Hangi ülkelerle swap hattý açýlabilir? Kaç milyar dolar alýnabilir, dövizdeki sýkýntý ne?
7 Mayýs 2020 17:10
Ekonomide vadesi gelen dýþ borçlarýn ödenebilmesi ve yeni kaynak yaratma amacýyla FED’in kurduðu swap hattýna bir çok ülke dahil olmuþtu.Avustralya, Brezilya, Meksika, Danimarka, Güney Kore, Yeni Zelanda, Singapur ve Ýsveç ilk dahil olanlar. Endonezya gibi elinde ABD tahvili olmadan yaklaþýk 60 milyar dolar kaynak kullanan ülkeler de var. Güney Afrika ve Türkiye yeni açýlan Fed swap hatlarýna 2008 yýlýnda da olduðu gibi dahil edilmedi.
Richmond Fed Baþkaný Thomas Barkin, Türkiye veya baþka ülkelere Fed ile para swap (takas) imkaný tanýnmasý hakkýndaki soruya, ancak ‘karþýlýklý güven’ iliþkisi tesis edilen ülkelerle Fed’in swap anlaþmasý yaptýðý yanýtýný verdi.
Peki Türkiye’ye iliþkin sorun ne ? Bu konuda görüþünü aldýðýmýz Ekonomist Ali Bahçuvan, Türkiye’nin son üç yýldýr dünyada olabilecek bir sistem karmaþasýna hazýrlýk yaptýðýný, bu yüzden son üç senedir dünyada en fazla altýn alan ülkelerden biri olduðunu ve yurtdýþýndaki altýnýný fiziki olarak Türkiye’ye getirdiðini söyledi. Türkiye’de yaklaþýk 26 milyar dolarlýk altýnýn fiziki olarak tutulduðunu ve bunun teminat olarak yurtdýþýna gönderilmediðini ifade etti. Yýllýk ortalama 50 milyar dolar olan ABD hazine bonusunun da Brunson krizi sonrasýnda önce 8 milyar dolara indiðini ve sonrasýnda 2 milyar dolara kadar düþüp neredeyse sýfýrlandýðýný aktardý. FED‘ in bana güvenmeyene ben neden güveneyim þeklindeki açýklamasýnýn da nedeni bu dedi. Yapýlacak bir swap iþlemi ancak altýn teminatý karþýlýðýnda olabilir gibi gözüküyor diyen Bahçuvan, altýn teminatý olmadan Katar ile 10 milyar dolar, Rusya ve Çin ile 5 er milyar dolarlýk yerel paralara dayalý swap yapýlabileceðini ve bunun da kýsa vadede bir rahatlamaya yol açabileceðini düþünüyorum. Ancak swap veya baþka yöntemlerle kurun seviyesine müdahale etmek, Merkez bankasý rezervlerinin uluslararasý boyutta daha fazla tartýþýlmasýna yol açacaktýr dedi. Bu gün dövizde görülen hareketin ise, aldýklarý dolar karþýlýðý TL veremeyen yabancý bankalarýn temerrüt dolar satýþlarý sonucunda olduðunu, bankalarýn bu þekilde zarar yazacaðýný bile bile kuru yükseltmesinin ise farklý amaçlarý olduðunu düþündüðünü söyledi. Bankalar için bu tür zararlar sorun deðil zarar yazmaya devam edebilirler ama iþlemi bankanýn hazinesi mi yoksa müþteri mi yapýyor belli deðil, önemli olan o, zamanýnda Soros Ýngiltere merkez bankasýný bu yöntemle büyük zarara sokmuþtu. Bankalarý yasaklarsanýz deðiþtirip baþka banka ile de yapabilir. Bankaya deðil müþteriye bakmak lazým diye ekledi.




Yer Ýmleri