
Originally Posted by
deniz43
Daha önce de yazdýðým gibi:"ABD'nin bu hattý bazý ülkeler için açmasýnýn amacý kendi çýkarlarýný da gözeterek,geliþmiþ ülkelerde bazý bankalarýn ve fonlarýn dolar likiditesi eksikliði yüzünden teminat eksikliðini tamamlamayarak batmasýnýn engellenmesi(burada dolaylý olarak kendisine de olumsuz yansýmalarý engellemek amacýyla),diðer geliþmekte olan ülkelerde ise dolar likiditesi sýkýþýklýðý nedeniyle bu ülkelerin dýþ borç ödemelerinin aksamamasý ve bu ülkelerdeki ABD'li fonlarýn emniyetli bir þekilde çýkýþý için bu swap line açýlmýþ durumda."
-Türkiye'de tahvillerde yabancý portföyler büyük ölçüde eriyerek 9.031 milyara kadar düþmüþ durumda(toplamýn %6.57'si),hisse senetlerinde ise yabancý görünenlerin önemli bir bölümü piyasada "býyýklý yabancý" olarak adlandýrýlan,yurt dýþýndaki yabancý fonlar üzerinden iþlem yapan þirket patronlarýna ya da büyük türk oyunculara ait hisse senetleri.Son zamanda paylarý aratan körfez kaynaklý arap sermayesine ait portföyler de dikkate alýnýrsa,burada da amerikan sermayesine ait hisse senetleri portföyü kayda deðer bir büyüklükten çýkmýþ durumda.Yani "teknik olarak" Fed'in Türkiye'ye yukarýda ifade edilen "yabancý portföylerin emniyetli bir þekilde çýkýþýný saðlayacak þekilde"amaca yönelik bir swap hattý açmasý için neden yok.
-Swap,bilindiði gibi "takas" anlamýna geliyor.Eðer ihtiyaçtan dolayý bir devlet belirli bir vade için diðer devlet ile belirli bir tutarda parasal tasa yapmak isterse,dolara eþdeðer olarak,ABD Hazine tahvilleri ve altýn var.ABD Hazine tahvilimiz,2.8 milyar dolar,merkez bankasýnýn net altýn rezervi ise 24.5 milyar dolar civarýnda ancak altýn'ýn da takasa konu olabilmesi için Türkiye'den çýkarýlýp Londra veya New York gibi merkezlerde takas odasýna alýnmasý gerekiyor.
-Altýn veya ABD Hazine tahvili dýþýnda baþka bir þeyin,örneðin "TL" nin takasa konu olabilmesi için, TL "hard currency" olmadýðý ve karþý taraf için bir teminat özelliði taþmadýðý için, ancak Türkiye'nin S-400'leri envanterinden çýkarmasý ya da Suriye'de PKK'nýn bir kürt devleti kurmasý gibi ABD politik taleplerine bizim hükümetin yeþil ýþýk yakmasý durumunda mümkün olabilir.Tabii,ayrýca, bankalara yurt dýþýna swap için TL vermeyin talimatý varken,ABD'ye TL vermek de baþka bir çeliþki olur.
