Bana kalýrsa.

[h//g]

alicemal sana yýldýz veriyom. olmaz diyo

[alicemal]

alicemal sana yýldýz veriyom. olmaz diyo

Saðol h//g
Bende bir yýldýz verdiðime bir daha veremiyorum.

[alicemal]

XBANK a ciddi alýþ gelince, diðer sektörlere satýþ geliyor.
XBANK satýþtaysa diðer sektörlere alýþ geliyor.

Üç beþ aydýr bunu arada sýrada yapýyorlar. Sebep mal çýkmak olmalý. Biri ile endeksi yeþil tutup, diðerinde yeþili bozmadan veriyorlar.

Doðru yöntem bu. Mal çýkmak istiyorsan yükseltirken çýkarsýn.

2018 papaz olayýndan sonra hem endeks düþüktü hem USD zýplamýþtý buna raðmen batýlý yabancýlar her kýzdýklarýnda büyük zararýna haftalarca sattýlar.

Halbuki dünya yükseliþe geçmiþti ve yükselterek satabilirlerdi.

Ancak öyle bir BEDAVA paranýn üzerinde yüzüyorlarki, büyük zararýna satmaya karar vermek onlar için zor olmuyor. Batýlý merkez bankalarý para basýp bunlara veriyor, hem gelip þirketlerimizi satýn alýyorlar, hemde para piyasalarýnda hakim pozisyon alýyorlar. Para kendilerine ait olmadýðý içinde kapris yapabiliyorlar.

Bu bol ve bedava para bunlarýn beyinlerini obez hale getirdi. 1973 de bol para olayý baþladý, 2008 den sonra büyük hýzla arttý.

Bu para kesilince bakalým ne olacak. Yeni bir büyük olay çýkýp yeniden bunlara para daðýtýlýrsa þaþýrmayýn. Bunu 2021 de yazmaya baþladým. Üç beþ yýla gerçekleþir.

[alicemal]

16:30 da gelecek abd tarým dýþý istihdam verisi abd yi sallarsa korkusu ile büyük oyuncular BIST de alýcý deðiller. Beklemeye geçtiler.

2013 S&P grafiðine tekrar baktým, faiz artýþý baþlama döneminde hiç bir fark olmamýþ.

Tabi 2013 abd þartlarýný bilmiyorum ki bugün le karþýlaþtýrayým. Bu sebeple ayný þey olacak diye kesin gözle bakamýyorum.

abd bir ay içinde yataya sarabilir. Bu yataya sarýþ 6-12 ay kadar sürebilir. Bu, doðal ve iyi bir þey olurdu.

[alicemal]

James Webb teleskopu haberini sýk sýk görüyorum. Haberle beraber verdikleri bilgi ise Büyük patlama(big bang) teorisine göre, "bu teleskop ile, 13 milyar yýl önce gerçekleþmiþ olan ilk patlama anýný görebileceðiz" deniyor.

Bunu anlamýyorum.

Büyük patlamaya(Big bang) inanmýyorum ama bu baþka konu, evrenin bu veya baþka sebeple merkezden geniþliyor. Ýkinci teori ki ilk ortaya atan bildiðim kadarý ile benim. Tubitak a gönderdim, üç beþ yýl sonra benim gönderdiðim fikir, baþkasýnýn fikriymiþ gibi dünyada konuþulmaya baþlandý. "Belkide bir devasa karadelikten evren oluþuyordur.".
Belki benim fikir yayýldý belkide daha önce baþlakarý yaydý bunu bilemiyorum ama evrenin geniþlediði açýk. Ölçülebiliyor.

Her neyse...

Teoriler þu anki konu deðil ama bir merkezden evrenin geniþlediði büyük oranda ispatlanmýþ gibi.

Bu teleskop ile merkezin 13 milyar yýl önceki halini görebileceðiz deniyor. Lang nasýl göreceksin dingil.?

Ýmdi bu konuyu hiç bilmeyenler için temel bilgi vereyim.

Biz ancak bir nesneden bize ýþýk geliyorsa görürüz(Aslýnda göz olmadanda birden fazla kez gördüm, oda baþka konu.GERÇEK ANLAMDA gördüm, rüya, hayal etme veya benzer bir þeyi kast etmiyorum. Ama bu baþka bir alem, o konuya girmeyeceðim. Göz açýkken gözle gördüklerimizi halledelim önce. ). Çevremizi, güneþ ýþýklarý çevremize deyip, oradan bize ýþýk yansýdýðý için görürüz. Aslýnda biz ýþýðý görürüz beynimiz onu nesne olarak yorumlar.

Nesneden bize ýþýk gelmezse hiç bir þey göremeyiz. (Ýmdi ýþýk dýþýnda radyasyon, dalga filanda gelir, onlarýda çeþitli algýlayýcý-yorumlayýcýlarla görürüz diyen olacak. Onlarýnda algýlayýcýya gelmesi gerekir. Zaten hepsinin temelinde foton yokmu.? Yani ýþýk parçacýðý. Bu detayý es geçelim ana amacým baþka bir þeyi anlatmak.)

