https://twitter.com/altugozaslan/sta...83614522733049
Altuð Özaslan'ýn yazýsý.Yazýdaki öngörülerine katýlmýyorum ama kendisinin iyi eðitimli,donanýmlý,insan iliþkileride zarif ve kibar bir beyefendi olduðunu,takdir ettiðimi de ifade etmek istiyorum.
Niçin öngörülerine katýlmýyorum:
Enflasyon öngörüleri bana göre çok iyimser;
-Derin negatif faizler gayrýmenkulden borsalara kadar tüm varlýk fiyatlarýnda balon yaratmýþ durumda ve kazandýrdýðý servet etkisi tüketim harcamalarýný güçlü bir biçimde besliyor,bu da hem enflasyona ivme kazandýrýyor,hem de ithal mallara talep nedeniyle dýþ ticaret açýðýný yükseltiyor.Konut(konut fiyatýnýn yükselmesiyle kiralar),otomobil,beyaz eþya,elektronik eþya,mobilya...tüm tüketim ürünlerinin fiyatlarý bu servet artýþý etkisiyle yükseliþ yönünde hareket ediyor.Faizleri gerçek enflasyona göre reel bölgeye taþýmadýkça bu durum devam eder ve enflasyonu beslemeyi sürdürür(Bu konuya Türkiye'de deðinen hiç bir ekonomiste henüz rastlamadým ama ABD finans medyasýnda,-orada enflasyon bize göre çok düþük düzeyde de olsa- tartýþýlýyor. Fed de bu olgunun çok farkýnda olduðu için,sürekli üyeleri üzerinden sözlü yönlendirme yapýyor,para politikasýný daha da sýkýlaþtýracaðý mesajýný veriyor,çünkü bu mesajý vermese baþta borsalardan gayrýmenkul fiyatlarýna varlýk fiyatlarý yükselme eðiliminde bu da Fed'in para politikasýný sýkýlaþtýrma hamlelerini boþa çýkartýyor,finansal koþullar endeksini bir türlü + bölgeye yani sýkýlaþma alanýna taþýyamýyor,endeks para politikasýný hala gevþek alanda tutuyor.)
-Ýkinci neden bize özgü bir neden.KKM kur farký ödemeleri ilk maddede anlattýðým servet etkisini yaparak enflasyon ve dýþ ticaret açýðýna ivme kazandýrýyor,(Daha önce yazmýþtým:"KKM'de duranlara gelince dolar cinsinden reel bir kazançlarý yok ama merkez bankasýnýn yaptýðý kur farký ödemeleriyle ana parayý korurken tüketim harcamalarýna yöneldiler,Niye yöneldiler, çünkü döviz baskýlandýðý için döviz enflasyon kadar artmazken,gayrýmenkulun,otomobilin,mobilyanýn,beya z eþyanýn...fiyatlarýnýn enflasyonun çok üstünde arttýðýný gördüler,ihtiyaçlarýný öne çektiler.Tüketici talebi de hem enflasyona hem de dýþ ticaret açýðýna ivme kazandýrdý".)
https://pbs.twimg.com/media/F5FOjHLX...pg&name=medium
Merkez bankasýnýn çok büyük çoðunlukla KKM kur farký ödemelerinden kaynaklanan zararý 4 Eylül tarihi itibariyle 712.728 milyar TL'yi buldu,ve bu zarar döviz kurlarý yükseldikçe devasa rakamlara gelecek.Merkez bankasý bu zararý para basarak karþýladýðý için ve para politikalarýnýn etkisi 6-12 ay arasý gecikmeli olduðu için bunu 2024 yýlýna yükselen enflasyon olarak göreceðiz.
-Kamu kurumlarýnda enflasyonu dizginlemeye destek olacak hiç bir kemerleri sýkma politikasý yok.Aksine israf,þatafat ve debdebe harcamalarý tam gaz devam ediyor.Yatýrýmlar verimsiz alanlara gidiyor.Kamu yöneticilerine göre, deprem tahribatýný onarmak için 100 milyar dolara yakýn harcama yapýlacak.Bunlarýn enflasyonist yansýmasý olacak
-Dýþ konjonktür de olumsuz.Dýþarýdan borçlanmanýn maliyeti son 40 yýlýn en yüksek seviyesinde.En büyük ihracat alanýmýz Euro Bölgesi ekonomisi yavaþlýyor ve dýþarýdan(bu arada tabii bizden de) talebi azalýyor.Çin eksi enflasyon ile desteklenen çok düþük üretim maliyetleriyle bizim bütün ihracat ürünlerimizde agresif rakip ve ucuz ithalat ile dýþ ticaret açýðýmýzý yükseltmeye katký veriyor.
