Daha önce de yazmýþtým,Merkez Bankasýndan bir faiz arttýrýmý beklememenin sebebi Cumhurbaþkaný Erdoðan'ýn faizler hakkýnda herkes tarafýndan bilinen görüþleri,Tabii denilebilir ki merkez bankasý yakýn zamanda 500 puan faiz arttýrýmý yaptý.Ama o seçimlerden önce bir kaza olmamasý içindi,þimdi ise seçimler geride kaldý.
Peki ekonominin temel dengeleri açýsýndan bir faiz arttýrýmýna ihtiyaç var mý?Enflasyon þu anda %15.39 ama fiyatý devlet tarafýndan belirlenen benzin,elektrik,doðal gaz,ilaç hatta süt gibi ürünlerde zam kapýda,otomobil ve beyaz eþya gibi özel sektör tarafýndan bir süredir bekletilen zamlarýn da yakýnda uygulanacaðý sektör temsilcileri tarafýndan ifade ediliyor,geçen senenin Temmuz ve Aðustos aylarýnýn enflasyon oranlarý da düþük olduðu için merkez bankasýnýn bir sonraki toplantýsýna kadar enflasyonun %17'leri görmesi olasý,ÜFE'nin de %23.7 olduðu ve oradan tüketici tarafýna da yansýma olacaðý için enflasyonla mücadele açýsýndan teknik olarak bir faiz arttýrýmý gerekli görünüyor.
Peki faiz arttýrýmý tek baþýna bir iþe yarar mý?Yaramaz.Ancak eþ zamanlý olarak ,yapýsal önlemleri de içeren,içinde sýký mali politikanýn da yer aldýðý kapsamlý bir ekonomik programýn parçasý olabilirse iþe yarar.
http://www.hisse.net/topluluk/showth...25#post2407825
Daha önce neler yapýlabileceði ile ilgili bir egzersiz bu baþlýkta yazmýþtým.
Enflasyonun biri talep,diðeri maliyetten gelen 2 ayaðý var.Talep tarafýndan enflasyonu hýzla aþaðý çeken tedbirleri kýsa zamanda uygulamaya sokmak mümkün.Verdiðim linkte daha kapsamlý yazdým en önemli kýsýmlarýný tekrar yazayým:
Enflasyon ve cari açýkta tehlikeli seviyelerden uzaklaþýncaya kadar:
-Devletin döviz kazandýrýcý olanlarý dýþýnda bütün yatýrýmlarý durdurmasý ve yeni yatýrýmlara baþlamamasý,kamu harcamalarýnda her türlü israfa son verme,sosyal harcamalarý yarýya indirme,yurt dýþýnda yapýlan baðýþlarý,hibeleri,her türlü harcamayý durdurma.
-Tüketici kredilerine vergi koyarak,bu kredileri sanayi yatýrýmlarýna yönlendirme,kredi kartlarýnda taksit uygulamasýný kaldýrmak.
Enflasyonun talep tarafýndan gelen baskýyý ciddi olarak azaltýr.
Enflasyonun maliyet tarafýndan gelen baskýyý azaltmak ise talep kýsmýndan farklý olarak zaman alacak bir süreç.Baþta tarým ve hayvancýlýk olmak üzere hem arzý arttýracak yapýsal önlemleri uygulayacaksýnýz,hem de þu anda %70'lere çýkan üretimde yabancý girdi oranýný 15 yýl öncesinde olduðu yeniden %30'lara indirecek yapýsal önlemleri uygulamaya sokacaksýnýz,teþvikleri bu yönde üretime yönlendireceksiniz,rekabetçi döviz kurunu koruyacak para politikalarý üreteceksiniz.O zaman üretimde dýþ girdi oraný %30'lara indiði zaman döviz kuru artýþlarýnda maliyet baskýsý da azalmýþ olacak,hem enflasyonu aþaðý çekmenize hem de cari açýðýnýzý azaltmanýza destek olacaktýr.
Bunlarýn hiç birini yapmadan sadece faiz arttýrýrsanýz piyasalar üzerinde etkisi sadece birkaç gün olur,yurt dýþýndan sýcak para geleceði beklentisiyle kýsa bir süre borsa yükselir,kurlar düþer ama ekonomi kur faiz enflasyon sarmalýna girdiði ve enflasyon kendini besleyen ve büyüten bir yapýda olduðu için bir sonuç elde edemezsiniz,enflasyon da cari açýk da artmaya devam eder,bir sonraki merkez bankasý toplantýsýnda yine yeni bir faiz arttýrýmý konuþulmaya baþlanýr.Faiz arttýrmazsanýz ise bu sefer döviz kurlarý yükselir,borsa düþer.Ama bu-durumu günlük olarak idare etme- hep böyle sürgit devam edemez bir yerde filim kopar.
Yer Ýmleri