Dowes

[JonDowes]

[rxpu]

Sn jondowes,

Altýn'ýn bugünkü deðerini belirleyen ana etmen týpký para da olduðu gibi ekonomik aktörler arasýndaki uzlaþma mýdýr? Yoksa altýn gerçekten kendi ekonomik özellikleri ile (nadir bulunma, fiziksel özellikler etc) mi bu fiyatý saðlamaktadýr. Sonuç olarak fiyatýn oluþumunda yukarýdaki iki ana etmen yüzdesel olarak nasýl bir paya sahiptir.

Soruyu þundan dolayý soruyorum. Bilimsel kanýtlara göre okyanus suyunun içinde ortalama deðer olarak 1mg/1m3 altýn bulunuyor.

Okyanusun toplam hacmi: 1.335.000.000 km3

https://www.ngdc.noaa.gov/mgg/global...n_volumes.html

1 m3 okyanus suyu : 1mg altýn ise

1km3 okyanus suyu: 1000 kg altýn ihtiva ediyor.

1.335.000.000 km3 okyanus suyu : 1.335.000.000 ton : 1.33 milyar ton altýn ihtiva ediyor.

Dünya ekonomik aktörlerinin sahip olduklarý altýn miktarý : 180.000 ton.

1.33 milyar ton / 180.000 ton = 7416 kat

Yani sadece okyanus suyunda þu anki dünya ekonomik aktörlerinin elinde bulunan altýn miktarýnýn 7416 katý olduðunu ve *fiziksel olarak* orada durduðunu biliyoruz. Bu rakama dünya kütlesi (magma+yeryüzü) ve diðer gezegenler ve ay dahil deðil. Muhtemelen o kaynaklarda da buradakinden çok rezerv vardýr.

Peki altýn için ekonomik aktörler tarafýndan saðlanan bu uzlaþma neden bu kadar kuvvetli durabiliyor. Zira altýnýn orada fiziksel olarak bulunduðunu biliyoruz. Oradaki rezervin hepsinin çýkartýlmasý da gerekmez zira önümüzdeki yýllarda kademeli olarak rezervin yüzde 1 lik kýsmýný ayrýþtýracak bir teknoloji bulunmasý durumunda dahi þu anki altýn miktarýnýn 100 katý veya daha fazlasý piyasaya girmiþ olacak.

Rakamlarý tekrar kontrol ettim. Okyanus içindeki altýn oraný hakkýnda da bilimsel olarak farklý bir yoruma veya yalanlamaya rastlamadým.

Ýçinde bulunduðumuz finansal sistem altýn fiyatýnýn borsadaki bir hisse fiyatý gibi tamamen deðer yitirmesine hazýrlýklý mýdýr?

Hazýrlýklý deðilse altýnda bulunan bu kuvvetli uzlaþmanýn gerçek gücü nereden gelir?

[JonDowes]

Okyanus suyundaki altýn hesabýný çok aþýrý bir genellemeye tabi tutuyorsunuz. O deðer çok büyük ihtimalle çok ufak bir örneklemin sonucudur. Her okyanusta, her derinlikte tekrar tekrar alýnmýþ onbinlerce analizin sonucu deðildir. Bir yerde 1 olan bir deðer, daha derinde 0.00001 de olabilir...

Ýkincisi, okyanus suyundan o mikroskobik altýný elde etmenin nispeten ucuz bir yolu olsaydý çoktan iþe giriþen birileri olurdu. Muhtemelen bu þekilde 1 ons altýn elde etmenin maliyeti milyon dolarý geçecektir. Yani talebin o altýný çýkartmaya yetecek baþabaþ noktasý için daha belki yüz belki bin yýl daha var... Daha Afrika veya çöl için sýnýrsýz temiz su elde edemeyen bir dünya için altýný ayrýþtýrma "teknolojisi" aþýrý radikal. Altýn sonuç olarak tüketimi olmayan bir meta. Dünyada altýn olmasaydý insanlar açlýktan veya yokluktan ölmezdi. Bunun yerine yenilenebilir enerjiye veya uzay araþtýrmalarýna aktarýlan kaynaklar çok daha anlamlý. Sýrf bu nedenle bile dünyada suyun içinden altýn ayrýþtýrmaya para aktaran birilerinin olmadýðýný düþünüyorum.

