Gýdadaki uçurum büyüyor
8 Aralýk 2017
Türkiye’de enflasyonun baþ sorumlusu olarak görülen gýda fiyatlarýnda, dünya ile aramýzdaki makas açýlýyor. Bir tarafta enflasyonu, gýda fiyatlarýný kontrol altýna alarak önleyeceðini zanneden iktidarýmýz, öte tarafta dünyada önümüze serilen çeliþki.
Birleþmiþ Milletler Gýda Tarým Örgütü (FAO) rakamlarýna göre dünyadaki gýda fiyatlarýndaki düþüþ sürüyor. Son olarak kasým ayý itibariyle yüzde 0,5’lik bir gerileme yaþandý.
Son olarak diyorum; çünkü geçen sene de gýda fiyatlarý önemli ölçüde gerilemiþti. 2011 – 2016 yýlý verilerini dikkate aldýðýnýzda da dünyadaki gýda fiyatlarý 2011’den itibaren düþmeye devam ediyor. Bizde ise ayný dönemde ortaya çýkan artýþ, yine FAO verilerine göre yüzde 63,9.
Nitekim 2017 senesi boyunca bu seyir hiç deðiþmedi. Neticede Kasým ayýnda da düþmeye devam eden dünya gýda fiyatlarýnýn aksine, Türkiye Aralýk 2003’ten beri en yüksek enflasyon seviyesine ulaþtý.
Dikkatinizi çekerim ortaya çýkan enflasyon hesaplamasýnda, gýda fiyatlarýnýn aðýrlýðý 4 puaný aþkýn düþürülmesine raðmen, enflasyonda gýda ve alkolsüz içeceklerin artýþ oraný, bir önceki yýlýn ayný ayýna göre yüzde 15,78, on iki ay ortalamada da yüzde 12,03 ile ortalamanýn 2 puan üzerinde. Peki neden?
Merkez Bankasý ve ekonomi yönetimi her seferinde gýda fiyatlarýný kontrol altýna alarak sorunu aþacaðýný iddia ederken, bu makas hangi gerçekle açýlýyor? Açýlan makasýn dünya ile mukayese ettiðinizde yerlerde sürünen alým gücümüzle de þiddetinin arttýðýný belirtmek gerekiyor.
Bunun çok basit bir nedeni var. Ekonomi yönetiminin iddia ettiði gibi, sorun hakikatte ne taþýma probleminden, ne de üç beþ spekülatörün oyunundan kaynaklanmýyor. Bunlarýn etkisi olabilir, fakat gerekçe olamaz.
Temel sorunun üretimsizlik olduðunu görmezsek, ithalatla bu iþi alt edeceðimizi düþünürsek, daha önümüzdeki süreçte çok daha fahiþ fiyat artýþlarýný yaþamamýz kaçýnýlmaz. Ayrýca regülatör görevi üstlenen kurumlarý da yok etmemiz, piyasa fiyatlarýný tamamen kontrolsüz býrakýyor.
Bundan ders alýndýðýný düþünüyorsanýz yanýlýyorsunuz. Ýktidar son olarak yeni düzenlemesiyle Þeker Kurulu’nu kapatmaya hazýrlanýyor. Ýþin özü þu… Gittikçe üretiminin dýþýna çýkarýlan, fiyatlar dengesi piyasanýn insafýna býrakýlan, tüketicisinin de borç parayla gerçek dýþý enflasyon üzerinden aldýðý zamlarla çaresiz býrakýldýðý ortamda duvara toslamak kaçýnýlmaz.
Daha kötüsü ne biliyor musunuz? Dünyada son 6 yýldýr fiyatlar düþerken, bizde sürekli yükselmesini dert edinen tek bir yetkili bile yok. Onlar halen tüketim nedeniyle fiyatýn yükseldiðine inanýyorlar. Et yiyemeyenlerin ülkesinde tüketim ha? Oysa tüm sorunun nedeni tek bir kelimede gizli: Üretimsizlik. Elbette derdi gerçek olana…
cetinunsalan@yahoo.com
Türkiye, kazýðýn her türlüsünü ayrý ayrý deneyimleyebilmek için mükemmel bir yer. Burada yetiþen biri dünyanýn baþka bir yanýnda sýkýntý yaþamaz.
Re-twittlediklerim katýldýðým anlamýna gelmez!
Yer Ýmleri