-Bütün altýn ve ABD Hazine tahvillerimizin toplamý 27.2 milyar dolar.Bunlarýn hepsini takasa versek dahi 2020 döviz ihtiyacýmýza ne derece derman olur soru iþareti.Geçen yýlbaþýndan beri merkez bankasý döviz rezervlerinden kabaca 65 milyar dolarý kamu bankalarý üzerinden satarak döviz fiyatýnýn arz ve talebe göre serbestçe oluþmasýný manipüle etmek ve suni bir döviz kuru seviyesi saðlamak için israf etmeseydi,þimdi bu tür arayýþlara gerek duyulmazdý.Swap yolu ile saðlanacak kaynaðýn ne oranda yeterli olacaðý büyük ölçüde coronavirüs salgýnýn ne zaman kontrol altýna alýnacaðýna ve gündelik yaþamýn ne zaman normale döneceðine baðlý.Bu konuda ilk bilgilere göre 1 ay önce bir projeksiyon yapmýþtým:
---------------------------------------------------------------------------------------------------------
2020 YILI DÖVÝZ AKIMI PROJEKSÝYONU
Türkiye açýsýndan da turizm sektörü çok önemli ,cari açýðýmýzýn kapatýlmasýnda en önemli paya sahip sektör,geçen yýl Türkiye'ye 51.860 milyon kiþi gelmiþ,34.520 milyar dolar gelir saðlanmýþ,yurt dýþýna çýkan vatandaþlarýmýz ise 4.404 milyar dolar döviz harcamýþ,yani 30.116 milyar dolar net turizm gelirimiz olmuþ. Bu sene global ölçekte turizmin büyük ölçüde darbe almasýyla,muhtemelen en fazla net 10 milyar dolar civarýnda turizm geliri elde edebiliriz gibi görünüyor,buradan 20 milyar dolar civarýnda döviz açýðýmýz olabilir.
-Bir diðer kaybýmýz da geçen yýl taþýmacýlýktan elde ettiðimiz 24.664 milyar dolarlýk gelirden elde edeceðimiz büyük kayýp(9.057 milyar dolarlýk da taþýmacýlýk giderimiz olmuþ).Ticaretin nerede durma noktasýna gelmesiyle,ülkelerin sýnýrlarýný kapatmasýyla buradan da en az 5 milyar dolar civarýnda döviz açýðýmýz olacak gibi gözüküyor.
-Kamu otoritelerinin aldýðý swap kýsýtlamalarý ve diðer nedenlerle yabancý portföy yatýrýmcýlarýnýn Türkiye'yi koþar adým terkettiklerini görüyoruz.Sadece son 5 haftada yabancý portföy çýkýþ 3.139 milyar dolar,yýlbaþýndan bu yana ise 4 milyar dolar civarýna gelmiþ durumda,burada da yabancýlarýn portföy boþaltmalarý yýl sonuna kadar 8 milyar dolar civarýný bulabilir.
-Bankalar vadesi gelen sendikasyon kredilerini hem döviz cinsinden kredi talebinin çok düþük olmasý hem de ülke risk primi CDS çok yüksek olduðu için,yüksek maliyetle yeniden çevirmek yerine %65 civarýnda çevirmeyi tercih ediyorlar.Bankalarýn bu yýl ödeme yapacaklarý kýsa vadeli dýþ borcu 46.9 milyar dolar olduðu için burada da %65 civarýnda borç çevirme oraný ile kabaca 16.5 milyar dolar civarýnda "net borç ödeyici" olarak yurt dýþýna döviz çýkýþý olacak.
-Bu tabloda tek olumlu geliþme petrol fiyatlarýnda 30usd/varil civarýnda düþüþ olmasý nedeniyle enerji ithalatý faturamýzýn 12 milyar dolar civarýnda azalacak olmasý.Ama burada da petrol gelirleri azalan ülkelerin Türkiye'den yapacaklarý ithalatý azaltacaklarý,yine ayrýca resesyona girmek üzere olan avrupa ülkelerine ihracatýmýzýn azalacaðý,buradan dýþ ticaretimize gelen (+) katkýnýn sýnýrlý kalacaðý gözüküyor.
-Sonuç olarak bu sene rezervlerimizden kullanmamýz gereken kabaca 40 milyar dolar civarýnda dövize ihtiyaç duyacaðýz,bir kýsmý vadesi gelen kamu dýþ borç ödemelerinin itfa tutarýna ilave kamu borçlanmasý ile temin edilebilir(10 milyar dolarlýk civarýnda kýsmý),böyle bir durumda dahi en az 30 milyar dolar civarýnda yurt dýþýna sistemden döviz çýkýþý -merkez bankasý net rezervlerinin eridiði bir dönemde- döviz fiyatlarýna yukarý yönde baský yapacaktýr.
------------------------------------------------------------------------------------------------
Yer Ýmleri