Bu sene þartlar farklý:
http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=33669
-Geçen sene 51.860 milyon turist gelmiþ 34.520 milyar dolar gelir etmiþtik,bunu 4.404 milyar dolar turizm harcamasýndan çýkarýrsak net 30.116 milyar dolar turizm geliri elde etmiþtik.Bu sene coronavirüs salgýný nedeniyle bunun en az 20 milyar dolarý olmayacak.
http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=37167
-Geçen yýl taþýmacýlýktan 24.664 milyar dolar gelir,9.057 milyar dolar gider net 15.7607 milyar dolar gelir elde ederken ,bu sene coronavirüs salgýný nedeniyle,ülkelerin sýnýrlarýný kapatmasý nedeniyle en az 5 milyar dolarýný kaybedeceðiz.
-Petrol fiyatlarýndaki düþüþ nedeniyle kabaca 16 milyar dolar civarýnda kazancýmýz olacak ama;geçen yýl 171.530 milyar dolar ihracatýmýzda %24.4 pay alan petrol üreten ortadoðu ve kuzey afrika ülkeleri ile,%2.2 pay alan Rusya'nýn petrol gelirleri azalacaðý için Türkiye'den ithalatlarý da önemli oranda azalacak.
Yine Türkiye için önemli bir döviz girdisi saðlayan müteahhitlik hizmetleri de büyük ölçüde petrol üreten ülkelerden elde ediliyor,burada da önemli bir azalma olacak.
https://www.dunya.com/gundem/petrol-...-haberi-468341
"Petrol fiyatlarýndaki sert düþüþ, Türk müteahhitlerde büyük endiþe yarattý. Yurt dýþýndan geçen yýl 19 milyar dolarlýk iþ alan Türk müteahhitleri için petroldeki son geliþmelerin önemli etkileri olacaðýný söyleyen Türkiye Müteahhitler Birliði (TMB) Baþkaný Mithat Yenigün, "Hedefimiz bu yýl yurt dýþýnda 20 milyar dolarlýk iþ almaktý. Ancak bu iþlerin yüzde 75'inin petrol gelirine dayalý ülkelerden olmasý hedefleniyordu" diyerek petroldeki geliþmeleri kaygýyla takip ettiklerini vurguladý."
Ýhracat gelirimizin %55.8'ini elde ettiðimiz Avrupa kýtasý ekonomisinin bu yýl %7.3 civarýnda küçülmesi bekleniyor,bu da en önemli ihracat kapýmýz avrupaya bu sene ihracatýmýzýn önemli oranda azalacaðý ve buradan elde edeceðimiz gelirde de önemli oranda düþüþ olacaðýný gösteriyor.
Petrol dýþý ithalat harcamalarýmýzda da azalma olacaksa da,üretimin yapýmýzda kullandýðýmýz girdilerin kabaca %70 oranýnda ithal kaynaklý olmasý ve kýsa zamanda bunu yerli olarak ikame edemeyeceðimizden ,petrol dýþý ithalat harcamalarýmýzdaki düþüþ ihracat harcamalarýmýzdaki düþüþten daha az olacaktýr.
-Kamu otoritelerinin aldýðý swap kýsýtlamalarý ve diðer nedenlerle yabancý portföy yatýrýmcýlarýnýn Türkiye'yi koþar adým terkettiklerini görüyoruz. Yýlbaþýndan 10 Nisan tarihine kadar yaklaþýk 3.5 aylýk sürede ;Yabancýlar 2444.5 milyar dolar hisse senedi+5023.6 milyon dolar devlet tahvili toplam 7468.1 milyon dolar TL cinsi menkul varlýðý satarak Türkiye'den çýkýþ yaptýlar.Yýl sonuna kadar bu rakam muhtemelen en az 10 milyar dolarý bulacak.
-Önümüzdeki 1 yýl içinde ödeme yapmamýz gereken 168.484 milyar dolar kýsa vadeli dýþ borcumuz var,ticari borçlarýn ve kamu borçlarýnýn %100 döndürüleceðini varsaysak,reel sektörün borcunun da 90 civarýnda döndürüldüðünü görüyoruz(kabaca yurt dýþýna 7.5 milyar dolar döviz çýkýþý) Bankalar vadesi gelen sendikasyon kredilerini hem döviz cinsinden kredi talebinin çok düþük olmasý hem de ülke risk primi CDS çok yüksek olduðu için,yüksek maliyetle yeniden çevirmek yerine %65 civarýnda çevirmeyi tercih ediyorlar.Bankalarýn bu yýl ödeme yapacaklarý kýsa vadeli dýþ borcu 46.9 milyar dolar olduðu için burada da %65 civarýnda borç çevirme oraný ile kabaca 16.5 milyar dolar civarýnda "net borç ödeyici" olarak yurt dýþýna döviz çýkýþý olacak.(toplamý kabaca 24 milyar dolar)
-Faizler reel olarak negatif,bu yüzden halk birikimlerini korumak için ve diðer nedenlerle döviz ve altýna yönelme eðiliminde,dövize olan yerli talebi devam ediyor.Merkez bankasýnýn parasal geniþlemeye gitmesi,gevþek maliye politikasý ve bu yollarla piyasaya giren paranýn artmasýyla, bu paranýn bir bölümünün dövize yönelmesi de döviz kurlarý için yukarý yönlü baský yaratýyor.
-Ve merkez bankasý rezervleri ekside.Yani -altýn hariç- merkez bankasý tüm dövizlerini tüketmiþ,yetmemiþ bankalardan geçici süreyle kýsa vadeli olarak "swap yoluyla" emanet aldýðý dövizleri de satmýþ.
Böyle bir tabloda ,yani konjonktürel olarak ülkenin büyük döviz açýðý olduðu bir durumda,merkez bankasý "short" yaparsa bankanýn anahtarlarýný verme riskiyle karþýlaþabilir.Yani merkez bankasý kontratlarý "TL uzlaþmalý" olduðu için TL olarak yükümlülüðünü yerine getirir de,"büyük zarar yazmasý" nýn ülke ekonomisine aðýr olumsuz sonuçlarý olur.
Yer Ýmleri