Bakr couyor, kurun ve inko partiyi karyor
'Yeillenen' kresel ekonomi bakr talebini artrarak fiyatlar tm zamanlarn en yksek seviyesine kard. Bakrn tonu dn 10.600 dolar at. Endstriyel metallerin bir ksm bakrdaki bu arta elik ederken, elektrifikasyon ve dekarbonizasyon sreciyle dorudan balantl olmayan baz metallerde fiyat art snrl kalyor.
Evrim KK
Emtia piyasalarnda maraton sryor. Kresel emtia fiyatlar son 1 ylda neredeyse iki katland. Rallinin ba aktrlerinden bir ise bakr oldu. Kresel ekonomik toparlanmayla birlikte talebin artmasnn yan sra arz endieleri bakr fiyatlarn 10.600 dolarn zerine kartarak tm zamanlarn rekorunu getirdi. Kalay ve alminyum fiyatlarnda da byk oranda art yaanyor. Kurun ve inko ise metal piyasalarndaki bu partiyi karyor. Bu ki metalin piyasasnda oluan fazla fiyatlarda gl art dizginliyor.
Bakr fiyatlar, byk ekonomilerin yeniden almas ve €œyeil ekonomiye€™ gei iin ihtiya duyulan madenler iin artan talebin tetikledii rallinin son ayanda cuma gn rekor seviyeye ulat. Elektrikli aralardan amar makinelerine kadar her eyde kullanlan bakr, bir nceki emtia patlamas srasnda 2011 ylnda grd zirveyi gemeyi baard ve Londra€™da ton bana 10.400 dolarn zerini test etti. Fiyatlar, salgn nedeniyle geen yln mart aynda grd dip seviyeden iki kat art gsterdi. Ylbandan bu yana ise fiyatlardaki art yzde 40€™a yaklat. Dnyann en byk bakr reticisi ili'de bakr sektrne dnk sert bir faiz art ngren yasa tasarsnn Kongre'nin alt kanadnda onaylanmas son fiyat artlarnda etki oldu.
Alminyum %30 kalay %47 prim yapt
Kalay da hareketli haftalar geiriyor. Londra€™da 3 ay vadeli kalayn tonu 10 yldr ilk kez 30 bin dolar at. Devre kartlarn ve kablolar birbirine balayan bir madde olan lehim yapmak iin kullanlan kalayn fiyat, elektronik endstrisinden gelen talebin yardmyla ylbandan bu yana yzde 47 ykseldi. Son 1 yl iindeki fiyat art da yzde 100€™ buldu.
Alminyum bu yl en ok fiyat art kaydedilen metaller arasnda. Otomotiv, ambalaj ve inaat sektrlerinin COVID-19 pandemisinden toparlanmaya balamas alminyum talebini canlandrd. Ancak artan talebe karn nde gelen reticiler in ve Rusya'da tedarik endieleriyle alminyum fiyatlar 2.583 dolarla son yllarn en yksek seviyesine kt. Son 1 yl iinde fiyat art neredeyse yzde 80 olurken, ylbandan bu yana art yzde 30€™u at. Fiyatlarn 2018'in zirvesi olan 2.718 dolara doru ilerledii belirtiliyor.
Arz fazlas kurun ve inkoyu dizginliyor
Ancak metal piyasalarndaki bu coku kurun ve inkoda gl bir ekilde hissedilmiyor. Bunun nedeni, Uluslararas Kurun ve inko alma Grubu'nun (ILZSG) belirttii gibi, her iki pazarn da geen yl byk arz fazlas kaydetmesi ve bu yl da ayn eyi yapma eiliminde olmalar.
Mart 2020€™den inko fiyatlar dier metallere gre daha lml saylacak bir oranda yani yzde 58 ykselirken, kurundaki art sadece yzde 30 oldu. inko fiyatlar ylbandan bu yana yzde 10 artla 3.048 dolar/ton seviyesinde bulunuyor. Kurun ise yzde 13 ykselerek 2.220 dolara geldi.
