Balon patlad, nakitte frsat beklenmelidir
dolar/euro bozdurup, yatrm yapmak mantkl
Faizler inerse, imdi almak mantkl deil
Faizler inie geince alacam, imdi kiraclk daha karl
ev alacak, para da yok, kredi ekip deyecek i'de yok
Dnya mal dnyada kalsn, ben ahirete yatrm yapyorum kardeim, ne evi.
Kdemli ye
Originally Posted by Byccx
Bana okudugunu anlamyorsun yazmsn fakat sen okudugunu anlamyorsun .
Sen dolar 10 tl olacak demedinki, . Ben "ustadnz 10 lirac selcuk dedim" sadece.
hemen gocunmusun.
Bir daha tekrarlaym . Sen dolar 10 tl olacak demedin . Ben 10 lirac selcuk dedim . ama senin beyin orda elektirklendi hemen ustune alndn ..
Sana demedigim seyi cmbzla zorla cekip , sana diyormuum gibi ustune aldn.
Neden acaba ? Zayf yerinemi dokundum .
aslnda belli de ..Nyse
Yeni ye
Bununla o kadar ok karlatm ki, hasbelkader dolar krizi ncesi tm paras dolarda, altnda olanlarn paras 2 katna kt, 1 senedir de dolar zirveden deer kaybetti ve u an getirisi yok.
100 bin dolar olan kii ev alamazken ev alabilir duruma geldi, madem dolar da sabit ev fiyatlar artmadan alalm diye dnyorlar.
Ancak normalde ev talebi oluturamayacak Kiiler ev talebi oluturacak konuma gelirse ev fiyatlar stanbul gibi ev arz snrl olacak yerlerde ev fiyatlarnn artna sebep olur matematik aslnda bu kadar basit.
Tapatalk kullanarak iPhone araclyla gnderildi
Yeni ye
Bu lkenin bymesi de, dolaysyla borsas da inaata bal.
Eer konut fiyatlar byme ile (dolaysyla taleple) artmayacaksa, borsada olan da, reel i kuracak olan da kimsenin yatrm yapmamas lazm.
Tapatalk kullanarak iPhone araclyla gnderildi
Kdemli ye
Bu dediiniz halkbnk da yllardr olmad hep dibin dibine indi
ASUS_X008D cihazmdan Tapatalk kullanlarak gnderildi
Platin ye
Kimse yatrm yapmyor zaten, yatrm yapacak olann nnde %20 banka takozu var.
Ekmek bymyor, nfus artyor.
Platin ye
Bu lkede markette % 30-50 enflasyon, elektrie ve doalgaza % 50 zam yaplyorsa ve devletin yeniden deerleme oran % 22.58 aklanp, insanlara maa zamm olarak ta % 10 zam verirsen, hibir ekilde beton talebinden bahsedemezsin...nsanlar karnn zor doyuruyor bu devirde...Makarna ile karnn doyuruyor...Aldklarnn hep gramajn drp yada alternatif ne olduu belli olmayan marka ve mallardan almaya alyor...Eskilerle idare ediyor...
Kdemli ye
Size katlmyorum ,
Tasarruf yapmayan ulkeler arasnda , yani cok harcayan ulkeler arasnda kanc oldugumuza bir bakn .
Pazar sabahlar butun kahvaltclar tklm yklm , gelirine gore kimi luk yerde serpme kahvalt kimi kofteci yusufta ucuz kahvalt ama yer bulamazsn ..
Gidin Avrupaya , brakn kahvalty , dsarda yemek yemek lukstur, onemli gun vs deilse darda yemek yemezler.
Asnda cok harcayan bir toplumuz , ikayetimiz istedigimiz kadar cok harcayp, en son ckan telefonlar alp , giyim kuam vs.. ayn anda ev vs alamamak .
Bir ornek . sfr highline 1,6 dizel golf burda 240 bin tl .. 240 bin birim para diyelim . . Avarupada 20 bin birim para yani avrupallarn 1 senelik maas .. burada ise 10 senelik asgari ucret.
Bir avrupal icin 10 senelik asgari ucret 240 bin euro.. golf avrupada orda yasayanlarn 10 senelik asgari ucret karslg satlsayd en zenginide olsa kimse o arabann 1 km yankna yaklamazd.
Burda ise durum belli ,Bayiye itsen bulamazsn, showroom arac almak istemiyrsan sraya girip 2-3 ay sonra golf sahibi olursun. uygulanan yanls politikalar vs konusuna girmeyecegim. ben buna ragmen satlyormu ona bakyorum .
golfe 10 senelik asgari ucreti veren bir alm itahna sahibiz toplum olarak .Yani bu araba 10 senelik asgari ucret ben bunu almam arkadas, param olsada almam diyemiyorz. brakn param olsada almam, olmasada krediyle 5-10 sene borlanp alyoruz.
u yazy okumanz tavsiye ederim .
https://seyler.eksisozluk.com/isvec-...lkelerden-biri
Son dzenleme : zubizaretta; 15-12-2019 saat: 15:07.
Kdemli ye
BRAZ UZUN BR YAZI AMA OKUMANIZI TAVSYE EDRM
LINKTEN OKUMA STERSENZ BURADA
http://www.aljazeera.com.tr/al-jazee...ruf-edemiyoruz
EKONOM
Neden tasarruf edemiyoruz?
Kii ba milli geliri Trkiye'den daha dk birok lkenin tasarruf oran bizden yksek. Nedenini, davransal ekonomi alannda alan Gkhan Karabulut'a sorduk. Ona gre, tasarruf gelirle alkal ama Trkiye'ye zg bir durum da var. 3 Eki 2016 Gncelleme 09:24 +03
Konular: EKONOM, TRKYE
Aye Karabat
Gkhan Karabulut'la, Trkiye'de neden yeterince tasarruf edilemediini konutuk. [FOTORAF: AL JAZEERA]
Kii ba milli geliri Trkiye‚„den daha dk olan bir ok lke bizden daha fazla tasarruf ediyor. Hkmet, tasarrufu artracak yapsal reformlar yapmay planlyor. Son yllarda, tasarruf oranlar yzde 10‚„lardan yzde 15‚„lere ksa da, yine de tasarruf konusunda iyi deiliz.
Peki neden? Bu soruyu davransal ekonomi alannda alan Do. Dr. Gkhan Karabulut‚„a sorduk. Tasarrufun, ‚œgelirin bir fonksiyonu olduunu‚„ syledi ama ekledi: Trkiye‚„ye zel bir durum da var.
Karabulut‚„a gre, o ‚œzel durumun‚„ eitli nedenleri var: Tasarruf etmiyoruz nk tketime doymadk; deneysel almalarn da gsterdii gibi, tketimle ortaya koyduumuz toplumsal statmz nemsiyoruz. Kapitalizmi ok yanl anladk. Gelecek korkumuz ok yksek deil nk btn aksaklklarna ramen, iyi kt ileyen eitim, salk, emeklilik sistemimiz var. "ocuklar bize bakar" diye dnyoruz. Tasarruf etsek bile, nereye yatracamz da ok iyi bilmiyoruz, banker facias yaam bir lke olarak, arac kurumlara pek gvenimiz yok. Ama yine de bir noktada, tasarruf etmeye balayacaz.
‚“Hl tketim lgnlmz var‚
Kii ba geliri Trkiye‚„den dk olmasna ramen, bir ok lkenin bireysel tasarruf oran bizden fazla. Neden?
Zorunlu bir takm nlemler alnmyorsa gelimekte olan lkelerde, gelimi lkelere gre tasarruf daha dk. nk normalde teoriye gre, tasarruf gelirin bir fonksiyonu. Geliriniz arttka mutlak tasarruf da artyor. Bu gelir belli bir eiin stne ktktan sonra, daha hzlca artmaya balar tasarruflarnz. Buna istisna oluturan lkelerde, yani kii ba milli gelirleri dk olduu halde tasarruflar yksek olan lkelerde ciddi zorunlu tasarruf uygulamalar gryoruz.
lkelerin kalknma aamalarnn belli safhalarnda tketim patlamalar, tketime doymama durumlar gerekleiyor. Tketime bir miktar doyduumuzu temel ihtiyalarmzn karlandn dnelim. Televizyonumuz var. Cep telefonumuz, arabamz evimiz var. Hl yksek gelir elde etmeye devam ediyorsak, tasarruf oranmz er ya da ge doygunluumuz nedeniyle arttryor. Ama Trkiye iin baktmzda o gelir dzeylerine gelmi deiliz. Dolaysyla ne kadar tasarrufu tevik ederseniz edin, temelde insanlarn hl tketim lgnl var. Tketmeye doymu deiller. Bir yerde olgunlap byk bir yatrm yapaym, uzun vadeli bir arsa yatrm yapaym veya emekliliim iin bankaya ataym gibi dertlerden te, televizyonun modelini deitireyim gibi eyler daha fazla.
‚“Kapitalizmi yanl anladk‚
Bildiimiz kadaryla cep telefonu modelini en sk deitiren toplumlardan biriyiz. Biz neden o tketime doymuluk noktasna gelmiyoruz? Bizden daha fakir olan lkeler daha ok tasarruf yapyor. Biz neyi yanl yapyoruz?
Trkiye‚„nin zel bir durumu var. Mesela sosyal medyay da dnyada en ok kullanan lkelerden biriyiz. Teknolojiye olan merakmz tabii ki d amzda bir rol oynuyor ama bu merakmz iyi midir, kt mdr, bir yargya varamayz. Fakat Trkiye‚„de bir yar olumu durumda gerekten. Kendi kendini besleyen bir sre, bir dalga. Dardan mdahale edilen pompalanan, cep telefonu taksitlerini arttralm da daha ok satlsn diye deil, sistemin toplumun kendi iinden rettii bir durum bu. Burada tkettirme teknikleri ABD‚„den daha fazla falan deil.
Biz bir deney yaptk. Yaklak bir yl nce, 600 kiiye u soruyu sorduk: ki toplum dnn. A toplumunda kii ba den milli gelir 2500 dolar. Dier btn artlar ve fiyatlar ayn olmak kouluyla sizin geliriniz 2300 dolar olacak. kinci toplumda kii ba milli gelir 1800 ve sizin geliriniz 2000 dolar olacak. 2300' m 2000‚„i mi tercih edersiniz? Dnya ortalamas yzde 40 civarnda 2000‚„i tercih ediyor. Yani 1800‚„lk bir ortalamada daha iyi olaym, daha az para alaym ama yeter ki dierlerine gre daha iyi olaym. Trkiye‚„de bu oran yzde 65‚„e kyor. Yani Trkler, ben nde olaym hrs iindeler. Bizler kapitalizmi yanl alglam, en vahisinden alglam durumdayz. zel sektrdeki krcl, rekabeti Dallas filmlerindeki gibi alglam durumdayz. Amerika‚„da da rekabet ok yksek ama onlar i saatlerinden, insanlarn birbirine olan nezaketine kadar, hukuki snrlar, insani snrlar ne olmal konusunda yol alm durumdalar. Bizde yle deil.
Niye bu kadar yanl anladk kapitalizmi?
Balangta byle olur zaten. Anormal deil kapitalizmin balangcnda byle alglanmas. Liberal dncenin en yakn, en nemli dnrlerinin biri olan Milton Friedman kapitalizmin ruhunun burada olduunu iddia ediyor. Kuralszln ve acmaszln olduu yapya, 1900‚„l yllarn tam balarndaki New York‚„u ve 1960‚„lardaki Hong Kong‚„u rnek veriyor. Ne kadar ok kural, ne kadar ok etik deer yklersen ekonomik ilerlemesi ynnde engel. Ama sonuta bu dorudur diye sylemiyoruz. Bir ekilde daha insanca bir yere evriliyor hepsinde. Kapitalizmin geldii yer, kendi iinde hukuku, etii olan bir yer. Bizde henz yle deil. Ayn ey toplumsal pozisyonumuz iin de geerli. "Ben insanlardan stn olmalym" diye dnyoruz, "Ben baarl olmalym." Olgunlam lkelerde aileler ocuklar iin ‚“O baarnn yan sra ahlki deerleri de olsun, mutluluu da olsun‚ diye dnrken bizde ‚“Baarl olsun‚ daha n planda. Geri o baar pompasnn yava yava deitiini de gryoruz.
‚“Yava yava olacak‚
Yani, trafikte niye birbirimize saygszsak o yzden de tasarruf yapamyoruz, doru mu anlyorum?
Evet, o iki konu arasnda bir balant var. Dierlerinden stn olma, baarl olma, kendini ezdirmeme, zgveninin dk olmamas gibi deerler rasyonalitenin ve kapitalizmin ayn anda gelmesi ve zirveye kmasyla had safhaya kt. Rekabetin yksek, insanlarn birbirine kar anlaysz ve etik deerlerin sorunlu olduu bir yap olutu. Ama bu yap bir gei dnemi. Sonuta ‚“Trkiye‚„ye ktye gidiyor yozlayor‚ gibi bir sonu kartamayz buradan. Bir yerde, bir ekilde yava yava o mcadelelerle hukuki ve etik ynnden bir nokta olacak. O noktada tasarrufun daha yksek olaca ev gibi, i gibi yatrmlara belli bir gelir dzeyine kt zaman ynelecek. imdi iin kolay taraf televizyon gibi araba gibi ve cep telefonu gibi daha ksa sreli tketim maddeleri zerinden dnse de.
Eskiden beri byle miydi? Bizim anneannelerimiz tasarruflu kadnlard. Kendilerine verilen mutfak harlndan bir yere bir eyler atarlard?
Evet ama o zaman da gelir yoktu. Eski tasarruf oranlar kaytlar ne kadar salkl tartmal ama baktmzda dkt nk o zaman da gelir yoktu. Ucu ucuna geinen bir lke, kii ba milli gelir bin dolar, tasarruf mmkn olmuyordu.
‚“Tasarruf oranlar artt aslnda‚
imdi gelir artt ama tasarruf artmad?
Tasarruf eiliminde oran olarak hafif birart var. Son yirmi ylda yzde 10‚„lardan yzde 15‚„lere k var, gelir artnn etkisi olarak. Ama bu tasarruf edememe durumu genel olarak geici bir durum. Tasarruf ne ie yarar? Kimisinin aylk, kimisinin alt yllk birikmi paras vardr. Kimisi uzun vadeli yatrmlara ynlendirir, emeklilii iin biriktirmeye, bireysel emeklik fonlarna ynlendirir. Kimisi de bir ekilde biriktirir. Bazlar da ksa vadelidir. Ksa vadelileri bankalar arac olarak alr paketleyerek uzun vadeli bir krediye dntrr. Bylece d kaynaa ihtiyacnz olmadan byk yatrmlar, byk fabrikalar, kprler alt yapnz tamamlama gibi olanaklara sahip olursunuz. Bu adan bakldnda eer ki o fonlar dardan bulabiliyorsanz bu geici olarak sorununuzu zer. Tabii ki darya bir faiz kayb yaama pahasna. ki seeneiniz var; ya uzun vadeli yatrmlar yapmakta zorlanacaksnz ya da fonlar dardan bulacaksnz ve yatrmlardan elde ettiiniz gelirlerin bir ksmn darya transfer olarak aktaracaksnz. Bir eit hara deyeceksiniz. Trkiye uzun sredir bunu yapyor nk tasarruflar dk. Bu da ona i piyasada bir esneklik kazandryor. D dengeyle bir sorunu, bir krizi, fon bulamam durumu olduu zaman dnp ierideki piyasaya hazr talebe maln satabiliyor reticiler. Mesel televizyon reticisisiniz, Avrupa‚„ya satyorsunuz. Bir kriz yaanyor ve elinizde mal kalyor dnp bunu i tketiciye hazr talebi var, satabiliyorsunuz. Dolaysyla sisteminizde batmalar, aksamalar daha az oluyor. Ama dediim gibi ciddi bir kaynak aktarm bedeliyle.
[[Fotoraf: Al Jazeera]]
‚“Gelecek endiesi o kadar youn deil‚
Bizim gelecek korkumuz mu yok, emekli olunca da bir ekilde yaarz, gibi bir fikrimiz var, o yzden mi kenara para koymuyoruz?
unu syleyebilirim; Trkiye‚„nin ksmen aksak da olsa, salk, eitim ve emeklilik sistemi bir ekilde iliyor. ABD‚„den daha iyi iliyor mesel. Net olarak biliyoruz ki Amerika‚„da emekli olduktan sonra bir ite almazsnz salk sigortanz muhtemelen hayatnzn en ok ihtiyacnz olduu dnemde hastalklarnzn ve ilalarnzn nemli bir ksmn karlayamyor. Emeklilik sistemleri o kadar karmak ki, bir ekilde devlet minimum srnme standartn verir gibi bir durum yok. Dolaysyla orada gazeteler baktnzda 55 yanda emekli olmak iin gelirinizi nasl biriktirirsiniz, nereye ynlendirirsiniz haberleri her zaman vardr. Gerekten dediiniz gibi burada daha o kadar zor deil gelecek endiesi.
ok vahi ama bize gelecek endiesi yaatmyor kapitalizmimiz yani? Bir de sanrm ‚“ocuklar bakar bana‚ yalannca gibi bir fikrimiz var...
Evet yle. "ocuklar bakar bana" ksm Akdeniz‚„den Ortadoululuktan kaynaklanyor. ok gzel bir ksm. Kapitalizmin yaand lkeler iinde en yaanabilir olanlar bu lkeler zaten. O dengeyi iyi korumak gerekiyor. Her an deiebilir ama.
‚“Toplumun i dinamikleri nemli‚
Tasarruf retilebilir bir ey mi?
sizlik fonu ya da zorunlu bireysel emeklilik sistemi gibi zorunlu tasarruf sistemlerin tesindeki tevikler maalesef sonu vermiyor. Bu bir eit toplumsal olgunlukla ilgili bir ey. Tasarruf etmek iyidir, udur, budur gibi mesajlar sonu vermiyor. Toplumsal yapnn kendi i dinamikleri ile ilgili. O tarz eyler genel yapy deitirmiyor. Bireysel emeklilik sistemi bir miktar artrd yzde 10 dan 15‚„e. Ama gelimi lkelerde yzde 30-40 civar. O noktann ok uzandayz.
Sabahtan akama kamu spotu yaynlasa konuyla ilgili?
Ters bile teper bence. Kamu spotlarnn ok net olanlar var kt bir eylemi gsteriyor ona kimse bir ey diyemez ama bu ekilde retilmesi de insanlarn holarna gitmiyor. Yerli mal haftalarnn ne yaratyorsa bu da onu yaratyor. Bizim zamanmzdaki yerli mal haftalar bir sonu yaratmad. Bakn mesel bir ayakkab markas, adn vermeyeyim, ok fazla eidi var ve bilenen markalarn yar fiyatna. Dayankllk da ayn. Fakat bir miktar daha ucuz. Geenlerde biriyle konuuyordum bunu, yant ‚“Abi o da ok fakir ii.‚ Bu mantn krlaca yer neresi greceiz ama u anda krlm deil.
ocuklara tasarruf retmenin yolu?
Tek yolu var, kendinizin yapmas. Onun dnda szle bir ey retemezsiniz. Artk kumbaralar da yok, banka amblemli kumbara da grmedim ok uzun sredir.
Tasarrufu artrmak iin, tasarruf oran daha yksek olan lkeler ne gibi politikalar izliyor?
Oralarda bir eik ama durumu var. Bir ka istisna lke hari. Gelirler ykselince tasarruflar ykseliyor ama o istenilen noktada durmuyor, bir sre sonra da belli bir eiin stnde ykselmeye balyor. O zaman da tasarruflar deil tketimi artrmaya ynelik oluyor politikalar. Zengin lkeler de tketimi tevik etmeye alyor. Bu bir hayat biimi. Kapitalizmin gidiat iinde belli bir nokta var. Bizim rneimizde daha vahi bir biimde yaanyor tketim lgnl. Ama doas gerei gelir ykseldike tasarruf da artacak. Sistemin byle zel bir zorlayc teknii yok. Sistemin kendi i dizayn istikrar, faiz oranlarnn dkl, gelirin belli bir eiin zerinde olmas tasarruf yaratyor.
‚“Tasarrufu ne yapacamz bilmiyoruz‚
Tasarruf yaptmzda nasl deerlendireceimizi bilmemiz de tasarruftan kanmamz iin bir neden olabilir mi?
1980‚„lere kadar bankaclk sistemi zerinde ciddi bir reglasyonlar var. Faiz oranlarna tavanlar uygulanyor, bu nedenle faizler negatife dyor. Bankerler ortaya kyor. Facias ortada bankerlerin. Borsa? Her lkede speklasyon serbest bir eydir, bir miktar maniplasyon da olur ama bunu yeni yeni anlayp kontrol etmeye balad Trkiye. Uzun sre oyuncak gibiydi. Ayn ey hayat sigortalar iin geerli oldu. O kuralszlk irketlerin insanlar aldatmasna neden oldu. Hayat sigortas yapyorsunuz ondan sonra sonuta size bir ey olduunuzda ocuunuz hayat garanti olsun diye, hepimiz grdk ki boa gitmi bir ekilde yle maddeler konulmu ki o para size verilmiyor. Bu tip gvensizlikler oldu. 1980‚„lerde, 1990‚„larda da faizle geinen, hatta geinme deil, iyi hayat yaayan insanlar vard. Sonra o yok oldu.
Diyelim ki, paranz var. Nereye yatrm yaparsnz? Tabii ki bir i kurmak en salkls. Tasarruf baz insanlar iin o anlama gelir. Ama bu deilse? Altn, oynak bir piyasa. Borsa? Bireysel yatrmcnn kazanmas neredeyse imknsz. Dolar? stikrar kazanm durumda. O tarz finansal aralardan yatrm yapabileceiniz bir ey yok. Uzun vadeli emlk yatrm yapacaksnz. Ksa vadeli emlk yatrmndan da hl kazan var Trkiye‚„de. Bir sre daha bu devam edecek. Her ne kadar ok pahal grnse de genel olarak emlk fiyatlar Avrupa ortalamasna gre dk, bu da bir miktar daha yolu var, demek.
Dolaysyla nereye yatrm yapacamz bilmediimiz iin tasarruf da yapmyoruz?
Tabii, en byk sebeplerden biri de bu. Avrupa‚„da irket hisseleri alanlar var ama burada arac irketlere gven az. Dnyada her zaman gller kazanr. Zaman zaman finans piyasas dolandrr. En iyi rnei ABD‚„deki mortgage krizi.
‚“Tketim geici olarak iyi hissettiriyor‚
Bir de tketim amacyla satn almak kendimizi daha m iyi hissettiriyor?
Tabii ki. Daha fazla tketmek insan geici olarak mutlu ediyor. nsanlara lotodan para ktnda ne kadar sre mutlu oluyorlar diye bakld. yl kadar mutlulukta bir patlama var. Bir de tketimlerde hedonik adaptasyon diye bir ey var. Sezgisel olarak biliyorduk, bilimsel olarak da ispatland bu, aldka beklentiler de artyor. Yat alacak paranz varsa, yan tarafa daha byk bir yat gelince, "Ne kadar kt yatm var" diye dnmeye balyorsunuz.
Gnderi Kurallar
Yer mleri