Enflasyonun altýnda faiz vermeye devam edebilirler ama þimdiki gibi çok derin negatif reel faiz olmaz,fakat reel negatif faiz yanlýþ olur,çok küçük de olsa ufak bir reel pozitif faiz uygulanmasý gerekir.
Enflasyon üzerinde faiz verildiði takdirde bunu hem kamu bütçesi hem de özel sektör kaldýrabilir.Faizin nominal olarak deðil ,reel olarak ne kadar yüksek olduðu önemlidir.Borcun diyelim ki %100 enflasyon olan bir ortamda 100'den 200'e çýkmýþsa reel olarak gerçekte artmamýþtýr,diyelim ki dolar da enflasyon kadar arttý borcun dolar olarak da ayný kalmýþ demektir.Eðer borçlu borcunu her yýýl %100 oranýnda çevirirse yapacaðý reel ödeme sadece reel faiz kýsmýdýr.%100 enflasyon varken 1 yýl vadeyle %105 faizle borçlandý.1 yýl sonra vadesi geldiðinde:
-Borcunu çevirirken 205 TL'nin tamamýný yeniden %105 faizle çevirirse, faiz ödemesi sýfýr TL olur,ama borcu 1 yýl önceye göre 205/200 reel olarak %2.5 artmýþ olarak borcunu çevirir
-205 TL'nin 5 TL sini ödeyip 200 tl'yi yeniden %105 faizle çevirirse faiz ödemesi yapmýþ ama reel borcu ayný kalmýþ olur.
Reel faiz tasarruflarý teþvik eder,uzun vadeli enflasyon beklentilerini düþürür(tabii ki bir ekonomik paketin unsurlarýndan biri olmak þartýyle),bu suretle enflasyon düþtükçe ödenen uzun vadeli hem nominal faizler hem de reel faizler ileriki aylarda düþer.
https://tradingeconomics.com/turkey/interest-rate
Yukarýda uzun vadeli grafikteki politika faizlerine bakýn ;1990'lý yýllarda merkez bankasýnýn politika faizi o zamandaki enflasyondan aþaðý kalmayacak þekilde yýllarca %70'lerde seyretti.Ama iyi yönetilen þirketlerin karlýlýðý þimdikinden farklý deðildi, hem cirolarýný hem de karlarýný piyasa faizlerinin üzerinde rahatça yönetebiliyorlardý.
Sorun kamu maliyesinde idi.Aþýrý istihdam,kamu bankalarýnýn zararýna verdikleri krediler,verimsiz yatýrýmlar,iyi yönetilmedikleri için zarar eden kamu iktisadi teþekkülleri ... gibi nedenlerle oluþan büyük bütçe açýklarý sonuç olarak borçlanma ihtiyacýný bu da reel faizi yükselttiði için reel faiz ödemeleri yüksek oluyordu.Þimdiki hükümetler daha þanslý,iþsizlik fonu emeklilik fonlarý gibi kuruluþlarýn büyük tutarlara ulaþan fonlarý zorunlu olarak hazine kaðýtlarý almak zorunda olduðý için talep nedeniyle reel faizler daha düþük kalabiliyor.



Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri