Küresel piyasalarýn referans aldýðý ABD'de enflasyon neden yükselmeye devam edecek.
1)ABD enflasyon sepetinde,KÝRA ödemeleri:
Rent of primary residence:% 7.583
Owners' equivalent rent of residences:%23.509
toplamda:%31.092 ile en yüksek payý teþkil ediyor.
https://tradingeconomics.com/united-...me-price-index
Konut fiyat endeksi geçen yýl %18.4 arttýðý halde,ABD Kongresi tarafýndan getirilen pandemi döneminde kira artýþý yasaklamasý nedeniyle kiralara yasal olarak bir artýþ yapýlamadý,bu nedenle ev fiyatlarýna gelen yýllýk fiyat artýþý sadece ilk kalem için %3.3,ikinci kalem için ise %3.8
Ama gerçekte geniþ tabanlý veri tabanýna göre ,kira fiyatlarýnda yýllýk artýþ %11.5
https://www.corelogic.com/intelligen...-a-rapid-pace/
ABD istatistik kurumu BLS ölçümlerini dar bir örnekleme grubu içinde anket ile yapýyor,yukarýdaki linkteki rakamlar ise fiilen gerçekleþmiþ rakamlar,ilerleyen zaman içinde enflasyon sepetine yansýmasý bekleniyor.
2)GIDA
ABD enflasyon sepetinde gýdanýn aðýrlýðý %13.99 ile ikinci büyük kalem.2021 yýlýnda Birleþmiþ Milletler Gýda ve Tarým örgütü FAO'ya göre gýda fiyatlarý %23.1 arttý ama çeþitli nedenlerle gýda fiyatlarýndaki bu yüksek oranlý artýþ ABD enflasyon sepetine sadece %6.3 olarak yansýdý.2021 yýlýnda doðalgaz fiyatlarýnda %400'e varan oranda artýþ ile doðalgazý hem üretim girdisi hem de enerji kaynaðý olarak kullanan fabrikalarda gübre maliyetleri ve satýþ fiyatlarý astronomik oranda arttý.Bu da küresel ölçekte ,tarým üretiminde daha düþük ya da hiç gübre kullanýmý olmamasý gibi bir sonuç getirdi,önümüzdeki yýl düþük küresel tarým üretimi ile gýda fiyatlarýnda ciddi fiyat artýþlarý bekleniyor,bunun da enflasyon sepetine yansýmasý bekleniyor.
3)ENERJÝ
ABD enflasyon sepetinde enerjinin aðýrlýðý %7.542.Geçen ay omicron varyantý haberinin piyasalara düþmesiyle enerji fiyatlarý çok sert düþmüþtü.Þimdi enerji fiyatlarýnda geçen ayýn kayýplarý geri kalýnmýþ,geçen yýlýn zirvesine gelinmiþ durumda.Bu da önümüzdeki ayýn enflasyon verisine yükselme yönünde katký vereceði gibi,önceki sayfalarda paylaþtýðým nedenlerle yýl boyunca enerji fiyatlarýnýn daha da yükselmesini,enflasyonun yükseliþine destek vermesini bekliyorum.
4)TEDARÝK ZÝNCÝRLERÝNDE KIRILMA
Yýlýn ilk yarýsýnda dünyanýn fabrikasý Çin'de covid-19'a sýfýr tolerans politikasý nedeniyle arz eksikliði yaratarak fiyatlarýn yükselmesine destek vereceðini tahmin ediyorum.
5)HÝZMET SEKTÖRÜNDE ENFLASYON
Yaz aylarýndan itibaren ise pandeminin etkisinin azalacaðýnýn ekonomik ve sosyal aktivitenin artacaðý ertelenmiþ hizmet alýmý taleplerinin çok yükselmesiyle,baþta seyahat,otel,eðlence,yeme içme,ulaþtýrma olmak hizmet sektörlerine ciddi fiyat artýþlarýnýn geleceðini tahmin ediyorum.
6)ÜCRET ARTIÞLARI
ABD'de sektörden sektöre deðiþmekle birlikte tüm ülke ekonomisi ölçeðinde þirketlerin ortalama maliyetlerinin yarýsý ücretlerden gelir.Þu anda birçok link ile paylaþtýðým gibi,ABD'de kuvvetli ücret artýþlarý var,temel nedeni 10.5 milyon açýk iþ pozisyonu var ve bu pozisyonlarý iþverenler dolduramýyor,çalýþanlar daha yüksek ücret talebinde bulunuyorlar,ya da daha yüksek ücret veren baþka iþ yerlerine geçiþ yapýyorlar.Son Aralýk ayý verisinde gördüðümüz gibi,son 1 ayda 4.5 milyon kiþi kendi isteðiyle iþlerini terk etmiþ,çoðunluðu daha iyi ücretler ve daha iyi þartlarla baþka iþlere geçmiþler,bir bölümü de kendi iþlerini kurmuþlar.
Yýlbaþýndan itibaren bu ücret artýþlarýnýn getirdiði maliyetin ürün ve hizmet maliyetlerine,fiyatlara yansýmaya baþladýðýný göreceðiz.
7)PARA POLÝTÝKASI VE MALÝ TEÞVÝKLER
ABD için çok yüksek yýllýk %7 enflasyona raðmen,Fed hala para arzýný arttýrmaya devam ediyor,Ocak,Þubat ve Mart aylarýnda toplam 180 milyar dolarlýk tahvil daha alýp para arzýný arttýrmaya devam edecek.Þu anda 8.868 trilyon dolar olan Fed bilançosu 9 trilyon dolarýn üzerine yükselecek.
Diðer taraftan ABD Hazinesi tarafýndan pandemi döneminde 9.6 trilyon dolar mali destek ve teþvik verildi,bu yýl da 1.5 trilyon dolarlýk altyapý yatýrýmlarý var.
Piyasada bu kadar çok dolaþan para varken ve talep de çok kuvvetli iken ,"negatif reel faiz" ortamý da harcamayý teþvik ederken enflasyon yangýnýn büyümemesi "para teorisine" göre mümkün deðil.
https://fred.stlouisfed.org/series/M2SL
ABD M2 para arzýnda tarihinde bu kadar dik açýyla bir artýþ yok,arkasýndan bir faz farkýyla enflasyonu ateþleyeceði beklenir.
https://fred.stlouisfed.org/series/PCE
Bir yanda arz eksikliði,bir yandan bol para varken ,tüketici talebi de çok güçlü
Yer Ýmleri