Sadece rekabetçi döviz kuru ile ihracat odaklý üretim ekonomisine geçilebilir mi.Tabii ki öyle bir þey mümkün deðil,bunun için 2001 yýlýnda Kemal Derviþ'in "güçlü ekonomiye geçiþ" türünden hazýrladýðý gibi geniþ kapsamlý ve yapýsal reformlarla desteklenen bir makroekonomik program hazýrlamak gerekir.
Þu anda üretim kapasitesi sýnýrlý,talep olsa da talebi karþýlayacak üretim kapasitesi yok,kapasite arttýrým yatýrýmlarý yapmak lazým,sýfýrdan yeni yatýrýmlar yapmak lazým.Ýçeride tasarruflar kýsýtlý olduðu için dýþarýdan doðrudan yatýrým gelmesi lazým ama dýþarýdan doðrudan yatýrým gelmediði gibi yerliler bile çok sýnýrlý yeni yatýrým yapýyorlar.Çünkü hukuk sistemine güven yok,haksýzlýða uðranýldýðýnda sýðýnýlacak baðýmsýz ve tarafsýz bir yargý yok,kurumlar ve kurallar ülkesi deðiliz,mevzuat her an keyfi olarak deðiþtirilebiliyor,idarenin þeffaflýðý yok,bürokrasi herkese eþit davranmýyor,vergi idaresi iþyerleri üzerinde silah olarak kullanýlabiliyor,iþyerlerine yargý kararý olmadan idari kararlarla el konulabiliyor...Sonuçta güven yok,güven olmayýnca yatýrým da yok..Dolayýsýyla önce güveni saðlayacak,yetkiyi ilgili kurumlara daðýtacak yapýsal reformlar gerekiyor.Sonra da tüm yönleri düþünülmüþ uzun vadeli bir makroekonomik program hazýrlamak gerekiyor.
Yeni ve tam yetkili bir ekonomi yönetimine öncelikli olarak aþaðýdaki þeyleri yapmasýný tavsiye ederdim:
-Önce devletin tüm borç ve alacaklarýnýn kapsamlý bir envanterinin çýkarýlmasý,bütçe dýþý yapýlan harcamalar,kamu-özel sektör yatýrýmlarýndan kaynaklanan devletin üstündeki yükümlülükler bunlarýn fotoðrafýnýn çýkarýlmasý,tüm harcamalarýn bütçe içine alýnmasý,harcamalarýn þeffaf bir þekilde internet ortamýnda yayýnlanmasý,tüm kamu ihalelerinin þeffaf biçimde internet ortamýnda ilan edilmesi ve herkese açýk biçimde izlenebilmesi þeklinde bir düzenleme yapýlmasýný önerirdim.
-Kamuda israfýn ,þatafat harcamalarýnýn azaltýlmasý için bir tedbir paketi hazýrlanmasýný önerirdim.
-18 Yaþýný geçen herkesin vergi mükellefi olacak þekilde her yýl beyanname vermesi,diðer ülkelerde olduðu gibi belirli harcamalarýn vergiden düþülmesi,her yýl mal beyannamesi verilmesi,servetlerdeki artýþýn kaynaðýnýn gösterilmesi aksi takdirde savcýlýða suç duyurusunda bulunulmasý düzenlemesi getirilmesini ,dolaylý vergilerin oranýnýn azaltýlmasýný önerirdim.
-Verilerin doðru ve güvenilir olmasý son derece önemli,bütün makroekonomik planlarý bu verilere göre hazýrlýyorsunuz,matematik modelleme yapýyorsunuz,çýkarýlacak yasa ile TUÝK'i özerk hale getirip , baþýna dünyaca tanýnan bilinen ,makalelerinden çok sayýda alýntý yapýlan saygýn bir akademisyeni 5 yýl süreyle getirilmesini ve -dolandýrýcýlýk,zimmetine para geçirme gibi yüz kýzartýcý bir suçla- yargý tarafýndan mahkum edilmedikçe hiç bir þekilde görevden alýnamamasý ve kendi kuracaðý ekibiyle çalýþarak piyasalarýn tüm güvenini kazanmasýný önerirdim.
-TUÝK için geçerli olacak kanunun merkez bankasý,vergi idaresi ve tüm düzenleyici kurullarýn yönetimleri için de geçerli olmasý,bu kurumlarýn saygýn ve liyakat sahibi,güven veren yöneticiler tarafýndan yönetilmesini önerirdim.
-Devlet planlama teþkilatýný çok etkin ve uzun vadeli makro planlarý hazýrlayan ve diðer devlet kurumlarýna talimat veren ekonomi politikalarýnýn beyni,liyakat sahibi yöneticiler tarafýndan yönetilen bir kurum haline getirilmesinin önerirdim.
Bu kurum,uzun vadeli olarak Türkiye'nin mukayeseli olarak üstünlük saðlayabileceði,yüksek katma deðerli ürün ve hizmet üreten sektörleri tespit ederek ,devletin sýnýrlý imkanlarýný bu sektörlere destek þeklinde planlama yapardý.
Üretimde gerekecek nitelikli iþgücü için eðitim sisteminin yeniden planlanmasý Almanya örneðinde olduðu gibi orta kademede ara elaman için bu doðrultuda meslek okullarýnýn okullarýnýn açýlmasý,üniversite giriþ sýnavlarýnýn bir sýralama sýnavý olmaktan çýkarýlarak baþarý sýnavý haline getirilmesi,50/100 üzerinde doðru soru cevaplayamayanlarýn üniversitelere alýnmamasý,öðrencisi olamayacak tabela üniversitelerinin de meslek yüksek okullarýna dönüþtürülerek,meslek liselerinde okuyanlara ,uygulamaya dönük eðitim yapmasý için devlet planlama teþkilatýnýn ihtiyaç duyulacak insan kaynaðý planlamasý yapmasýný önerirdim.
https://www.itebs.com.tr/almanyada-egitim-sistemi
Yer Ýmleri