Hadi bunlarý geçelim ve altýnýn deðerini konuþalým. Birinci deðeri, ödeme aracý olma tarihçesinden gelmekte. 1800'lü yýllara kadar dünyadaki tek genelgeçer takas aracý olan altýn, kaðýt para çýkana kadar bütün deðerini buradan alýyordu. Kaðýt parayla beraber bu önem azaldý. Ancak bir gün 3. dünya savaþý çýksa ve pek çok ülke birbirlerinin kaðýtlarýný tanýmamazlýktan gelmeye baþlasa... ödeme aracý deðeri geri gelir. Bunu Ýran örneði gösterdi.

Ýkincisi ise, servet biriktirme aracý olmasý. Nadir bulunmasý, hiçbir fiziksel kayba uðramamasý, çok çok zor þekilde kimyasal tepkimeye girmesi nedenleriyle altýn, insan ticaretinin baþladýðý günden bu yana iyi bir servet saklama aracý. Bu deðer de kaðýt parayla beraber biraz azalsa bile, siyah kuðu durumuna karþý altýn stoðu yapan yatýrýmcýlar mevcut. Ancak küresel bazdaki biriken sermayeyi düþünürsek, altýnýn payýnýn çok az olduðu açýk...

Son olarak: altýný sadece demir gibi bir maden olarak görürsek; çýkartmanýn maliyeti olan 800 dolar/ons deðerini "taban" kabul edip, küresel taký ve maden talebine göre fiyatýnýn dalgalanmasýný bekleyebiliriz.

Bu maddelere yüzde vermek herhangi bir insanýn harcý deðil. Bundan çok daha sade þeyleri bile matematiksel bir gösterimle yapamazken bunu denemek tamamen subjektif tahmine girer.

Dünyadaki altýn arzý herhangi bir nedenle çok hýzlý artarsa, fiyatý da elbette buna göre ciddi düþüþ gösterir. Yukarýdaki maddelerden pek çoðu anlamsýzlaþýr ve gümüþten bile deðersiz bir maden haline gelebilir. Ancak günümüzde bu siyah kuðunun olasýlýðý bana göre milyarda bir.

[inti]

367 günlük borçlar, 1-3 yýl arasý mý sayýlýyor ?

[inti]

http://www.hurriyet.com.tr/yazarlar/...cirdi-40509716

Ancak arz sorunu olan, üretim maliyetleri döviz kuru kanalýyla tetiklenen, daðýtým kanallarýnda sorunlarý olan bir ülkede, ikide bir “ithalat supabý” ile fiyat artýþlarýnýn önüne geçmek zor. Tersine böyle sýk ve zamansýz kullanýldýðýnda üreticiyi üretim kanalýndan, tüccarý daðýtým kanalýndan uzaklaþtýracak bir araç. Unutmayalým; iç pazarda fiyatlarý dizginlemek için belirlenen gözetimli ithalat birim deðerleri de dolar bazýnda belirlendi. Dolayýsýyla, kur arttýkça bizatihi gözetimli ithalat fiyatýnýn TL deðeri de yükselecek; bu da tahýl fiyatlarýný yukarý çekecek.

[rxpu]

Okyanus suyundaki altýn hesabýný çok aþýrý bir genellemeye tabi tutuyorsunuz. O deðer çok büyük ihtimalle çok ufak bir örneklemin sonucudur. Her okyanusta, her derinlikte tekrar tekrar alýnmýþ onbinlerce analizin sonucu deðildir. Bir yerde 1 olan bir deðer, daha derinde 0.00001 de olabilir...

