Seçim analizi:
-2018 Cumhurbaþkanlýðý seçiminde Tayyip Erdoðan %52.59 oy alýrken;rakipleri CHP adayý Muharrem Ýnce,Ýyi Parti baþkaný Meral Akþener,HDP baþkaný Selahattin Demirtaþ idi.
Milletvekili seçimlerinde ise;AKP %42.56,ayný ittifak içindeki MHP %11.10 oy aldý.
-Þimdi 5 yýl sonra yeniden seçimler yapýlacak.Bu 5 yýllýk süre içinde;Hukukun üstünlüðü büyük darbe aldý özgürlükler kýsýldý,eðitim sisteminin niteliðinde büyük düþüþ oldu,saðlýk sisteminde çöküþ oldu ,hastanelerde aylar sonra randevu alýnýr,yüzlerce ilaç piyasada bulunmaz oldu.Tarým ve hayvancýlýk büyük darbe aldý,fiyatlar üretim maliyetlerinin altýnda dikte edilince çok sayýda üretici iþlerini terk etti,arz azaldý.Seçmen davranýþýný etkileyen en önemli etken mutfaktaki yangýn nedeniyle ,kirasýný ödeyemeyen,gaz elektrik faturasýný ödeyemeyen,eve et peynir alamayan yoksullaþan satýnalma gücü eriyen seçmen nedeniyle,iktidar çoðunluðunu oluþturan Cumhur ittifakýnda kabaca 10 puanlýk oy düþüþü oldu.
Ama yine de ;Cumhur ittifaký TBMM'de çoðunluðu kaybediyor gözükmesine raðmen ,bu kadar olumsuzluða raðmen hala kamuoyu yoklamalarý hala Millet ittifakýnýn cumhur ittifakýnýn gerisinde kaldýðýný,yeterli performansý göstermekten uzak olduðu ancak yeþil sol parti+TÝP gibi muhalefet partilerinin çýkaracaklarý milletvekilleri ile, cumhur ittifakýnýn mecliste çoðunluðu kaybedeceði gözüküyor.
-Ama Cumhurbaþkanlýðý seçiminde deðiþik bir durum var.
AKP+MHP'den diðer partilere kayan 10 puanlýk seçmenlerin hiçbiri kamuoyu yoklamalarýna göre Kýlýçtaroðlu'na oy vermiyor,Bunu Akþener de ýsrarla ifade etti..Kýlýçtaroðlu mu,Erdoðan mý diye sorulunca Erdoðan diyorlar.Yani siyasette muhalefet partilerinin oylarýnýn toplamý kurumsal olarak destekledikleri Cumhurbaþkaný adayýnýn oylarýndan daha fazla oluyor.,
-
Muhalefet çýkarabileceði en zayýf adayý, Cumhurbaþkaný adayý olarak çýkardý.Kýlýçtaroðlu için, insan olarak ben de olumluyum.Dürüst insan,yolsuzluk yapmaz,mütevazi bir yaþantýsý var.Ama seçmenin çoðunluðu o veya bu nedenden dolayý oy vermiyor, bir gönül baðý yeterince kurulamamýþ.Halbuki AKP'den diðer partilere kayan 10 puanlýk seçmen ,yine kamuoyu araþtýrmalarýna göre,Mansur Yavaþ veya Ekrem Ýmamoðlu mu Tayyip Erdoðan mý diye sorulunca bu sefer hiç biri Erdoðan demiyor.
Eðer Yavaþ veya Ýmamoðlu cumhurbaþkaný adayý olsaydý muhalefet 10-15 puan arasýnda ,konforlu açýk ara bir çoðunlukla fark atarak rahatça Cumhurbaþkanlýðýný kazanacaklardý.Ama bütün uyarýlara raðmen en yüksek kazanma þansý olaný deðil,9 kere seçim kaybetmiþ bir kiþiyi 10. kez aday gösterdiler,halbuki demokrasilerde seçimi kaybeden aday gider bir sonraki seçimde bunu baþarabilecek baþka bir kiþi aday gösterilir.Bir kiþiye en fazla 2 kere þans verilir.
Geçen yýl Macaristanda da Türkiye'ye çok benzer þartlarda bir seçim yapýldý,oradan da ders almadýlar.]12 yýllýk otoriter Viktor Orban yönetimine son vermek için birleþen muhalefet partileri ,kamuoyu yoklamalarýnda partilerinin oy toplamýnýn %50'yi geçmesine güvenerek,kamuoyu yoklamalarýnda en çok oy aldýðý gözüken kiþiyi(belediye baþkaný) deði, liderlerin kendi içlerinden birini baþbakan adayý gösterdiler ve seçimi kaybettiler.
