Ürdün'de Ýsrail'in kiraladýðý arazilerin teslimi tartýþýlýyor
Ürdünlüler, 1994'te iki ülke arasýnda yapýlan anlaþma uyarýnca 25 yýllýðýna Ýsrail'e kiralanan "El-Bakura ve El-Gamr"ýn tekrar ülkelerinin kontrolüne dönmesini beklerken, Ýsrail'in topraklarý zamanýnda teslim edip etmeyeceði ise tartýþma konusu oldu.
Ürdün, 1994 yýlýnda imzalanan barýþ anlaþmasýnýn 1B ve 1C ekleri gereði Bakura ve Gamr arazilerini 25 yýllýðýna Ýsrail'e kiralamýþtý. Anlaþma gereði söz konusu topraklarýn kira süresi 26 Ekim'de sona erecek.
Anlaþma, taraflardan herhangi birinin sözleþmenin bitiminden en geç bir yýl öncesine kadar aksi bir beyanda bulunmamasý halinde kira sözleþmesinin otomatik yenilenmesini öngörüyor. Ürdün de geçen yýl ekim ayýnda, sözleþmenin yenilenmemesi yönünde karar almýþtý.
Ýsrail'in kiraladýðý topraklarýn teslim sürecinin tamamlamasýna iliþkin AA muhabirine deðerlendirmelerde bulunan Ürdünlü uzmanlar, Ýsrail'in topraklarý zamanýnda teslim etmemesi halinde Ürdün'ün, konuyu uluslararasý hukuka taþýyabileceðini belirtti.
Ürdün Meclisindeki Islah Grubu Milletvekili Salih el-Armuti, Resmi Gazete'de yayýmlanan karara göre Ýsrail'in, 10 Kasým'da topraklarý iade etmesi gerektiðini hatýrlatarak, "Ýsrail, Ürdün mülkiyetinde olan topraklarda hak iddia etmeye çalýþýyor." ifadesini kullandý.
Armuti, Ürdün'ün topraklarý geri almasý halinde Ýsrail'e tanýdýðý bazý haklarý da sona erdirmesi gerektiðini dile getirdi.
- "Ürdün, topraklarýný almak için konuyu uluslararasý hukuka taþýyabilir"
Uluslararasý Hukuk Uzmaný Enis Kasým da Ýsrail'in bu iki bölgeyi teslim etmek zorunda olduðunu vurguladý.
Kasým, bu topraklarýn kiralanmasý aþamasýna dair ise þu deðerlendirmelerde bulundu:
"Ürdün, bu iki bölgeyi kiraya vermeden önce Ýsrail'den hiçbir þey talep etmemiþti. Hükümetin, Ýsrail ile ilgili attýðý adýmlarý halka bildirmesini umut ediyoruz. Bakura ve Gamr bölgeleriyle ilgili vatandaþ her þeyi bilme hakkýna sahip."
Ürdün Üniversitesi Hukuk Fakültesi Öðretim Görevlisi Leys Nasravin, anlaþmaya göre her iki tarafýn da istiþare etmesinin beklendiðini ancak Ürdün'ün, anlaþmanýn yenilenmemesi yönünde karar aldýðýný söyledi.
Ýsrail'in topraklarý geri vermemesi halinde Ürdün'ün de yasal haklara sahip olduðunu ifade eden Nasravin, "Ýsrail, anlaþma þartlarýna uymayýp topraklarý vermezse Ürdün, topraklarýný almak için konuyu uluslararasý hukuka taþýyabilir." diye konuþtu.
Nasravin, anlaþmadaki bazý maddelere dair ise "Anlaþma gereði, her iki bölgeye de Ýsraillilerin giriþ, çýkýþ özgürlüðü var. Ýsrail'e bu bölgelerde gümrük kurallarý uygulanmýyor. Ýsrail'in, Ürdün'ün güvenliðine zarar verecek herhangi bir faaliyette bulunmamasý, polis üniformasý giyerek görev yapanlar dýþýnda kimsenin silahlanmasýna izin vermemesi ve atýklarýn bu alanlarýn dýþýna atýlmasýna izin vermemesi þartlarý da anlaþmada mevcut." ifadelerini kullandý.
Bu bölgelerde uygulanan özel prosedürlerin 10 Kasým'da sona ereceðini, Ýsrail tarafýna bu alanlarda teslimden sonra özel bir muamele yapýlmayacaðýný kaydeden Nasravin, Ýsrail'in, Bakura ve Gamr bölgelerinin mülkiyeti ile ilgili eksiklik olduðu takdirde, Ürdün yargýsýna baþvurup, hukuka aykýrý olarak yapýlmadýðý gerekçesiyle sözleþmenin iptalini talep edebileceðini de sözlerine ekledi.
- El-Bakura ve El-Gamr arazileri
Ülkenin kuzeyindeki Ýrbid kentinde yer alan Ürdün Nehri'nin doðu sýnýrýnda bulunan Bakura, yaklaþýk 6 bin dönüm alana sahip. Ürdün ve Ýsrail arasýndaki ihtilaflardan birini oluþturuyor.
Yaklaþýk 4 kilometrekarelik bir arazi olan Gamr ise Ürdün'ün güneyindeki El-Akabe kentinde ve sýnýr bölgesinde yer alýyor.
Ürdün, 1994 yýlýnda imzalanan Vadi Arabe anlaþmasýnýn 1B ve 1C ekleri gereði El-Bakura ve El-Gamr arazilerini 25 yýllýðýna Ýsrail'e kiralamýþtý. Kira süresi 25 Ekim 2019'da bitmesine raðmen o dönem yapýlan anlaþma þartlarý, taraflardan herhangi birinin sözleþmenin bitiminden en geç bir yýl öncesine kadar aksi bir beyanda bulunmamasý halinde kira sözleþmesinin otomatik yenilenmesini öngörüyor.
Sözleþmenin son tarihinin yaklaþmasý ülkede tartýþmalarý beraberinde getirmiþti. Kira akdinin sonlanmasýný isteyen Ürdünlüler, protestolar yapmýþ, parlamentoda onlarca milletvekili sözleþme karþýtý bildiriye imza atmýþtý. Ürdün yönetimi de geçen sene kira akdinin yenilenmeyeceðini Ýsrail tarafýna iletmiþti.
Kaynak : Anadolu Ajansý
Türkiye, kazýðýn her türlüsünü ayrý ayrý deneyimleyebilmek için mükemmel bir yer. Burada yetiþen biri dünyanýn baþka bir yanýnda sýkýntý yaþamaz.
Re-twittlediklerim katýldýðým anlamýna gelmez!
Yer Ýmleri