Ýkincisi, okyanus suyundan o mikroskobik altýný elde etmenin nispeten ucuz bir yolu olsaydý çoktan iþe giriþen birileri olurdu. Muhtemelen bu þekilde 1 ons altýn elde etmenin maliyeti milyon dolarý geçecektir. Yani talebin o altýný çýkartmaya yetecek baþabaþ noktasý için daha belki yüz belki bin yýl daha var... Daha Afrika veya çöl için sýnýrsýz temiz su elde edemeyen bir dünya için altýný ayrýþtýrma "teknolojisi" aþýrý radikal. Altýn sonuç olarak tüketimi olmayan bir meta. Dünyada altýn olmasaydý insanlar açlýktan veya yokluktan ölmezdi. Bunun yerine yenilenebilir enerjiye veya uzay araþtýrmalarýna aktarýlan kaynaklar çok daha anlamlý. Sýrf bu nedenle bile dünyada suyun içinden altýn ayrýþtýrmaya para aktaran birilerinin olmadýðýný düþünüyorum.

Hadi bunlarý geçelim ve altýnýn deðerini konuþalým. Birinci deðeri, ödeme aracý olma tarihçesinden gelmekte. 1800'lü yýllara kadar dünyadaki tek genelgeçer takas aracý olan altýn, kaðýt para çýkana kadar bütün deðerini buradan alýyordu. Kaðýt parayla beraber bu önem azaldý. Ancak bir gün 3. dünya savaþý çýksa ve pek çok ülke birbirlerinin kaðýtlarýný tanýmamazlýktan gelmeye baþlasa... ödeme aracý deðeri geri gelir. Bunu Ýran örneði gösterdi.

Ýkincisi ise, servet biriktirme aracý olmasý. Nadir bulunmasý, hiçbir fiziksel kayba uðramamasý, çok çok zor þekilde kimyasal tepkimeye girmesi nedenleriyle altýn, insan ticaretinin baþladýðý günden bu yana iyi bir servet saklama aracý. Bu deðer de kaðýt parayla beraber biraz azalsa bile, siyah kuðu durumuna karþý altýn stoðu yapan yatýrýmcýlar mevcut. Ancak küresel bazdaki biriken sermayeyi düþünürsek, altýnýn payýnýn çok az olduðu açýk...

Son olarak: altýný sadece demir gibi bir maden olarak görürsek; çýkartmanýn maliyeti olan 800 dolar/ons deðerini "taban" kabul edip, küresel taký ve maden talebine göre fiyatýnýn dalgalanmasýný bekleyebiliriz.

Bu maddelere yüzde vermek herhangi bir insanýn harcý deðil. Bundan çok daha sade þeyleri bile matematiksel bir gösterimle yapamazken bunu denemek tamamen subjektif tahmine girer.

Dünyadaki altýn arzý herhangi bir nedenle çok hýzlý artarsa, fiyatý da elbette buna göre ciddi düþüþ gösterir. Yukarýdaki maddelerden pek çoðu anlamsýzlaþýr ve gümüþten bile deðersiz bir maden haline gelebilir. Ancak günümüzde bu siyah kuðunun olasýlýðý bana göre milyarda bir.

Sn Jondowes,

Detaylý açýklamalar için teþekkürler. Benim bunu gündeme getirme nedenim okuduðum bir araþtýrmada okyanus suyunda çeþitli coðrafyalarda ve derinliklerde ölçülen altýn miktarýnýn 0.5mg/m3 ile 2mg/m3 arasýnda deðiþiklik gösterdiði bilgisiydi.Yani yapýlan ölçümlerde 0.5mg/m3 ün altýnda bir ölçüm yapýlmadýðý idda ediliyordu. Verilen ortalama deðer ise 1mg/m3 olarak idda ediliyordu. Bu bilimsel araþtýrmanýn çok fazla derin noktayý bütçesel nedenlerden dolayý kapsayamayabileceðini ben de sizin gibi öngörüyorum.

