Dolarda Yükseliþ Kaçýnýlmaz

[elma]

Sihirbaz Mandrakeyi Geçen Londralýdan Yeni Numara;

Þimþek: Þirketler borç yerine ortak almalý

Baþbakan Yardýmcýsý Þimþek, "Halka arz çok doðru bir strateji. Firmalarýmýz borç yerine ortak almalý, çok daha büyük oranda halka açýlmalý" dedi. Baþbakan Yardýmcýsý Mehmet Þimþek, þirketlere borç yerine ortak almayý önerdi.

Twitter'dan yaptýðý açýklamada Þimþek, "Halka arz çok doðru bir strateji. Firmalarýmýz borç yerine ortak almalý, çok daha büyük oranda halka açýlmalý. Büyümenin finansmaný çok daha saðlýklý olur. Sermaye artýþýný teþvik edici bir vergi politikamýz var" dedi.

https://www.dunya.com/ekonomi/simsek...-haberi-404859

Türk Eximbank 1 milyar dolarlýk kaynak arýyor

Türk Eximbank, 2018 yýlýnda toplam 1 milyar dolar tutarýnda yurt dýþý tahvil ihracý gerçekleþtirmeyi planlýyor. Banka bu amaçla ABD'de yatýrýmcýlar ile bir araya geldi.

https://www.dunya.com/finans/haberle...-haberi-404907

Entersan Katalýlar durukene ?

Þirketlerin özkaynak yolu ile finansman yerine neden borçlanma ile finansmaný tercih ettiklerini eminim ki siyasetçiler de çok iyi biliyor. "Sermaye artýþýný teþvik edici bir vergi politikamýz var" denilmesine raðmen borçlanma ile finansman öncelikli. Hele enflasyonda yükseliþ eðilimi devam ettikçe özkaynak ile finansmanýn dezavantajý daha da büyümektedir. Þirketlerin nitelikli yatýrýmcýlara arz etmek istedikleri borçlanma araçlarýný ve ilave artýþlarý 5 gün, 7 gün gibi süre ile öncelikli olarak bireysel yatýrýmcýlara arz etmek, bireysel yatýrýmcýlar tarafýndan karþýlanmayan kýsmýnýn nitelikli yatýrýmcýlara arz edilmesi ciddi bir tedbir olarak düþünülebilir.

[rxpu]

1) Dýþ Borç/GSMH oraný diðer ülkelerin oranlarý ile karþýlaþtýrmada tek baþýna yanýltýcý sonuçlar verebilir. Zira bu oran geliþmiþ ülkelerden daha düþük olsa dahi vadelerinin daðýlýmý manzarayý, iþtahý karartýcý görüntü verebilir.

Vade bir sorun ama görece olarak tartýþýlan problemlere göre daha az kritik.

2) Dýþ borçlanma maliyeti de son derece önemli zira hiç ilave dýþ borç almasanýz dahi dýþ borçlarý ve faizlerini vadelerinde sürekli yenileseniz %5 borçlanma faizinde kabaca 20 yýlda dýþ borçlarýnýz katlanýr.



3) Dýþ borçlanmada deðiþim oranýný da dikkate almalý zira Dýþ Borç/GSMH oraný göreceli olarak diðer ülkelerden daha düþük olan bir ülke artýþ oraný dikkate alýndýðýnda kýsa sürede diðerlerini çok geride býrakabilir.

Bu da bir sorun ama unutmayalým ki diðer ülkelerin de dýþ borçlarý mütemadiyen artýyor, yani görece olarak diðer ülkelere yetiþmemiz belirli bir zaman alacaktýr.

4) Döviz kurlarýnda önemli yükseliþlere raðmen sürekli ve giderek artan dýþ ticaret açýðý veren, cari açýðý rekorlar kýran bir ülkenin alýþtýðý tüketim seviyesini koruyabilmesi için dýþ borçlanmasýnda artýþ kaçýnýlmazdýr. Elbette bunun faturasý giderek kabaracak ve ileriki nesillere aktarýlacaktýr. Ýlave dýþ borçlanma sekteye uðradýðýnda yaðmur baþlar ve elinde þemsiyesi olanlar dahi ýslanmaktan kaçýnamaz.

Dünya ekonomik sistemi borç verme üzerine kurulu. Politik bir sýkýþma olmadýðý sürece borç çevirmek en büyük sorun olmayacaktýr. Yanlýþ anlaþýlmasýn dýþ borç büyük bir sorundur ama en büyük sorun deðildir.

