyorum dediðinde o dolarlar yerinde olmadýðý için ancak eurobonddan gelen parayý alýp ayþe teyzeye verebiliyoruz þu an.

O nedenle deðil eurobondlarý yurtiçi yatýrýmcýya yönlendirmek , belkide yurtiçi yatýrýmcýya yasaklamak dahi gündeme gelebilir. Zira hem yurtiçi yatýrýmcýnýn eurobond almasý likidite açýðýný kapatmaz, hem de kronik olarak artan dýþ borç çevrimi finanse edilemez. Devlet bu iþi þu an yüksek oranlý gelir vergisi ile frenliyor. Ama ileride yukarýdaki teknik nedenler dolayýsýyla yurtiçi yatýrýmcý için baþka yaratýcý engeller de çýkartabilir.

Sonuç: iki berber sadece birbirlerini traþ ederek geçimlerini saðlayamaz.

[syýlmaz]

Anlýyorum sizi Sn. Rxpu, bizde yeteri kadar döviz olmadýðý için bu problem mevcut. Bunun çözümü de reel sektörün daha fazla döviz kazanmasý ile olabilir ancak.

[JonDowes]

Konuyu canlandýralým.

Sn. JonDowes Ýþ Bankasý'nýn sitesinden eurobond fiyatlarýna baktýðýmda 'Bankamýz alýþ fiyatý - Bankamýz satýþ fiyatý' demekte, yani komisyon uygulamaktadýr.

Genelde alým ve satým arasýnda 15 usd fark mevcut. Nominal deðerine yakýn eurobondlarda bu %1.5 komisyon oraný demek ve inanýlmaz yüksek bir rakam.

Ýnternet þubesi haricinde þubeden alým yapýlýrsa da (mesela yüksek miktarlarda) alým-satým arasý fark yine bu kadar yüksek mi yoksa çok daha makul al-sat farký mý veriliyor? Eðer öyle ise ideal komisyon oranlarý ne olmalý sizce?

Anlattýðýnýz gelirin teknik adý komisyon deðil; alýþ-satýþ marjý. Komisyon, fiyat haricinde alýnan bir ödemedir. Burda ise ek bir ödeme yok. Marj her tür finansal üründe bulunur. Eurobondlarýn iþlem hacmi yüksek ve emisyonu yüksek olanlarýnda marjýn az olmasý gerekir. Ancak az iþlem geçen, zor bulunan eurobondlarda marj da açýlýr. Ideali þu olur diyemem ancak %1'den düþük olmasý tercih edilir.

Tutarýnýz yüksekse; internetten deðil de hazineden fiyat alarak iþlem yaparsanýz o marj da çok daha dar olur. Ancak eurobond fiyatlarý döviz veya hisse gibi "çok net" deðildir. O marjdan ziyade iþlem yapacaðýnýz yönün fiyatý daha önemlidir. örneðin piyasada çok zor bulunan bir eurobond için size 101.20-101.70 alýþ satýþ fiyatý verildi diyelim. Marj çok düþük diye cazip dersiniz? Ama araþtýrdýðýnýzda aslýnda bu eurobondun olmasý gereken fiyat belki de 100.50'dir? siz düþük marjla alýrsýnýz ama hakettiði fiyattan 1.20 yukarýdan... sonuçta bankalar eurobond iþlem marjlarýný sabit tutmak zorunda deðiller. geri satmak istediðinizde marj açýlmýþ olabilir veya banka bu sefer alým yönüne kötü fiyat gösterebiliyor da olabilir. Eurobondlar 3-5 günlük trade araçlarý deðildir. Bu nedenle marjdan önce faizlerine önem verilmelidir. Her bankada, her an, her eurobond bulunmaz, bu da ayný tahvile çok deðiþik fiyatlar çýkmasýna neden olabilir.

[JonDowes]

1) Halbuki bu eurobondlar yurt içi yatýrýmcýda olsa ödenen 500 milyon usd faizde yurt içinde kalacaktý, sermaye kaybý olmayacaktý.

2) Yurtdýþý temettü ve faiz gelirlerinde vergi yükü çok çok daha fazla. Anladýðým kadarý ile devlet sermayenin dýþarýya çýkmasýný istemiyor. Bu da bana göre çok yanlýþ. Yurtdýþýndan 1 milyar usd lýk %5 faizli 10 yýllýk eurobond alsak, 10 senenin sonunda yurda ekstradan 500 milyon usd sermaye girmiþ olacak.

Burada temel bazý yanlýþ yorumlarýnýz var:

1. TR'deki döviz miktarý bir havuzdur. Havuzun içinde A oyuncusundan B oyuncusuna dolar geçmesi, havuzun suyunun azaldýðý gerçeðini deðiþtirmez. Ülke cari açýk verdiði sürece dýþardan dolar girmek zorundadýr. Bu borçlanma ile deðil de, yatýrýmla veya direkt satýn alarak olabilir elbette. Ancak girmek zorunda... yani yerliler dth verip eurobond alýrsa hiçbir þey çözülmüþ olmaz. Ancak, yabancýlara TL verip dolar alýrlarsa o noktada akýþ deðiþebilir: yabancýlar ellerindeki TL ile ne yapacaklar? TL cinsi yatýrým yaparlarsa, cari açýðý kapatýcý þekilde borç vermiþ olurlar. Dolar satýn alýrlarsa, ülkeye yine kaynak girmemiþ olur ve döngü baþa döner. (Reel sektörün daha fazla döviz kazanmasý = cari açýðýn kapanmasý = ek döviz borçlanma ihtiyacýnýn bitmesi demektir)

2. Spekülatif gelir elde etmek için yurtiçindeki sýnýrlý kaynaðýn dýþarý gitmesinin bir mantýðý olamaz. Verdiðiniz örnekte 10 yýl boyunca dýþarda kalacak yerli tasarrufun yerine ülke %7 ile EK borç bulmak zorunda kalýr. Birey %5 gelir elde eder ama cari açýðýn fonlamasý daha pahalýya geldiðinden ülkenin tüm aktörlerinin bilançolarýný birleþtirdiðinizde; zarar etmiþ olunur. Bu da cari açýðý daha da arttýrýr. Bizim en büyük sorunumuz zaten tasarruflarýn az olmasý. Az olan bir þeyin dýþarý gitmesi hiçbir þeyi çözmez, sorunu büyütür.

[Bayrak]

Sn JonDowes Hoca bir sorum olacak 1,27$/adetten kirli fiyattan alýnan 1000 adet eurobond için 1270$ para ödeniyor. %4 altý aylýk faizi var eurobondun Buna göre yýllýk kazanýlacak 1000$ üstünden 80$ olmaktadýr. Yatýrýlan ve ana para olan 1270$ ancak yaklaþýk 3,4 senede ulaþýlabiliyor (80$*3,4 =272$ ana para+3,4 yýllýk faiz = 1000+272 =1272$).Vergi yasasýnda Yurt içi yerleþik gerçek yatýrýmcýlar için kazanýlan eurobond faizi vergi bildiriminde bulunulmalýdýr diyor.Þimdi burada 3,4 sene sonra ulaþýlacak ana paradan sonramý kazanýlan faiz vergi bildiriminde gösterilmelidir.Yoksa ana paraya ulaþmadanda zararda olsa vergi bildiriminde bulunulmalýdýr.Kýsaca yukarýdaki örneðide dikkate alarak eurobond vergilendirmesi nasýl olacak kirli fiyattan yurtiçi gerçek kiþilerde yardýmýnýzý rica ederim