ILZSG'nin yapt deerlendirmeye gre, rafine inko piyasas geen yl 486.000 tonluk bir fazla verdikten sonra, bu yl da 3253.000 tonluk fazla vermeye hazrlanyor. Kurun retimi geen yl kullanm 172.000 ton aarken, bu yl 96.000 tonla art arda nc yl arz fazlas olacak.
Fiziksel fazlalk, her iki metal zerinde bask oluturuyor. Nitekim bu iki metal, ykseli furyasna kaplan dier metallerde itici glerden olan elektrifikasyon ve dekarbonizasyon sreciyle belirgin bir baa sahip deil. Her ne kadar bu metalin kresel ekonomik iyilemesinden yararlanmaya devam etmesi beklense de, analistlere gre lityum ve kobalt gibi dier batarya metalleri zerinde oluan yatrm heyecann yaratmas muhtemel grnmyor.
Bakrda 20 bin dolar konuulmaya baland
Londra merkezli hedge fon Commodities World Capital LLP'den yatrm uzman Luke Sadrian, bakr fiyatlarnn byk lde Bat'daki ekonomik toparlanma nedeniyle nmzdeki birka ay iinde ton bana 11.500 ila 12.000 dolar arasna ykseleceini syledi. Sadrian, elektrikli otomobil altyapsnda bakr talebinin artmas ve metalin dier yeni kullanmlar gz nne alndnda, nmzdeki be yl iinde daha fazla kazanm bekliyor. Birok analist ve sektr temsilcisi de 2025 ylna kadar fiyatlarda ton bana 15.000 dolara ulaabileceine inanyor. Bank of America, arz tarafnda ok ciddi skntlarn yaanmas halinde fiyatlarn 20 bin dolara kadar gidebileceini ngryor. Daha nce bakrda en nemli oyuncu in iken, analistler artk bu durumun deimeye baladn, ABD ile AB€™nin son 10 ylda nemli tketiciler haline geldiini hatrlatyorlar.
Metal sektr, hammadde ihracatna snrlama, ithalatna kolaylk istiyor
Erkan AKAN
Girdi fiyatlarnn son dnemde katlanarak artmas metal retim maliyetlerini ykseltti. Fiyat artnn yansra metal sektr hammaddelerinin temininde de sorunlar yaanyor. Sektr temsilcileri, uluslararas piyasalarda maratona dnen fiyat artlarndan ve tadarik sorunlarndan etkilenmemek iin, yurtii retim artrlmas gereine iaret ediyor. Sektrn bir baka zm nerisi ise hurdann ihra edilmeyip i piyasaya verilmesi.
Ekonomilerdeki canlanma ve sanayi retimindeki artn metal rnlere talebi artrmas, girdi fiyatlarn yukar ekti. Bu srete in€™in szkonusu rnlerde ihracat tevik edici uygulamalar kaldrmas da fiyatlarn ykselmesinde etkili oldu. Cevher fiyat 80 dolardan 230 dolara, hurda fiyat 238 dolardan 500 dolara ykseldi. Bakr ton fiyat ise 4 bin 700 dolardan 10 bin 628 dolara kt. DNYA€™nn grlerini ald sektr temsilcileri, fiyat artlarndan tm piyasann ciddi biimde etkilendiini belirtti.