-Þimdi toparlarsak;Cumhurbaþkanlýðý seçimini Erdoðan kazanýyor diyebilirmiyiz.Eðer 2018 yýlýnda oy kullanan ayný seçmen oy kullanýyor olsaydý kesinlikle diyebilirdik ,ama þimdi yeni bir durum var,5 yýl önceki o seçmen kitlesinden yaþý ilerlemiþ bazý kiþiler öldüler ve 5 milyona yakýn da yeni seçmen oy kullanacak .18 yaþýný doldurup oy kullanacak olan genç seçmenin AKP+MHP'ye oy verme oranlarý çok düþük %15 civarlarýnda,bu da dengeyi baþabaþa getiriyor,hatta Kýlýçtaroðlu'nu 1-2 puan öne geçirebiliyor ama diðer taraftan bu yeni seçmen kitlesi içinde ne kadar olduðunu tam bilmediðimiz Türk vatandaþý yapýlmýþ seçmen var.Ayrýca yurt dýþýnda Almanya'dan Afganistan'a Suriye'ye kadar 74 ülkede oy kullanacak 3.3 milyon seçmen var ve buralarda sandýk güvenliðini saðlamak zor.
-Tüm faktörleri topladýðýmýzda baþabaþ geçecek býçak sýrtýnda bir Cumhurbaþkanlýðý seçimi olacak gözüküyor.Ülkemizde 1950 yýlýndan beri demokratik seçimler yapýlýyor.Yakýn bir zamana kadar ufak tefek seçimlere etkisi çok sýnýrlý bazý olumsuzluklara raðmen baðýmsýz ve tarafsýz yargýnýn denetiminde seçimler genel olarak dürüstlükle yapýldý.Ama yapýlan anayasa deðiþikleriyle,yargýtayýn,danýþtayýn ve hakimler ve savcýlar yüksek kurulunun yapýsý tamamen deðiþtirildi ve mülakatlarla son 20 yýlda sadece iktidar partisinin dünya görüþünde olanlar yargýç yapýldý.Ve yakýn zamanlarda yapýlan son seçimlerde ,gerek anayasa deðiþikliði referandumunda,gerekse istanbul büyükþehir belediye baþkanlýðý seçimlerinde YSK'nýn mühürsüz oylarý geçerli saymasý ve ayný zarfýn içinde oy atýlan 4 oydan 3'ünü geçerli saymasý ve 1'ini geçersiz saymasý gibi açýkça AKP'yi kayýran taraf tutan kararlarýný gördük.
"Efendim;Ýstanbul seçimleri tekrarlandý ama yine kazandýk bu sefer YSK kabul etmek zorunda kaldý".Kabul etti,çünkü YSK'nýn Ýstanbul il seçim kurulu'nun karar tutanaðýný kabul etmek zorundaydý.Ama geçen yýl AKP seçim kanununu deðiþtirdi.Daha önce il ve ilçelerde otomatikman en kýdemli yargýçlar il ve ilçe seçim kurullarýný oluþtururken ,bu yargýçlar da 2000 yýlý öncesi dönemde mesleðe dahil olanlar olduðu için ,dürüst ve tarafsýz olabiliyordu,þimdi artýk kura ile seçilecekler,bunlarýn %95'i de AKP döneminde parti teþkilatý avukatý iken yargý mensubu olanlar olduðu için artýk tarafsýz davranacaklarý þüpheli gözüküyor.Bir spor müsabakasýnda hakem taraf tutsa bile ,takýmlardan biri ezici üstünlük saðlarsa,hakem ne kadar taraf tutarsa tutsun " hakemi de yendik" þeklinde üstünlük saðlayan takým maçý kazanýr.Eðer Ýmamoðlu veya Yavaþ cumhurbaþkaný adayý olsa ,10-15 puan farkla ,seçim kurullarý iktidar partisini kayýrsa bile ,yine de konforlu bir çoðunlukla seçimi kazanacaktý.Ama þimdi baþabaþ,anketler hata payý içinde çok dar bir çoðunluk gözüken bir seçimde,Y
SK'nýn cumhurbaþkanlýðýný Erdoðan'ýn kazandýðýný ilan etmesi daha yüksek olasýlýk gözüküyor.
-
En çok yanýlmayý istediðim analiz bu.Umarým yanýlýrým.
Bu arada bu yazýyý yazarken þimdi en güvenilir anket þirketlerinden KONDA'nýn anketi önüme geldi.Genel olarak benim analizime paralel sonuçlar gözüküyor.
https://www.paraanaliz.com/2023/piya...afaya-g-52390/
Yer Ýmleri