Aslýnda ben burada sorunlarý büyüklük ve yaratacaðý sýkýntýlara göre sýraladým. Yani bütün bunlar elbetteki büyük sorun. Bu sýralamayý þöyle yaptýðýmý düþünün : Havasýz kalmak - Susuz kalmak - Aç kalmak. Bunlarýn hepsi büyük sorundur ama havasýz kalmak en büyük ve çözümü zor sorundur.

Ýþte Türkiye'nin yaþadýðý ve ileride daha keskin bir þekilde yaþayacaðý havasýz kalmanýn muadili olan sorun Orta gelir grubunun eriyerek çok büyük bir dar gelirli ya da *gelirsiz* bir grubun oluþmasýdýr.

Bu ana sorundur ve böyle bir konuma evrildiðinde ne yazýk ki ekonominin kurallarý gereði hem para hem de maliye politikalarý ciddi anlamda verimsiz ve etkisiz kalabilir. Yani sistem domuz baðý gibi kendini boðar.

Dikkat ederseniz yukarýda bahsettiðiniz tüm problemlerde çok kuvvetli devalüasyonlar , kýsmi moratoryumlar , mali ve/veya parasal geniþlemeler nefes aldýrýr. Çünkü bu imkanlarý kullanabilecek bir ekonomik sýnýf vardýr. Henüz yok olmamýþtýr.

Ancak ekonomik döngüyü ve derinliði saðlayacak olan orta gelir grubuna ait bireyler yok olmuþsa öngörülen hiç bir önlem sonuç vermez tepkisiz kalýr. Çünkü bu enstrumanlara tepki verebilecek bir ekonomik sýnýf kalmamýþtýr.

[rxpu]

Þirketlerin özkaynak yolu ile finansman yerine neden borçlanma ile finansmaný tercih ettiklerini eminim ki siyasetçiler de çok iyi biliyor. "Sermaye artýþýný teþvik edici bir vergi politikamýz var" denilmesine raðmen borçlanma ile finansman öncelikli. Hele enflasyonda yükseliþ eðilimi devam ettikçe özkaynak ile finansmanýn dezavantajý daha da büyümektedir. Þirketlerin nitelikli yatýrýmcýlara arz etmek istedikleri borçlanma araçlarýný ve ilave artýþlarý 5 gün, 7 gün gibi süre ile öncelikli olarak bireysel yatýrýmcýlara arz etmek, bireysel yatýrýmcýlar tarafýndan karþýlanmayan kýsmýnýn nitelikli yatýrýmcýlara arz edilmesi ciddi bir tedbir olarak düþünülebilir.

Yüksek enflasyon ortamýnda Türkiye'deki mevcut vergi kanunlarý her zaman firmalarýn içinde bulunan sermayeyi cezalandýrýcý ve eritici bir rol oynamýþtýr. O nedenle gerek yüksek enflasyon gerekse yürürlükteki muhasebe ve vergi kanunlarý gereði sermaye yerine borç almak her koþulda çok daha avantajlýdýr.

[BORA YAÞAR]

Bir þirketin özkaynaðý zaten kendi mali imkanýdýr.

Onunla dahi olmuyorsa bilanço dýþýndan kaynak gerekiyor demektir.

Borsa uzmaný Ýngiliz Bakanýmýzýn "sermaye artýþýný teþvik edici vergi politikamýz (!) (belki de doðrusu sistemimiz olmalýydý) var" dediði de kanýmca kar paylarýnýn (ihtiyatlarýn) sermaye eklenmesinden stopaj vergisi alýnmamasý olmalý.

Bu yeterli bir teþvik deðil bence ve yukarýda ifade ettiðim gibi zaten þirket bilançosuna dahil unsurlar...Þirkete yeni bir kan deðil.

Olsa olsa, kar daðýtýmýnýn zorunlu olduðu bir yerde bir anlam ifade eder.

Nakdi sermaye artýrýmý ya da hisse senetlerinin halka arzý maliyetsiz ve de saðlýklý mali kaynaklar þirketler için.

Onu da her þirket gerçekleþtiremiyor ne yazýk ki.

[rxpu]

Çok basit anlatmak gerekirse devlet her türlü alacaðýný enflasyona karþý koruyarak tahsil etmekte uzmanlaþmýþ. Ayný uzmanlýðýný yine borcunu enflasyona ezdirmekte de çok çok iyi kullanýyor.

Örneðin

- peþin vergi
- kur farklarýnýn ve faiz gelirlerinin enflasyondan arýndýrýlmadan kar yazýlmasý ve tabii ki vergisinin talep edilmesi.
- Yýllýk enflasyon %10'u geçince eh peki firmalar da artýk enflasyon muhasebesi uygulayabilir deyip *kanun çýkarmasý* ama bunun gerçekleþtiði yýllarda buna izin vermemesi (örneðin 2017 yýlý)
- Tüm bunlar olurken kendi lehine (alacaðý için) her türlü enflasyon oranýnda enflasyon muhasebesini eksiksiz uygulamasý, ama borcu söz konusu olduðunda borcunu enflasyon karþýsýnda eritmesi.
- Özel sektörün 140 milyar TL'yi bulan KDV alacaðýnýn üzerinden her yýl %14-15 enflasyon ve faiz karý elde etmesine raðmen bu alacaðýn gittikçe artmasý. Çok enteresan deðil mi özel sektöre ödemeyi geciktirdiði bu meblað üzerinden faiz ve enflasyon farký ile nemalandýðý *yýllýk* 20-25 milyar TL para neredeyse topladýðý *toplam* *yýllýk* kurumlar vergisi miktarýndan daha yüksek.

Mali müþavir deðilim ama detaylý düþünsem daha neler neler bulurum. Sistem resmen sermaye birikimini nasýl engellerim üzerine kurulmuþ.

[BORA YAÞAR]

Mali müþavir ya da ekonomist olmanýn bu ülkede bir kýymeti harbisi yok.

Herkes biliyor bu konularý.

Biz hala öðreniyoruz...

Son yazýnýzda ifade ettiðiniz gerçeklerin , sermaye artýrýmý için ortaya koyduðum þýklarla ilgisi olmadýðýndan, çeliþir bir yaný da yok...

[elma]

Sayýn Rxpu, "Çok kuvvetli devalüasyonlar , kýsmi moratoryumlar , mali ve/veya parasal geniþlemeler nefes aldýrýr." görüþünüz çok kuvvetli devalüasyonlar, mali ve parasal geniþlemeler açýsýndan 1970'li yýllardan itibaren uzun yýllar ve defalarca uygulandý, aldýrýlan nefesin gelir daðýlýmýný daha da bozduðu, enflasyonu kontrolden çýkardýðý, her açýdan yozlaþmayý beraberinde getirdiði herkes tarafýndan görüldü, yaþandý. Artýk döviz kurlarýnda önemli yükseliþlere raðmen dýþ ticaret açýðýmýzýn maþallahý var! Temel gýda ürünlerinde dahi kendi kendimize yeterliliðimizin sorgulanmasý olaðan hale geldi. Son 4-5 yýldýr uygulanan mali ve parasal geniþlemelerle esasen dýþ finansmana dayalý tüketim patlamasý sorunlarý halý altýna süpürdü, sözgelimi birinci kattan düþecek ekonomi alçalan zemin seviyesine baðlý olarak 2 kat aþaðý düþecek duruma geldi.

"Ýþte Türkiye'nin yaþadýðý ve ileride daha keskin bir þekilde yaþayacaðý havasýz kalmanýn muadili olan sorun Orta gelir grubunun eriyerek çok büyük bir dar gelirli ya da *gelirsiz* bir grubun oluþmasýdýr." deðerlendirmeniz zaten hýzlý bir þekilde gerçekleþiyor.

Ýleriki yýllarda yaþanmasý muhtemel dýþ finansman kaynaklý sýkýntýlarla birlikte medet umduðunuz kaçýnýlmaz çok yüksek devalüasyonlar ve parasal geniþlemeler nefes aldýrmaktan ziyade geçmiþte yaþanan yüksek tüketime dayalý refahýn faturasýný, dar ve ne kadar kalacak ise orta gelirli büyük çoðunluða ödetecektir.

[rxpu]

Ben de çeliþki veya eleþtiri olarak bir þey yazmadým zaten.

Ancak býrakýn sermaye arttýrýmý için stopaj teþviðini, yüksek enflasyon ortamýnda , mevcut zihniyet ve vergi kanunlarý ile þirket sermayelerinin büyütülmesi yokuþ yukarý depar atmaya benziyor. Bunu belirtmek istedim.

Zira yüksek enflasyon ve mevcut vergi kanunlarý ile sermaye artýþýný teþvik edici mekanizmalar planlamak göle yoðurt dökmek gibi bir þey. Ya tutarsa........

Alttaki büyük çarpýklýk düzelmeden hiçbir teþvik iþe yaramaz.