-Para politikasýnda kademeli sýkýþtýrma ile ekonomi tarihinde baþarýlý örnek çok az.Çünkü diyelim ki bir hastalýk var,vücuttaki mikrobu öldürmek için yeterli dozda ve yeterli sürede antibiyotik verilmez ise,ilaç mikrobu sadece sersemletiyor,sonrasýnda antibiyotike baðýþýklýk kazanmýþ olarak hastalýk daha þiddetli nüksediyor,bu sefer vücuttaki hastalýðý yapan mikrobu öldürmek için,ilk seferde gereken de daha kuvvetli bir antibiyoki daha yüksek dozajda hastaya vermeniz gerekiyor.Bize göre çok daha düþük enflasyona sahip olduklarý halde ve 40 yýldýr enflasyon olmamasýnýn tüketici beklentilerinde olumsuz beklenti yaratmayý engelleyecek bir zaman tamponuna sahip olmalarýna raðmen ,ABD ve euro bölgesinde enflasyon konusunda saðlanan ilerleme ,para politikasýnda kademeli sýkýlaþtýrma ile saðlanan iyileþme sýnýrlý ve büyük ölçüde enerji fiyatlarýndaki düþüþ ve baz etkisinden kaynaklanýyor.Þimdi petrol fiyatý tekrar 90 usd/varil seviyesine gelmiþ durumda,yenide ABD ve avrupada enflasyonu yükselmeye baþladýðýný göreceðiz.
Türkiye'de ise çok uzun yýllardýr düþük enflasyon görmedik,kronik enflasyon nedeniyle halkýn enflasyon beklentilerini kýrmak için balyoz gerekir.Yüksek dozda antibiyotik verince faydali bakterilerin de ölmesi gibi,bu politikanýn tabii aðýr yan etkileri de olacaktýr ama olacak iflaslar nedeniyle iþsiz kalacaklara iþsizlik fonundan maaþlarý kadar ödeme,mesleki becerileri geliþtirmeye yönelik kurslar,sosyal destek programlarý ile bu ara dönem az hasarla geçilebilir.Unutulmamalýdýr ki,bir ekonomide enflasyon bütün kötülüklerin anasýdýr.Enflasyon oldukça önünüzü göremezsiniz,uzun vadeli yatýrým yapamazsýnýz,finans kurumlarý uzun vadeli yatýrým ve konut kredisi veremez,gelir daðýlýmýný feci þekilde bozar,enflasyon halkýn cebinden çalýnan bir para ,tüm halkýn refah kaybýdýr.
Fed ilk faiz artýmlarýna baþladýðý zaman da bu baþlýkta yazmýþtým.Tek seferde 500 baz puan faiz artýrsaydý( Paul Volcker tarzý) bilanço küçültmesini de aylýk 90 deðil ,150 milyar dolar yapmýþ olsaydý ,ABD'de þimdi hem manþet hem de çekirdek enflasyon %2'nin altýna kalýcý biçimde inmiþ ve tüketicilerin de daha yüksek enflasyon olmayacaðýna dair güvenleri tam olarak saðlanmýþ olurdu.(Þimdi politika faiz %5.5 ama geçen sene ilk çeyreðinde %5 enflasyonu vücuttan temizleyecekken,þimdi artýk %5.5 yeterli olmaktan uzak,daha kuvvetli bir dozaja ihtiyaç var)
-Döviz kurlarýna gelince;Altuð'un bu konudaki görüþlerine de katýlmýyorum.Yýlýn ilk 8 ayýnda 82.413 milyar dolar dýþ ticaret açýðýmýz olmuþ durumda (enerji fiyatlarýndaki düþüþe baðlý olarak enerji faturamýzýn yýlýn ilk 7 ayýnda 14.5 milyar dolar azalarak 55.5 milyar dolardan 41 milyar dolara inesine raðmen).Petrol fiyatýnýn 90 usd/varil seviyesine yükselmiþ olmasý ve Ekim ayýndan itibaren ýsýnma amaçlý doðalgaz tüketiminin de baþlayacak olmasý nedeniyle mevcut trendde yýlý 130 milyar dolarýn üzerinde dýþ ticaret açýðý ile kapatacaðýmýz tahmin edilebilir.
Bu kadar yüksek dýþ ticaret açýðý veren bir ülkenin parasý teorik olarak aþýrý deðerlidir.Paramýzýn deðer kaybetmesi yukarýda yazdýðým nedenlerden dolayý ihracatýmýza fazla bir katký saðlamaz ama paramýz deðer kaybetmez ise ucuzlayan ithalat ile,ithalatýmýz ve dýþ ticaret açýðýmýz daha da yükselir ,merkez bankasýnýn da dibi vurmuþ döviz rezervleri de dikkate alýnýrsa, bir ödemeler dengesi krizine girme ihtimalimiz yükselmiþ olur.Sürdürülebilir bir durum deðil.
Bronz Üye
Originally Posted by deniz43
Altýn Üye
Gönderi Kurallarý
Alýntý yaparak yanýtla
Yer Ýmleri