Þimdi 10 km uzakta daðda bir ateþ yandýðýný düþünün. Ateþin ýþýðý ýþýk hýzý ile bizim gözümüze gelir. 10km mesafeyi 1 saniyede aþýp gözümüze geldiðini düþünelim.(þimdi 10 km yi ýþýk hýzý kaç sürede aþar onun hesabýna girmeyeyim amaç o deðil)
Biz daðdaki ateþi gördüðümüzde gerçekte o ateþin 1 saniye önceki halini görürüz. Görmek böyle bir þey. Eðer mesafe çok uzaksa, milyonlarca km uzaktaysa. Ateþin ýþýðý bize ulaþtýðýnda aslýnda o ateþ sönmüþ bile olabilir. Ama bize ýþýk, çok uzak mesafeden dolayý 1 saat sonra geldiði için, o anda yanýyor sanýrýz.

Birde þöyle düþünün. Ateþten ýþýk yanýnda küllerde uçar gider deðilmi. Ateþin ýþýðý ýþýk hýzýnda gider ama küller yavaþ yavaþ ateþten uzaklaþýr. Ýþte dünya kül tanesi diyelim. Ateþ ilk yandýðýndaki ýþýk uzaklaþtý gitti henüz küller yani dünya oluþmadý. Sonra kül tanesi yani dünya oluþtu ve ateþten yavaþ þekilde uzaklaþýyor. Ýlk ýþýk, ýþýk hýzýnda çoktaaan uzaklaþtý, kül tanesi olarak ayný yönde gidiyoruz ama yetiþme ihtimalimiz sýfýr çünki dünya olarak ýþýktan daha yavaþ gibiyoruz, ayný hýzda gitsek bile ayný yöne gittiðimizden yetiþmemize imkan yok.

Kül tanesi olarak hangi ýþýðý görürüz.? Ateþten bizden sonra çýkan ýþýklarý görebiliriz, çünki merkezden bize gelir ve geçerler. Onlarý yakalayýp görürüz.

Peki James Webb teleskopu çoktan uzaklaþmýþ olan BigBang ýn ilk ýþýklarýný nasýl görecek anlayabilmiþ deðilim. Yaþlý ve hasta olan ýþýklarýmý görecek.? Onlar geride kalmýþtýr diye.

Bu kýsmý anlayamadým ve açýklamasý gereken bizim bilim adamlarýda dut yemiþ bülbül. Lang hepiniz bol keseden Prof. ünvaný almýþsýnýz. Haberi veriyorsunuz, hiçmi aklýnýza bu soru takýlmýyor.

Ben neyi atlýyorum bilmiyorum.?

Hani desek ki, uzaklaþan Big Bang'ýn ilk ýþýklarýna lazer gönderip, çarpýp geri gelen lazerin yorumlamasý ile göreceðiz. Hani bazý kameralar radarlar öyle çalýþýr ya. Yaw lazer in temelide foton ve uzaklaþan ýþýk ile ayný hýzda gidiyor. Kendini yýrtsa yetiþemez.


.

[secbul]

Evrenin baþka bir karadelikten oluþmuþ olabileceði teorisyenlerin uzun yýllardýr zaten tartýþtýðý konudur. Veya baþka evrenlerde vardýr ama bizim evrenimiz henüz o evrenin içine girmemiþtir girmek üzeredir gibi. Bunlar ve bunlar gibi teorileri tek çatýda barýndýran sicim teorisi þu ana kadar geliþtirilen ama matematiði tutarlý. Kuantum barýndýrabilen ama newton mekaniði de içerebilen ama adi üstünde teori olarak tek tutarlý açýklama
Bu teori 7 8 boyut lu evreden olduðumuzu iddaa eder iken bazý teorisyenlerin 12 hatta 13 boyut lü olabileceðimizi idda etmektedir. Tek bildigimiz sicim teorisinin þu an en mantýklý matematiði olan teori olduðu...

[secbul]

Tabi gözlemlediðimiz evren daha çok küçük. Yaný hubble sayesinde gördüðümüz evren. Matematik ve araþtýrmalar daha gözlemlediðimiz evrenin gerçek evrenin 80 de 1 olabileceðini gösteriyor. Ama unutmayalým bu oran her sene yapýlan araþtýrmalar ile daha da yükseliyor.

Benim þahsi düþüncem güneþ sisteminin ve sonuç itibarý ile insanlýðýn evrenin gerçekten çok geç safhasýnda ortaya çýktý gi. Evrenin ne kadar ömrü olduda geç çýktý diyebilirsiniz. Belki de ömrü yüzmilyarlaca yýl daha var. Ama olay þu ki maddelesme ve maddenin gezegenleri oluþturmasý çoktan bitmiþ. Gezegenimiz bile 4 milyar yaþýnda. Yaný geç kalinmis bir rahat 9 milyar sene var. Kýsaca hayat orada bir yerlerde senden daha önce olayý bitirmis olabilir. Ama henüz kanýt yok. Kanýt oluncaya dek yegane olmamýz beni ürpertiyor. Ayný bir karýncanýn clombun kübaya gelmeden önce adada yaþadýðý hayat gibi.

[value]

Bunlarýn hepsi iyi de "suje" 'yi açýklamýyor.

"Yani yüz milyar bilmem kaç yýllýk bir olgu, akýl havsala almaz bir mekansal büyüklük" ben olmasaydým (suje) görülmeyecekti...