Ancak bu soruyu yöneltmemdeki asýl neden geniþ coðrafi daðýlýmda çok noktadan alýnan numuneler ile ortalama deðerin 1mg/m3 olduðu iddasýydý. Bu idda bana mantýklý gelse de arkasýnda ne gibi bir kapsam olduðunu da bilmemiz güç. Ancak bilimsel olarak teyid edilmesi durumunda teknolojinin þu anda gösterdiði ivmeli geliþme ile ihtimal hesabý yapabilmek çok zorlaþýyor. Yani bu ihtimalin yüksek olduðunu söylemek mümkün olmadýðý gibi düþük olduðunu söyleyebilecek yönlendirmelerde yok oluyor. Yani ihtimal hesabýnýn kaba tespitini bile yapamamak ve/veya bu öngörülemezliðin þu anki uzun vadeli altýn yatýrýmcýsýný etkilememiþ olmasýný tam çözemedim.
Söylediklerinizle birleþtirdiðim güncellenmiþ fikrim altýnýn fiyatýnýn tamamen tarihsel bir uzlaþma sonucu ortaya çýktýðý ve bu uzlaþmanýn taraflarýnýn teknolojik geliþmeler ile oluþacak altýn arzýnýn ekonomik olarak öngörülebilir bir süre içinde kýsýtlý kalacaðýna inanmalarý. Yani altýnýn deðerini belirleyen istatistiki ve bilimsel verilere göre modellenen bir fiyattan ziyade bir inanç. Ýnanç zaten insanoðlu'nu tarih boyunca yönlendirmiþ en kuvvetli ve deðiþtirilmesi zor bir etken.

[JonDowes]

367 günlük borçlar, 1-3 yýl arasý mý sayýlýyor ?

evet. bracket'lar ona göre; alabilen de elbette 364 deðil 367 gün borçlanýr. (bkz: window dressing)

[JonDowes]

Sn Jondowes,

Detaylý açýklamalar için teþekkürler. Benim bunu gündeme getirme nedenim okuduðum bir araþtýrmada okyanus suyunda çeþitli coðrafyalarda ve derinliklerde ölçülen altýn miktarýnýn 0.5mg/m3 ile 2mg/m3 arasýnda deðiþiklik gösterdiði bilgisiydi.Yani yapýlan ölçümlerde 0.5mg/m3 ün altýnda bir ölçüm yapýlmadýðý idda ediliyordu. Verilen ortalama deðer ise 1mg/m3 olarak idda ediliyordu. Bu bilimsel araþtýrmanýn çok fazla derin noktayý bütçesel nedenlerden dolayý kapsayamayabileceðini ben de sizin gibi öngörüyorum.

Ancak bu soruyu yöneltmemdeki asýl neden geniþ coðrafi daðýlýmda çok noktadan alýnan numuneler ile ortalama deðerin 1mg/m3 olduðu iddasýydý. Bu idda bana mantýklý gelse de arkasýnda ne gibi bir kapsam olduðunu da bilmemiz güç. Ancak bilimsel olarak teyid edilmesi durumunda teknolojinin þu anda gösterdiði ivmeli geliþme ile ihtimal hesabý yapabilmek çok zorlaþýyor. Yani bu ihtimalin yüksek olduðunu söylemek mümkün olmadýðý gibi düþük olduðunu söyleyebilecek yönlendirmelerde yok oluyor. Yani ihtimal hesabýnýn kaba tespitini bile yapamamak ve/veya bu öngörülemezliðin þu anki uzun vadeli altýn yatýrýmcýsýný etkilememiþ olmasýný tam çözemedim.

Söylediklerinizle birleþtirdiðim güncellenmiþ fikrim altýnýn fiyatýnýn tamamen tarihsel bir uzlaþma sonucu ortaya çýktýðý ve bu uzlaþmanýn taraflarýnýn teknolojik geliþmeler ile oluþacak altýn arzýnýn ekonomik olarak öngörülebilir bir süre içinde kýsýtlý kalacaðýna inanmalarý. Yani altýnýn deðerini belirleyen istatistiki ve bilimsel verilere göre modellenen bir fiyattan ziyade bir inanç. Ýnanç zaten insanoðlu'nu tarih boyunca yönlendirmiþ en kuvvetli ve deðiþtirilmesi zor bir etken.

Dünyanýn çoðunluðu benim gibi okyanustan yüklü bir altýn arzýnýn olma ihtimalini çok uzak ve zor gördüðü içindir ki, altýn fiyatýna etkisi yok. Þimdilik "TR'de 5 trilyon dolarlýk bor madeni var" demek gibi bir þey bu. Shale gazýnýn bile teknolojisi bulunduktan 15-20 yýl sonrasýnda yeni yeni fiyatlarý etkileyebildiðini hatýrlarsak, yatýrýmcýlarýn "benim ömrümde etkisi olmaz" bakýþ açýsý daha anlamlý gözükür.