-1 yýla kadar vadede yapacaðýmýz dýþ borç ödemesi,211 milyar dolar ve bu rakam tarihi rekor.
https://pbs.twimg.com/media/F8teMKKX...jpg&name=large
-9 aylýk cari açýðýmýz ise 41.1 milyar dolar,ama turizm gelirlerinin azaldýðý,ýsýnma amaçlý doðalgaz harcamalarýnýn devreye girdiði,petrol fiyatýnýn yükseliþe geçtiði, en büyük ihracat pazarýmýz euro bölgesinin durgunluk nedeniyle talebini azaltmasý ve ihracat gelirlerimizde azalma yaratacak olmasý,TL'nin deðerlenmesi nedeniyle tekstil gibi emek yoðun sektörlerin rekabet edemez hale gelmesi cari açýðýmýzý daha da yükseltecek faktörler.Projeksiyonlar yýlý 65 milyar dolarýn üzerinde cari açýkla kapatmamýz þeklinde.
-Sonuç olarak kýsa vadeli dýþ borç ödemesi+cari açýk finansmaný için yýllýk kabaca 275 milyar dolara ihtiyacýmýz var.
-Bu 275 milyar dolar dýþ finansman ihtiyacýmýzý kapatmanýn yollarý doðrudan dýþ yatýrýmlar+portföy yatýrýmlarý+borcu çevirmenin yaný sýra ilave olarak da dýþ borç almak.
-Doðrudan yatýrýmlara bakýyoruz,bir giriþ yok,gayrýmenkul alýmlarý da olmasa, net rakam sýfýr.Portföy yatýrýmlarý desek 1 milyar dolar bile giriþ yok.
-Merkez bankasý her ay ihracatçýlardan ve turizmcilerden topladýðý döviz gelirlerinin bozdurulmasý zorunluluðuyla %40'lýk döviz gelirleri ile yaz boyunca kabaca aylýk 11 milyar dolar döviz satarak döviz kurlarýný tutmaya çalýþtý.Piyasaya sattýðý dövizleri swap yolu ile bankalardan tekrar geri alarak rezervlerini korumaya çalýþtý.Ama bu devridaim sisteminin kaçaðý var,çünkü her ay cari açýk veriyoruz,ve içerideki dövizin bir kýsmý sistemden çýkýyor,ayrýca net dýþ borç ödemelerimiz de var ve yurt dýþýna transfer oluyor,ayrýca kýþ aylarýnda turizm gelirleri ve ihracat gelirlerimizin daha azalmasý beklendiðinden merkez bankasýnýn döviz kurlarýný tutmak için elinde daha az cephane olacak,hem de ýsýnma amaçlý doðalgaz ödemeleri ve yükselen petrol faturalarý nedeniyle sistemden yurt dýþýna daha fazla döviz çýkýþ olacak.
-Bu durumda döviz kurlarýný stabil tutmak için tek çare hem borcu %100 çevirmek hem de ilave taze borç almak.Ama burada da uluslararasý finans çevrelerinin mesafeli olduðunu,temkinli hareket etmek istediklerini görüyoruz.Bunun da çeþitli sebepleri var.Öncelikle Berat Albayrak döneminde oyun devam ederken oyunun kurallarýnýn deðiþtirilmesi nedeniyle büyük zarar ettiler,arkadan Naci Aðbal döneminde verilen sözler vaatler neticesinde yeniden giriþ yaptýlar,ama bir gece yarýsý kararnamesiyle görevden alýnýnca Þahap Kavcýoðlu döneminde verilen sözlerin tam tersine para politkasýyla yine büyük zarara uðradýlar,stop loss yapýp fiyatýna bakmadan ne var ,ne yok ellerindekini satýp çýktýlar.Þimdi yabancý yatýrýmcýlar için tahrip olan güveni yeniden kazanmalarý zaman alacak bir olay,kýsa vadede bir yabancý giriþi zor gözüküyor,bunun dýþýnda yabancýlar deðerlenen TL için kur riski almazlar,riski hedge için swap kanallarý açýlmadan bir yatýrým yapmazlar.Ayrýca borcumuzun olduðu ve yeniden borçlanmak istediðimiz yer Londra ve New York merkezli büyük yatýrým bankalarýnýn olduðu finans merkezleri.Ama baþta ABD olmak üzere batý dünyasý ile dýþ politikada gerilim yaþadýðýmýz günlerden geçiyoruz,bu bankalar da bir yere para vereceklerse önce ABD hazine ve dýþ iþleri bakanlarýnýn gözlerine bakarlar.Orada da sýkýntýlý bir durum var.
-Sonuç olarak önümüzdeki kýþ aylarýnda döviz kurlarý üzerindeki baský artacak,körfez ülkelerinden bir miktar döviz getirerek kýsmi bir rahatlama saðlayarak zaman kazanabilirler mi göreceðiz.Ama hukuktan,eðitim sistemine tüm alanlarda ,yasalarda,mevzuatta, avrupa birliði normlarýna geçiþ yapmadýðýmýz sürece, yönetimde hesap verilebilirlik ve þeffaflýk olmadýðý, kurumlar ve kurallar devleti olmadýðýmýz sürece sýkýntilar hep olacak,çok sýkýntýlý dönemlerle/geçici olarak ferahlamýþ dönemler arasýnda gidip geleceðiz,dalgalanma yaþayacaðýz.



Alýntý yaparak yanýtla

Yer Ýmleri