€œFiyat artlarn in tetikledi€
Trkiye elik reticileri Dernei (TD) Genel Sekreteri Veysel Yayan: €œin€™in mdahalesi hurda ve cevher fiyatlarnn son gnlerde hzla ykselmesine neden oldu. Bu srete talepteki art da hz kesmedi. Yeterli girdi salanmamas ve baz retici firmalarn stoa ynelmesi, talebin de artmas ile birlikte fiyatlarn ykselmesine neden oldu. Cevher fiyat 2020 ylnn nisan aynda 80 dolarda bulunuyordu, bu fiyat 226 dolara kt. Hurda fiyat da ayn dnemde 238 dolardan 500 dolara ykseldi. Bu art tm metal rnlerinde fiyatlarn ykselmesine neden oluyor. Fiyatlardaki dengesizlik tm piyasay olumsuz etkiliyor. Tketiciler daha pahal rn almak zorunda kalyor. Bu durumun Austos sonundan itibaren, kademeli bir ekilde dengeye kavuabileceini ngryoruz.€
€œ piyasann ihtiyacn karlamak iin mesai yaplyor€
elik hracatlar Birlii (B) Bakan Yardmc Uur Dalbeler: €œDnyada alamayla birlikte pandeminin etkisi azalmaya balad. lkeler ekonomilerini teviklerle destekleyerek arklarn hzl dnmesini salyor. Bu durum da retimi artrd ve metal rnlerine talebi ykseltti. nce rn fiyatlar artt ve bununla beraber hurda ve cevher fiyatlar da ykseldi. Ayrca in€™in ihracatnda tevikleri kaldrmas bu artta etkili oldu. Bu fiyat artlarnn tm sektrlere yansmas oluyor. Trk elik reticileri, i piyasadaki talebi karlamak iin youn mesai harcyor. Yass elik rnlerinde ilk eyrekte ihracat yzde 35 dt, ithalat ise yzde 30 artt. Bu da gsteriyor ki, reticilerimiz daha ok i piyasaya alyor.€
Bakr ve alminyum talebi daha da artacak
stanbul Demir ve Demir D Metaller hracatlar Birlii (DDMB) Bakan Tahsin ztiryaki: €œlkelerin merkez bankalarnn ve devletlerin ekonomiyi canlandrma adna yaptklar giriimler, hammadde fiyatlarnda topyekn bir art beraberinde getirdi. nceki yllara gre tm hammadde fiyatlar artt. Endstriyel metallerde fiyat art emtialar arasnda nde geliyor. zellikle bakr tm sanayi dallarnda kullanlmasyla fiyat rekor dzeyde ykseldi. Bu fiyat artlar girdi maliyetlerini ykseltiyor ve tketiciye kadar rnlerin fiyatlar da artyor. Artan hammadde fiyatlarndan daha az etkilenmek iin hammaddenin Trkiye€™de retilmesi gerekir. Trkiye€™de kan hurdann Trkiye€™de kalmas ve ilenmesi gerekir. Btn lkeler hammaddeyi kendi snrlar iinde tutmak iin bir abaya gsteriyor. in elik rnlerinde i piyasasn zendirmek iin 146 elik rnne uygulad yzde 13€™lk tevik mahiyetindeki ihracat vergi iadesini kaldrd. Bu da dnya elik fiyatlarn artrd. Bu arada karbon emisyonlarnn azaltlmas abalar, elektrikli aralara gei trendi, bakr ve alminyum gibi metallere olan talebi daha da artracak. Tm bu gelimeler karsnda metal fiyatlarnn bir mddet daha artna devam edebilir.€
Demir elik ihracatna kota getirilsin
naat Mteahhitleri Konfederasyonu (MKON) Bakan Tahir Telliolu: €œDemir fiyatlar son 1 ylda yzde 100 artt ve ton fiyat 3 bin 250 TL€™den 7 bin lirann zerine kt. Sektr korumak iin bir takm nlemler alnmas gerekir. Trkiye€™deki demir elik reticilerinin retim kapasitesi yurtii tketimin iki kat kadar. in€™in retimi ksp ithalat olmasyla bu lkeye ihracat daha da artabilir. O yzden devlet demir elik ihracatna yzde 50 orannda kota getirebilir. Bunu yapamyorsak KDV oranlar yzde 18€™den sfra drebilir. Ayrca demir-elik ithalatnda alnan vergiler drlebilir. Bu nlemler alnmad takdirde kentsel dnm kapsamnda her yl yaplmas planlanan 300 bin konutun yaplmas mmkn olamayacaktr.€
Kaynak:
https://www.dunya.com/kuresel-ekonom...-haberi-620780
Alnt yaparak yantla
Originally Posted by dark
Yer mleri